حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَكَانَ عُمَرُ يُدْخِلُنِي مَعَ أَشْيَاخِ بَدْرٍ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِمَ تُدْخِلُ هَذَا الْفَتَى مَعَنَا وَلَنَا أَبْنَاءٌ مِثْلُهُ فَقَالَ إِنَّهُ مِمَّنْ قَدْ عَلِمْتُمْ قَالَ فَدَعَاهُمْ ذَاتَ يَوْمٍ وَدَعَانِي مَعَهُمْ قَالَ وَمَا رُئِيتُهُ دَعَانِي يَوْمَئِذٍ إِلَّا لِيُرِيَهُمْ مِنِّي فَقَالَ مَا تَقُولُونَ فِي{ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا }حَتَّى خَتَمَ السُّورَةَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ أُمِرْنَا أَنْ نَحْمَدَ اللَّهَ وَنَسْتَغْفِرَهُ إِذَا نُصِرْنَا وَفُتِحَ عَلَيْنَا وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا نَدْرِي أَوْ لَمْ يَقُلْ بَعْضُهُمْ شَيْئًا فَقَالَ لِي يَا ابْنَ عَبَّاسٍ أَكَذَاكَ تَقُولُ قُلْتُ لَا قَالَ فَمَا تَقُولُ قُلْتُ هُوَ أَجَلُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْلَمَهُ اللَّهُ لَهُ{ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ }فَتْحُ مَكَّةَ فَذَاكَ عَلَامَةُ أَجَلِكَ{ فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا }قَالَ عُمَرُ مَا أَعْلَمُ مِنْهَا إِلَّا مَا تَعْلَمُ

ကျွန်ုပ်တို့အား [အဘူ နူမန်] မှ [အဘူ အဝါနာ] မှ [အဘူ ဘစ်ဆာ] မှ [ဆာအိဗ် ဘင် ဂျူဘိုင်းရ်] မှ [အိဗ်နု အဘတ်စ်] မှ ရဒ်လီအလ္လာဟု အန်ဟူမာအား ပြောပြခဲ့သည်။ ဥမာရ်သည် လူကြီးများစုဝေးပွဲသို့ ကျွန်ုပ်အား ဖိတ်ကြားခဲ့ဖူးသောကြောင့် အပေါင်းအဖော်အချို့က "ဒီကောင်လေးကို ဘာလို့ထည့်သွင်းတာလဲ၊ ကျွန်တော်တို့မှာလည်း သူ့လို ကလေးငယ်တွေရှိတယ်" ဟု မေးခဲ့ကြသည်။ ဥမာရ်က ပြန်ဖြေခဲ့သည်။ "ဒီကလေးမှာ သူ့ရဲ့ကိုယ်ပိုင် "အရည်အသွေး" ရှိတယ်လို့ မင်းနားလည်တယ်။ အိဗ်နုအုမာရ်က ပြောတယ်၊ ဒါကြောင့် တစ်နေ့မှာ အုမာရ်က သူတို့ကို ဖိတ်ခေါ်ပြီး ကျွန်တော့်ကို ခေါ်သွားတယ်။ ကျွန်တော် မှတ်မိသလောက်တော့ အုမာရ်က ကျွန်တော့်ရဲ့ အသိပညာအရည်အသွေးကို ပြသဖို့ပဲ ကျွန်တော့်ကို ဖိတ်ကြားခဲ့တာ။ ပြီးတော့ အုမာရ်က "အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ရဲ့ အကူအညီနဲ့ အောင်ပွဲရောက်လာရင် (၁) ပြီးတော့ လူတွေ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ရဲ့ သာသနာထဲကို အုပ်စုလိုက် ဝင်ရောက်လာတာကို မင်းမြင်ရင် (၂) - စာရဲ့အဆုံးအထိ (QS. Alfath 1-3) ဆိုတဲ့ ကျမ်းပိုဒ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မင်းရဲ့ မှတ်ချက်က ဘာလဲ။" အပေါင်းအပါတချို့က မှတ်ချက်ပေးကြတယ်။ "ဒီကျမ်းပိုဒ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်တို့ သိသလောက်တော့ အကူအညီနဲ့ အောင်ပွဲရတဲ့အခါ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ကို ချီးမွမ်းပြီး ခွင့်လွှတ်မှုကို တောင်းခံဖို့ အမိန့်ပေးထားတယ်။" တချို့ကတော့ "ကျွန်တော်တို့ မသိရင်" လို့ မှတ်ချက်ပေးကြတယ်။ ဒါမှမဟုတ် လုံးဝ မှတ်ချက်မပေးပါနဲ့။ ပြီးတော့ အုမာရ်က ကျွန်တော့်ကို "အို အိဗ်နုအဘတ်စ်၊ မင်း ဒီကျမ်းပိုဒ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဒီလို မှတ်ချက်ပေးတာလား" လို့ မေးတယ်။ မဟုတ်ဘူး" လို့ ကျွန်တော် ပြန်ဖြေတယ်။ "ဒါဆို ခင်ဗျားရဲ့ မှတ်ချက်က ဘာလဲ။ အုမာရ်ကို မေးကြည့်ပါ။ အိဗ်နု အဘတ်စ်က "ဒီစာက တမန်တော်မြတ် (ဆွ) သေဆုံးခါနီးပြီဆိုတဲ့ လက္ခဏာတစ်ရပ်ပါ" လို့ ပြန်ဖြေခဲ့ပါတယ်။ အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်က ဒီကျမ်းပိုဒ်နဲ့ မိန့်တော်မူခဲ့ပါတယ်။ "အလ္လာဟ်အရှင်မြတ်ရဲ့ အကူအညီနဲ့ အောင်ပွဲရောက်လာပြီဆိုရင် မက္ကာမြို့ကို အောင်နိုင်ပြီဖြစ်ပြီး ခင်ဗျား (မိုဟာမက်) သေဆုံးမယ့် လက္ခဏာတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် "ခင်ဗျားရဲ့ အရှင်မြတ်ကို ချီးမွမ်းဂုဏ်ပြုပြီး ခွင့်လွှတ်မှုကို တောင်းခံပါ။ ဧကန်မလွဲ ကိုယ်တော်မြတ်ဟာ နောင်တရခြင်းကို လက်ခံတော်မူသောအရှင် ဖြစ်တော်မူပါတယ်။" အုမာရ်က "ခင်ဗျား (အိဗ်နု အဘတ်စ်) သိတာကလွဲလို့ ဒီကျမ်းပိုဒ်ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ကျွန်တော် မသိပါဘူး" လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။