Hadith e e emetseng
Malaikat Jibril yang memancarkan air Zam-zam untuk Hajar dan Ismail
Imam Bukhari : 3113و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ وَكَثِيرِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَوَّلَ مَا اتَّخَذَ النِّسَاءُ الْمِنْطَقَ مِنْ قِبَلِ أُمِّ إِسْمَاعِيلَ اتَّخَذَتْ مِنْطَقًا لَتُعَفِّيَ أَثَرَهَا عَلَى سَارَةَ ثُمَّ جَاءَ بِهَا إِبْرَاهِيمُ وَبِابْنِهَا إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُرْضِعُهُ حَتَّى وَضَعَهُمَا عِنْدَ الْبَيْتِ عِنْدَ دَوْحَةٍ فَوْقَ زَمْزَمَ فِي أَعْلَى الْمَسْجِدِ وَلَيْسَ بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ فَوَضَعَهُمَا هُنَالِكَ وَوَضَعَ عِنْدَهُمَا جِرَابًا فِيهِ تَمْرٌ وَسِقَاءً فِيهِ مَاءٌ ثُمَّ قَفَّى إِبْرَاهِيمُ مُنْطَلِقًا فَتَبِعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَقَالَتْ يَا إِبْرَاهِيمُ أَيْنَ تَذْهَبُ وَتَتْرُكُنَا بِهَذَا الْوَادِي الَّذِي لَيْسَ فِيهِ إِنْسٌ وَلَا شَيْءٌ فَقَالَتْ لَهُ ذَلِكَ مِرَارًا وَجَعَلَ لَا يَلْتَفِتُ إِلَيْهَا فَقَالَتْ لَهُ أَاللَّهُ الَّذِي أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَتْ إِذَنْ لَا يُضَيِّعُنَا ثُمَّ رَجَعَتْ فَانْطَلَقَ إِبْرَاهِيمُ حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ الثَّنِيَّةِ حَيْثُ لَا يَرَوْنَهُ اسْتَقْبَلَ بِوَجْهِهِ الْبَيْتَ ثُمَّ دَعَا بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَبِّ { إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ حَتَّى بَلَغَ يَشْكُرُونَ } وَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تُرْضِعُ إِسْمَاعِيلَ وَتَشْرَبُ مِنْ ذَلِكَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا نَفِدَ مَا فِي السِّقَاءِ عَطِشَتْ وَعَطِشَ ابْنُهَا وَجَعَلَتْ تَنْظُرُ إِلَيْهِ يَتَلَوَّى أَوْ قَالَ يَتَلَبَّطُ فَانْطَلَقَتْ كَرَاهِيَةَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَيْهِ فَوَجَدَتْ الصَّفَا أَقْرَبَ جَبَلٍ فِي الْأَرْضِ يَلِيهَا فَقَامَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَتْ الْوَادِيَ تَنْظُرُ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَهَبَطَتْ مِنْ الصَّفَا حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْوَادِيَ رَفَعَتْ طَرَفَ دِرْعِهَا ثُمَّ سَعَتْ سَعْيَ الْإِنْسَانِ الْمَجْهُودِ حَتَّى جَاوَزَتْ الْوَادِيَ ثُمَّ أَتَتْ الْمَرْوَةَ فَقَامَتْ عَلَيْهَا وَنَظَرَتْ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَفَعَلَتْ ذَلِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَلِكَ سَعْيُ النَّاسِ بَيْنَهُمَا فَلَمَّا أَشْرَفَتْ عَلَى الْمَرْوَةِ سَمِعَتْ صَوْتًا فَقَالَتْ صَهٍ تُرِيدُ نَفْسَهَا ثُمَّ تَسَمَّعَتْ فَسَمِعَتْ أَيْضًا فَقَالَتْ قَدْ أَسْمَعْتَ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ غِوَاثٌ فَإِذَا هِيَ بِالْمَلَكِ عِنْدَ مَوْضِعِ زَمْزَمَ فَبَحَثَ بِعَقِبِهِ أَوْ قَالَ بِجَنَاحِهِ حَتَّى ظَهَرَ الْمَاءُ فَجَعَلَتْ تُحَوِّضُهُ وَتَقُولُ بِيَدِهَا هَكَذَا وَجَعَلَتْ تَغْرِفُ مِنْ الْمَاءِ فِي سِقَائِهَا وَهُوَ يَفُورُ بَعْدَ مَا تَغْرِفُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ لَوْ تَرَكَتْ زَمْزَمَ أَوْ قَالَ لَوْ لَمْ تَغْرِفْ مِنْ الْمَاءِ لَكَانَتْ زَمْزَمُ عَيْنًا مَعِينًا قَالَ فَشَرِبَتْ وَأَرْضَعَتْ وَلَدَهَا فَقَالَ لَهَا الْمَلَكُ لَا تَخَافُوا الضَّيْعَةَ فَإِنَّ هَا هُنَا بَيْتَ اللَّهِ يَبْنِي هَذَا الْغُلَامُ وَأَبُوهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَهْلَهُ وَكَانَ الْبَيْتُ مُرْتَفِعًا مِنْ الْأَرْضِ كَالرَّابِيَةِ تَأْتِيهِ السُّيُولُ فَتَأْخُذُ عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ فَكَانَتْ كَذَلِكَ حَتَّى مَرَّتْ بِهِمْ رُفْقَةٌ مِنْ جُرْهُمَ أَوْ أَهْلُ بَيْتٍ مِنْ جُرْهُمَ مُقْبِلِينَ مِنْ طَرِيقِ كَدَاءٍ فَنَزَلُوا فِي أَسْفَلِ مَكَّةَ فَرَأَوْا طَائِرًا عَائِفًا فَقَالُوا إِنَّ هَذَا الطَّائِرَ لَيَدُورُ عَلَى مَاءٍ لَعَهْدُنَا بِهَذَا الْوَادِي وَمَا فِيهِ مَاءٌ فَأَرْسَلُوا جَرِيًّا أَوْ جَرِيَّيْنِ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَرَجَعُوا فَأَخْبَرُوهُمْ بِالْمَاءِ فَأَقْبَلُوا قَالَ وَأُمُّ إِسْمَاعِيلَ عِنْدَ الْمَاءِ فَقَالُوا أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَنْزِلَ عِنْدَكِ فَقَالَتْ نَعَمْ وَلَكِنْ لَا حَقَّ لَكُمْ فِي الْمَاءِ قَالُوا نَعَمْ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْفَى ذَلِكَ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُحِبُّ الْإِنْسَ فَنَزَلُوا وَأَرْسَلُوا إِلَى أَهْلِيهِمْ فَنَزَلُوا مَعَهُمْ حَتَّى إِذَا كَانَ بِهَا أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْهُمْ وَشَبَّ الْغُلَامُ وَتَعَلَّمَ الْعَرَبِيَّةَ مِنْهُمْ وَأَنْفَسَهُمْ وَأَعْجَبَهُمْ حِينَ شَبَّ فَلَمَّا أَدْرَكَ زَوَّجُوهُ امْرَأَةً مِنْهُمْ وَمَاتَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَاءَ إِبْرَاهِيمُ بَعْدَمَا تَزَوَّجَ إِسْمَاعِيلُ يُطَالِعُ تَرِكَتَهُ فَلَمْ يَجِدْ إِسْمَاعِيلَ فَسَأَلَ امْرَأَتَهُ عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا ثُمَّ سَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِشَرٍّ نَحْنُ فِي ضِيقٍ وَشِدَّةٍ فَشَكَتْ إِلَيْهِ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَقُولِي لَهُ يُغَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ كَأَنَّهُ آنَسَ شَيْئًا فَقَالَ هَلْ جَاءَكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ جَاءَنَا شَيْخٌ كَذَا وَكَذَا فَسَأَلَنَا عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ وَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا فِي جَهْدٍ وَشِدَّةٍ قَالَ فَهَلْ أَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَقُولُ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَقَدْ أَمَرَنِي أَنْ أُفَارِقَكِ الْحَقِي بِأَهْلِكِ فَطَلَّقَهَا وَتَزَوَّجَ مِنْهُمْ أُخْرَى فَلَبِثَ عَنْهُمْ إِبْرَاهِيمُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَتَاهُمْ بَعْدُ فَلَمْ يَجِدْهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ فَسَأَلَهَا عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ وَسَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِخَيْرٍ وَسَعَةٍ وَأَثْنَتْ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ مَا طَعَامُكُمْ قَالَتْ اللَّحْمُ قَالَ فَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي اللَّحْمِ وَالْمَاءِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ يَوْمَئِذٍ حَبٌّ وَلَوْ كَانَ لَهُمْ دَعَا لَهُمْ فِيهِ قَالَ فَهُمَا لَا يَخْلُو عَلَيْهِمَا أَحَدٌ بِغَيْرِ مَكَّةَ إِلَّا لَمْ يُوَافِقَاهُ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَمُرِيهِ يُثْبِتُ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ هَلْ أَتَاكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ أَتَانَا شَيْخٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ وَأَثْنَتْ عَلَيْهِ فَسَأَلَنِي عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ فَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا بِخَيْرٍ قَالَ فَأَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ هُوَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَأْمُرُكَ أَنْ تُثْبِتَ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَأَنْتِ الْعَتَبَةُ أَمَرَنِي أَنْ أُمْسِكَكِ ثُمَّ لَبِثَ عَنْهُمْ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ جَاءَ بَعْدَ ذَلِكَ وَإِسْمَاعِيلُ يَبْرِي نَبْلًا لَهُ تَحْتَ دَوْحَةٍ قَرِيبًا مِنْ زَمْزَمَ فَلَمَّا رَآهُ قَامَ إِلَيْهِ فَصَنَعَا كَمَا يَصْنَعُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ وَالْوَلَدُ بِالْوَالِدِ ثُمَّ قَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِأَمْرٍ قَالَ فَاصْنَعْ مَا أَمَرَكَ رَبُّكَ قَالَ وَتُعِينُنِي قَالَ وَأُعِينُكَ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ هَا هُنَا بَيْتًا وَأَشَارَ إِلَى أَكَمَةٍ مُرْتَفِعَةٍ عَلَى مَا حَوْلَهَا قَالَ فَعِنْدَ ذَلِكَ رَفَعَا الْقَوَاعِدَ مِنْ الْبَيْتِ فَجَعَلَ إِسْمَاعِيلُ يَأْتِي بِالْحِجَارَةِ وَإِبْرَاهِيمُ يَبْنِي حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ جَاءَ بِهَذَا الْحَجَرِ فَوَضَعَهُ لَهُ فَقَامَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ فَجَعَلَا يَبْنِيَانِ حَتَّى يَدُورَا حَوْلَ الْبَيْتِ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
Mme o mpoleletse [‘Abdullah bin Muhammad] o re boleletse [‘Abdur Razzaq] o re boleletse [Ma’mar] go tswa go [Ayyub as-Sakhtiyaniy] le [Katsir bin Katsir bin Al Muthallib binAbi Wada’ah] mongwe le mongwe a tlaleletsana go tswa go [Sabad Rabballan] 'anhuma]; 'Mosadi wa ntlha go rwala lebanta e ne e le mmaagwe Moporofeti Isma'il 'Alaihissalam. O ne a e dirisa go tlosa metlhala ya ga Sarah, morago ga moo Ibrahim ‘Alaihissalam o ne a mo tsaya le morwawe Isma’il, yo mmaagwe a neng a sa ntse a mo amusa ka nako eo, go fitlha Ibrahim ‘Alaihissalam a ba baya ka bobedi gaufi le Baitullah - Kaaba - mo ntlwaneng e e kwa godimo ga Zamzam e Kgolo kwa bokhutlong jwa ngwaga wa 1990. Ka nako eo kwa Mecca go ne go sena ope yo o nnang koo mme go ne go sena metsi. Ibrahim o ne a ba baya bobedi joo foo mme a tlogela mofuta wa kgetsi e e neng e na le di-date le kgetsana/geriba e e tletseng metsi. Ke fa Ibrahim a ya go ba tlogela ka bobedi. Ka jalo Mme Isma’il a mo sala morago mme a re; 'Ao Ibrahim, o batla go ya kae? A o -na le pelo- ya go re tlogela mo mokgatšheng ono o go senang motho le sepe gotlhelele'. Mme Isma'il o ne a nna a boeletsa potso ya gagwe gangwe le gape go fitlhela kgabagare Ibrahim a sa mo lebe morago. La bofelo mmaagwe Isma’il a botsa; 'A Allah o go laetse mo go seno sotlhe?'