Hadith Representative
Nabi memulai sa’i dari bukit Shafa dan mengakhiri di Marwah
Imam Tirmidzi : 790حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَأَتَى الْمَقَامَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ ثُمَّ أَتَى الْحَجَرَ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ قَالَ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا وَقَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يَبْدَأُ بِالصَّفَا قَبْلَ الْمَرْوَةِ فَإِنْ بَدَأَ بِالْمَرْوَةِ قَبْلَ الصَّفَا لَمْ يُجْزِهِ وَبَدَأَ بِالصَّفَا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى رَجَعَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنْ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ مَكَّةَ فَإِنْ ذَكَرَ وَهُوَ قَرِيبٌ مِنْهَا رَجَعَ فَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَإِنْ لَمْ يَذْكُرْ حَتَّى أَتَى بِلَادَهُ أَجْزَأَهُ وَعَلَيْهِ دَمٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ تَرَكَ الطَّوَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى رَجَعَ إِلَى بِلَادِهِ فَإِنَّهُ لَا يُجْزِيهِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ الطَّوَافُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَاجِبٌ لَا يَجُوزُ الْحَجُّ إِلَّا بِهِ
سانوں دسیا گیا اے [ابن ابو عمر] نے سانوں [سفیان بن عینہ] نوں [جعفر بن محمد] توں [اپنے والد] توں [جابر] توں دسیا اے کہ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے جدوں مکہ وچ داخل ہویا تے ست چکر تھواف کیتا۔ فیر مقام دے کول جا کے تلاوت کرو؛ 'تے اپنے مقام ابراہیم نوں نماز گاہ بناؤ' تے مقام دے پچھے نماز پڑھو۔ پھر کالے پتھر نوں چھوہ کے کیہا؛ 'اسی کسی ایسی چیز توں شروع کردے نيں جو اللہ تعالیٰ نے شروع کيتی سی، اس نے شفا توں ایہ پڑھ کر شروع کیتا: 'بے شک شفا تے مروہ' اللہ دی سیار دا حصہ نيں''۔ ابو عیسی نے کہیا؛ ایہ اک مستند حسن حدیث اے تے علماء اس اُتے عمل کردے نيں کہ ساعی شخص مروه توں پہلے شفا توں شروع ہُندا اے۔ جے تسی مروہ توں شروع کردے او تے فیر تہاڈی سائی باطل اے۔ علماء وچ انہاں لوکاں دے بارے وچ اختلاف اے جو کعبہ وچ طواف کردے نيں مگر شفاء تے مروه وچ طواف نئيں کردے نيں۔ کجھ ودوان دلیل دیندے نیں؛ جے اوہ سعی نئيں کردا اے تے مکہ توں روانہ ہوچکيا اے، اگر اسنوں یاد اے تے حالے وی مکہ دے قریب اے تاں فیر اسنوں سائی دی طرف واپس آنا چاہیے۔ تاہم، جے اوہنوں اپنے ملک پہنچنا یاد نئیں اے، تے فیر اوہنوں چیک ادا کرنا پوے گا۔ یہ سفیان اتس تسوری کی رائے اے. کجھ ودوان دلیل دیندے نیں; جے اوہ اپنے ملک واپس نئیں آندا تے فیر اوہ اپنی ذمہ داریاں توں آزاد نئیں اے۔ ایہ شافعی دی رائے سی، انہاں نے ہور کہیا؛ "شفا تے مروہ دے درمیان سائی واجب اے اس دے بغیر حج درست نئيں ہُندا"