. Ibrahim o ne a araba a re: 'Ee'. Mohumagatsana Isma’il o ne a re; 'Mme Allah ga a kitla a re latlha'. Mme mmaagwe Isma’il o ne a boa mme Ibrahim a tswelela ka loeto lwa gagwe go fitlha fa a fitlha kwa thoteng mme batho ba sa tlhole ba kgona go mmona, Ibrahim o ne a lebana le Kaaba mme a ba rapelela ka dipolelo di le mmalwa tsa thapelo ka go tsholetsa diatla tsoopedi, a re: ‘Rabi, -’eleruri, ga ke a beya Yoscendants mo gare ga devalley ya me . ntlo' - go fitlhela ba tla go - e kete ba ka nna batlhanka ba ba lebogang - - QS Ibrahim temana ya 37. Foo mmaagwe Isma'il a simolola go amusa ngwana wa gagwe le go nwa mo metsing go fitlhela fa metsi a a mo geriba a fela a nyorwa le ngwana wa gagwe. Morago ga moo o ne a leba Isma'il lesea le le neng le kgaratlha, kgotsa o ne a bua jaana ka tsela ya botseleganyi: 'Go pitikologa fa fatshe'. Go tswa foo Hajar o ne a tlogela Isma’il mme a sa kgone go itshoka go bona boemo jwa gagwe. Ka jalo o ne a ya kwa Thabeng ya Shafaa jaaka thaba e e gaufi thata le ene. A ema foo a lebagana le mokgatšha ka tsholofelo ya go bona batho koo mme a sa bone ope. Ka jalo a fologa thota ya Shafaa mme fa a fitlha kwa mokgatšheng a pitikolola mogatla wa diaparo tsa gagwe a bereka ka natla jaaka motho yo o kgaratlhang ka natla go fitlhela fa a kgona go feta mo mokgatšheng mme a fitlha kwa thoteng ya Marwah morago a ema foo a lebile go bona gore a go na le ope koo mme a bona go sena ope. O ne a dira jalo makgetlo a le supa - fa gare ga dithota tsa Safa le Marwah -. Ibn 'Abbas a Allah a mo itumelele o ne a re; Moporofeta sallallaahu 'alaihi wasallam o rile: 'Ke sa'iy e e tshwanetseng go dirwa ke batho - ba ba dirang Hajj - fa gare ga dithaba tse pedi'. Fa a le kwa setlhoeng sa Marwah, a utlwa lentswe, morago ga moo a ipolelela a re, ‘Didimala’, se Hajar a neng a se kaya ka boene. Ke fa a leka go reetsa mme a utlwa lentswe gape ka jalo a re; 'O tsholetse lentswe la gago fa e le gore o ne o ikaeletse go kopa thuso'. Go ne ga fitlhelwa gore lentswe leo e ne e le lentswe la moengele - Jibril ‘Alaihissalam- yo o neng a le gaufi le Zamzam, morago ga moo Jibril o ne a tshwara metsi ka serethe sa gagwe’ kgotsa o ne a re; ka diphuka tsa yone go fitlha metsi a tswa a elela. Mohumagatsana Isma'il o ne a simolola go dira matangwana a metsi ka diatla tsa gagwe jaana, e leng go tlhotlhora metsi le go a tsenya mo geriba, fa metsi a ne a tswelela a elela ka bonako morago ga go tlhotlhora.' Ibn 'Abbas a Allah a mo itumelele o ne a re; Moporofeta o ne a re: ‘Ekete Modimo o ka utlwela Umm Isma’il botlhoko - Siti Hajar- karen a fa a ka tlogela Zamzam a le esi' kgotsa O ne a re: 'Fa a sa phuthe metsi ka bonako, metsi a Zamzam ruri a tla nna metsi a a elelang'. Kgabagare a kgona go nwa metsi le go amusa ngwana wa gagwe gape. Foo moengele a mo raya a re: ‘O se ka wa tshaba go tlogelwa ka gonne ntlo ya ga Allah ke eno, e e tla agiwang ke ngwana yo le rraagwe mme eleruri Allah ga a kitla a senya motlhanka wa gagwe’. Ka nako eo, Baitullah Kaaba e ne e beilwe kwa godimo thata go tswa fa fatshe jaaka thota e nnye, e fa merwalela e ka tla e neng e tla gogolega go tswa kwa letlhakoreng la moja le la molema. Mmaagwe Isma’il, e bong Hajar, o ne a tswelela go tshela jalo go fitlha setlhopha sa batho ba ba tswang mo morafeng wa Jurhum kgotsa lelapa la ga Jurhum se tswa kwa tseleng ya thaba ya Kadaa’ mme ba ema kwa tlase go tswa kwa Mecca fa ba bona nonyane e fofa go dikologa. Ba ne ba goa ba re; 'Nonyane e e tshwanetse ya bo e dikologa ka gonne e dikologa metsi le fa re itse ka tlhomamo gore ga go na metsi mo mokgatšheng ono. Kgabagare ba roma motho a le mongwe kgotsa ba le babedi ba ba neng ba taboga ka bonako mme go lebega ba ne ba bona metsi. Ba ne ba boa ba bega gore go na le metsi mme morago ba tla kwa metsing. O ne a re: 'Ka nako eo Mme Isma'il o ne a le gaufi le metsi'. Ba mo raya ba re; 'A o ka re letla go ema go tla go nna le wena fano?'. Mohumagatsana Isma’il o ne a re; 'Ee o ka kgona mme ga o na tshwanelo ya go nna le metsi'. Ba re; 'Go siame'. Ibn 'Abbas a Allah a mo itumelele o ne a re; Moporofeta sallallaahu 'alaihi wasallam o rile: 'Mmaagwe Isma'il o ne a itumelela tiragalo eno ka gonne go ne go na le batho ba ba neng ba nna le ene'. Kgabagare ba ne ba nna koo mme ba romela barongwa kwa malapeng a bone go ba laletsa gore ba nne koo mmogo.' Fa malapa a bone a ne a nna le Hajar mme Isma’il a ne a le monnye, o ne a ithuta go bua Searabia mo go bone, mme a ba a nna motho yo o botlhokwa thata le wa maselamotse thata mo gare ga bone. Ke fa Isma'il a gola a nna lekawana le le neng le ratwa ke bone. Fa ba gola, ba ne ba nyala Isma’il le mosadi yo o tswang mo go bone mme e seng kgale morago ga moo mmaagwe Isma’il o ne a tlhokafala. Moragonyana, Ibrahim o ne a tla morago ga gore Isma’il a nyale go batlisisa gore o tlogetse eng mme a se ka a bona Isma’il. Ibrahim o ne a botsa mosadi wa ga Isma’il ka ga Isma’il. Mosadi wa gagwe a araba; 'O ne a le kgakala a re itshetsa. Go tswa foo Ibrahim o ne a botsa ka matshelo a bone le maemo a bone. Mosadi wa ga Isma’il o ne a araba a re; 'Re itemogetse bosula jo bontsi mme matshelo a rona a ne a tshesane e bile a tletse ka pogiso e kgolo'. Mosadi wa ga Isma’il o ne a ngongorega ka botshelo jo ene le monna wa gagwe ba neng ba bo tshela mo go Ibrahim. Ibrahime a re; 'Moragonyana, fa monna wa gago a tla, fetisetsa ditumediso tsa me mme o mmolelele gore a fetole lebati la ntlo ya gagwe.' Fa Isma'il a tla a utlwa sengwe ka jalo a botsa mosadi wa gagwe; 'A go na le mongwe yo o tlileng kwa go wena?'. Mosadi wa gagwe a araba; 'Ee. Pelenyana go ne go na le monnamogolo yo o tshwanang le yo mo seemong se a neng a tla kwa go rona mme a botsa ka wena then ke ne ka tlhalosa mme a mpotsa ka seemo sa botshelo jwa rona ka jalo ke ne ka tlhalosa gore ke tshela mo letsapeng le mo tshotlegong'. Isma’il o ne a botsa; 'A motho yoo o go neile molaetsa ka sengwe?'. Mosadi wa gagwe a araba; 'Ee. O ne a ntaela gore ke go fetisetse ditumediso tsa gagwe mme a go bolelela gore o fetole lebati la ntlo ya gago.' Isma’ile o ne a re; 'Ke rre mme eleruri o ntaetse gore ke go tlhale gore o tle o boele kwa lelapeng la gago'. Ka jalo Isma’il o ne a tlhala mosadi wa gagwe. Mme Isma’il a nyala mosadi yo mongwe gape go tswa mo bathong, morago ga moo Ibrahim a tsamaya gape, a ba tlogela mo nakong e Allah a neng a e batla mme morago ga moo a boa go tla go ba kgatlhantsha, mme ga a ka a fitlhela Isma’il go fitlhela kwa bofelong a ya kwa mosading wa ga Isma’il mme a mmotsa ka ga Isma’il. Mosadi wa gagwe a araba; 'O dule a ya go itshedisa go rona. Foo Ibrahim a botsa gape; 'Le tsogile jang banna'. O ne a botsa mosadi wa ga Isma’il ka botshelo jwa bone le maemo a bone a botshelo. Mosadi wa gagwe a araba; 'Re siame ka metlha e bile re lekane'. Mosadi wa ga Isma’il o ne a baka Allah. Ibrahime o ne a botsa; 'O ja eng? '. Mosadi wa ga Isma’il o ne a araba a re; 'Nama'. Ibrahim a botsa gape; 'O nwa eng? '. Mosadi wa ga Isma’il o ne a araba a re; 'Metsi'. Ka jalo Aborahame o ne a rapela: 'O Allah, ba segofatse mo nameng le mo metsing a bone'. Moporofeta sallallaahu 'alaihi wasallam o rile: 'Ka nako eo go ne go sena mabele kwa Mecca mme fa go ne go na le one, Ibrahim o ne a tla bo a a rapelela'. A re; 'Mme go tswa mo thapelong ya ga Aborahame ka ga nama le metsi, ga go ope kwa ntle ga batho ba Mecca yo o neng a ngongorega fa e le gore se ba se bonang fela e ne e le nama le metsi'. Ibrahim a bo a re; 'Fa monna wa gago a tla, mo fetisetse ditumediso tsa me mme o mo laele gore a nonotshe lebati la ntlo ya gagwe.' Fa Isma'il a tla, o ne a re: 'A go na le mongwe yo o tlileng kwa go wena?'. Mosadi wa gagwe a araba; 'Ee. Fela jaanong monnamogolo yo o lebegang sentle thata o ne a tla kwa go rona'. Mosadi wa gagwe o ne a kgatlhwa ke Ibrahim. O mpoditse ka wena ka mo tlhalosetsa morago a mpotsa ka seemo sa botshelo jwa rona ka araba ka re ke siame'.'. Isma’il o ne a botsa; 'A motho yoo o go neile molaetsa ka sengwe?'. Mosadi wa gagwe a araba; 'Ee. O ne a ntaela gore ke go fetisetse ditumediso tsa gagwe mme a go bolelela gore o sireletse dikgoro tsa ntlo ya gago.' Isma’ile o ne a re; 'Ke rre mme kgoro e go buiwang ka yone ke wena. O ntaetse gore ke go femele'. Mme Ibrahim o ne a ba tlogela gape ka nako e e rileng jaaka Allah a ne a rata, mme a boa morago ga moo fa Isma’il a ne a baya motsu wa gagwe ka fa tlase ga setlhare gaufi le Zamzam. Fa a mmona, a tloga a mo atamela mme a dira jaaka rre a tla dira mo ngwaneng wa gagwe le morwa mo go rraagwe then a re; 'O Isma'il, Allah o ntaetse ka taelo'. Isma’ile o ne a re; 'Dira se Rabb wa gago a se laelang'. Ibrahim a re gape; A o tla nthusa?'. Isma’ile o ne a re; 'Ee ke tla go thusa'. Ibrahime a re; 'Allah o ntaetse go aga ntlo mo lefelong leno'. Ibrahim o ne a supa lefelo le le neng le le kwa godimo thata fa le bapisiwa le tikologo.' Moanedi o ne a re; 'Go tswa mo lefelong leo bobedi jwa bone ba ne ba tsholetsa metheo ya Baitullah, Isma'il o ne a bereka go rwala matlapa fa Ibrahim a ne a a kopanya - a a aga - go fitlhela fa kago e ne e le kwa godimo, Isma'il a tla ka letlapa leno mme morago a le beela Ibrahim gore a kgone go le palama fa Isma'il a ne a naya matlapa. Bobedi jwa bone ba ne ba bereka fa ba ntse ba rapela thapelo; -'Rabb wa rona, amogela -bopelotlhomogi- mo go rona, eleruri O Moutlwi-tsotlhe le Moitse-tsotlhe'. Bobedi jwa bone ba ne ba tswelela go aga go fitlha ba dikologa Baitullah mme bobedi jwa bone ba tswelela go bala dithapelo; -'Rabb wa rona, amogela -bopelotlhomogi- mo go rona eleruri O Moutlwi-Tsotlhe le Moitse-Tsotlhe'-. -QS. 127-.