Hadith Representative
Air Zam-zam penuh berkah dan mengenyangkan
Imam Muslim : 4520حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ خَرَجْنَا مِنْ قَوْمِنَا غِفَارٍ وَكَانُوا يُحِلُّونَ الشَّهْرَ الْحَرَامَ فَخَرَجْتُ أَنَا وَأَخِي أُنَيْسٌ وَأُمُّنَا فَنَزَلْنَا عَلَى خَالٍ لَنَا فَأَكْرَمَنَا خَالُنَا وَأَحْسَنَ إِلَيْنَا فَحَسَدَنَا قَوْمُهُ فَقَالُوا إِنَّكَ إِذَا خَرَجْتَ عَنْ أَهْلِكَ خَالَفَ إِلَيْهِمْ أُنَيْسٌ فَجَاءَ خَالُنَا فَنَثَا عَلَيْنَا الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقُلْتُ أَمَّا مَا مَضَى مِنْ مَعْرُوفِكَ فَقَدْ كَدَّرْتَهُ وَلَا جِمَاعَ لَكَ فِيمَا بَعْدُ فَقَرَّبْنَا صِرْمَتَنَا فَاحْتَمَلْنَا عَلَيْهَا وَتَغَطَّى خَالُنَا ثَوْبَهُ فَجَعَلَ يَبْكِي فَانْطَلَقْنَا حَتَّى نَزَلْنَا بِحَضْرَةِ مَكَّةَ فَنَافَرَ أُنَيْسٌ عَنْ صِرْمَتِنَا وَعَنْ مِثْلِهَا فَأَتَيَا الْكَاهِنَ فَخَيَّرَ أُنَيْسًا فَأَتَانَا أُنَيْسٌ بِصِرْمَتِنَا وَمِثْلِهَا مَعَهَا قَالَ وَقَدْ صَلَّيْتُ يَا ابْنَ أَخِي قَبْلَ أَنْ أَلْقَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِثَلَاثِ سِنِينَ قُلْتُ لِمَنْ قَالَ لِلَّهِ قُلْتُ فَأَيْنَ تَوَجَّهُ قَالَ أَتَوَجَّهُ حَيْثُ يُوَجِّهُنِي رَبِّي أُصَلِّي عِشَاءً حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ أُلْقِيتُ كَأَنِّي خِفَاءٌ حَتَّى تَعْلُوَنِي الشَّمْسُ فَقَالَ أُنَيْسٌ إِنَّ لِي حَاجَةً بِمَكَّةَ فَاكْفِنِي فَانْطَلَقَ أُنَيْسٌ حَتَّى أَتَى مَكَّةَ فَرَاثَ عَلَيَّ ثُمَّ جَاءَ فَقُلْتُ مَا صَنَعْتَ قَالَ لَقِيتُ رَجُلًا بِمَكَّةَ عَلَى دِينِكَ يَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَهُ قُلْتُ فَمَا يَقُولُ النَّاسُ قَالَ يَقُولُونَ شَاعِرٌ كَاهِنٌ سَاحِرٌ وَكَانَ أُنَيْسٌ أَحَدَ الشُّعَرَاءِ قَالَ أُنَيْسٌ لَقَدْ سَمِعْتُ قَوْلَ الْكَهَنَةِ فَمَا هُوَ بِقَوْلِهِمْ وَلَقَدْ وَضَعْتُ قَوْلَهُ عَلَى أَقْرَاءِ الشِّعْرِ فَمَا يَلْتَئِمُ عَلَى لِسَانِ أَحَدٍ بَعْدِي أَنَّهُ شِعْرٌ وَاللَّهِ إِنَّهُ لَصَادِقٌ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ قَالَ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ قَالَ فَأَتَيْتُ مَكَّةَ فَتَضَعَّفْتُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَقُلْتُ أَيْنَ هَذَا الَّذِي تَدْعُونَهُ الصَّابِئَ فَأَشَارَ إِلَيَّ فَقَالَ الصَّابِئَ فَمَالَ عَلَيَّ أَهْلُ الْوَادِي بِكُلٍّ مَدَرَةٍ وَعَظْمٍ حَتَّى خَرَرْتُ مَغْشِيًّا عَلَيَّ قَالَ فَارْتَفَعْتُ حِينَ ارْتَفَعْتُ كَأَنِّي نُصُبٌ أَحْمَرُ قَالَ فَأَتَيْتُ زَمْزَمَ فَغَسَلْتُ عَنِّي الدِّمَاءَ وَشَرِبْتُ مِنْ مَائِهَا وَلَقَدْ لَبِثْتُ يَا ابْنَ أَخِي ثَلَاثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا وَجَدْتُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ فَبَيْنَا أَهْلِ مَكَّةَ فِي لَيْلَةٍ قَمْرَاءَ إِضْحِيَانَ إِذْ ضُرِبَ عَلَى أَسْمِخَتِهِمْ فَمَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ أَحَدٌ وَامْرَأَتَيْنِ مِنْهُمْ تَدْعُوَانِ إِسَافًا وَنَائِلَةَ قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فِي طَوَافِهِمَا فَقُلْتُ أَنْكِحَا أَحَدَهُمَا الْأُخْرَى قَالَ فَمَا تَنَاهَتَا عَنْ قَوْلِهِمَا قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فَقُلْتُ هَنٌ مِثْلُ الْخَشَبَةِ غَيْرَ أَنِّي لَا أَكْنِي فَانْطَلَقَتَا تُوَلْوِلَانِ وَتَقُولَانِ لَوْ كَانَ هَاهُنَا أَحَدٌ مِنْ أَنْفَارِنَا قَالَ فَاسْتَقْبَلَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا هَابِطَانِ قَالَ مَا لَكُمَا قَالَتَا الصَّابِئُ بَيْنَ الْكَعْبَةِ وَأَسْتَارِهَا قَالَ مَا قَالَ لَكُمَا قَالَتَا إِنَّهُ قَالَ لَنَا كَلِمَةً تَمْلَأُ الْفَمَ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى اسْتَلَمَ الْحَجَرَ وَطَافَ بِالْبَيْتِ هُوَ وَصَاحِبُهُ ثُمَّ صَلَّى فَلَمَّا قَضَى صَلَاتَهُ قَالَ أَبُو ذَرٍّ فَكُنْتُ أَنَا أَوَّلَ مَنْ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الْإِسْلَامِ قَالَ فَقُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ مَنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ مِنْ غِفَارٍ قَالَ فَأَهْوَى بِيَدِهِ فَوَضَعَ أَصَابِعَهُ عَلَى جَبْهَتِهِ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي كَرِهَ أَنْ انْتَمَيْتُ إِلَى غِفَارٍ فَذَهَبْتُ آخُذُ بِيَدِهِ فَقَدَعَنِي صَاحِبُهُ وَكَانَ أَعْلَمَ بِهِ مِنِّي ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ مَتَى كُنْتَ هَاهُنَا قَالَ قُلْتُ قَدْ كُنْتُ هَاهُنَا مُنْذُ ثَلَاثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ قَالَ فَمَنْ كَانَ يُطْعِمُكَ قَالَ قُلْتُ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا أَجِدُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ إِنَّهَا مُبَارَكَةٌ إِنَّهَا طَعَامُ طُعْمٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِي طَعَامِهِ اللَّيْلَةَ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُمَا فَفَتَحَ أَبُو بَكْرٍ بَابًا فَجَعَلَ يَقْبِضُ لَنَا مِنْ زَبِيبِ الطَّائِفِ وَكَانَ ذَلِكَ أَوَّلَ طَعَامٍ أَكَلْتُهُ بِهَا ثُمَّ غَبَرْتُ مَا غَبَرْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ وُجِّهَتْ لِي أَرْضٌ ذَاتُ نَخْلٍ لَا أُرَاهَا إِلَّا يَثْرِبَ فَهَلْ أَنْتَ مُبَلِّغٌ عَنِّي قَوْمَكَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَنْفَعَهُمْ بِكَ وَيَأْجُرَكَ فِيهِمْ فَأَتَيْتُ أُنَيْسًا فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ صَنَعْتُ أَنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ قَالَ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكَ فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَأَتَيْنَا أُمَّنَا فَقَالَتْ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكُمَا فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَاحْتَمَلْنَا حَتَّى أَتَيْنَا قَوْمَنَا غِفَارًا فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ وَكَانَ يَؤُمُّهُمْ أَيْمَاءُ بْنُ رَحَضَةَ الْغِفَارِيُّ وَكَانَ سَيِّدَهُمْ وَقَالَ نِصْفُهُمْ إِذَا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ أَسْلَمْنَا فَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ الْبَاقِي وَجَاءَتْ أَسْلَمُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِخْوَتُنَا نُسْلِمُ عَلَى الَّذِي أَسْلَمُوا عَلَيْهِ فَأَسْلَمُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِفَارُ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَأسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ قَالَ نَعَمْ وَكُنْ عَلَى حَذَرٍ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَإِنَّهُمْ قَدْ شَنِفُوا لَهُ وَتَجَهَّمُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ يَا ابْنَ أَخِي صَلَّيْتُ سَنَتَيْنِ قَبْلَ مَبْعَثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ كُنْتَ تَوَجَّهُ قَالَ حَيْثُ وَجَّهَنِيَ اللَّهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَتَنَافَرَا إِلَى رَجُلٍ مِنْ الْكُهَّانِ قَالَ فَلَمْ يَزَلْ أَخِي أُنَيْسٌ يَمْدَحُهُ حَتَّى غَلَبَهُ قَالَ فَأَخَذْنَا صِرْمَتَهُ فَضَمَمْنَاهَا إِلَى صِرْمَتِنَا وَقَالَ أَيْضًا فِي حَدِيثِهِ قَالَ فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَلْفَ الْمَقَامِ قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَإِنِّي لَأَوَّلُ النَّاسِ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الْإِسْلَامِ قَالَ قُلْتُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَعَلَيْكَ السَّلَامُ مَنْ أَنْتَ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَقَالَ مُنْذُ كَمْ أَنْتَ هَاهُنَا قَالَ قُلْتُ مُنْذُ خَمْسَ عَشَرَةَ وَفِيهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَتْحِفْنِي بِضِيَافَتِهِ اللَّيْلَةَ
hi byerile [Haddab bin Khalid Al Azdi]; U hi byerile [Sulaiman bin Al Mughirah]; Loko a vikile eka hina [Humaid bin Hilal] ku suka eka [‘Abdullah bin Ash Shamit] u te; [Abu Dzar] u tshame a vula leswaku; 'Khale khale hi tshike rixaka ra hina, rixaka ra Ghifar.' Hakanyingi a va endla leswaku n’hweti ya haram yi nga vi enawini, ku kondza mina, makwerhu Unais na manana hi suka eka rixaka ra hina. Endzhaku ka sweswo, hi tshamile endlwini ya makwavo -buti- wa manana. Vamakwavo va manana wa hina - vamalume - a va hi hlonipha ngopfu va tlhela va hi khoma kahle, kambe eku heteleleni rixaka ra makwavo wa manana ri ve na mavondzo eka hina. Va ku eka makwavo wa mana wa hina; 'Loko u nga ri ekaya, Unais u tala ku lwa na ndyangu wa wena'. Loko makwavo wa manana a ta, u hi byele leswi nyimba ya yena yi swi vuleke, hiloko hi holova; 'Entiyisweni, buti u thyakisile vunene lebyi buti a hi nyikeke byona nkarhi lowu hinkwawo.' Hikwalaho, ku sukela sweswi, swi nga antswa leswaku hi hambana.’ Kutani hi sungule ku lunghiselela malunghiselelo ya ku famba ka hina, kasi makwavo wa manana a languteka a ri ni gome naswona a sula xikandza xakwe lexi a xi tele hi mihloti hi xikipa xakwe a ri karhi a rila. Eku heteleleni, hi suke endlwini ya makwavo wa manana kukondza hi fika ekusuhi na Mecca. Siku rin’wana Unais u ve ni ku nga twanani na hina. Kutani yena ni mana wa hina va ye eka muvhumbhi. Ku kumeka leswaku muvhumbhi u bumabumele Unais. Endzhaku ka nkarhi wo leha, Unais na mana wa hina va vuyile va ta hlengeletana na hina. Abu Dharr u te: ‘Oho n’wana wa makwavo wa mina, tiva leswaku ndzi khongela malembe manharhu ndzi nga si hlangana na Murhumiwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Mina - Abdullah bin Ash-Shamit - ndzi vutisile: 'Malume, u khongele mani?' Abu Dharr u hlamurile a ku: ‘Ndzi khongerile eka Allah.’ Kutani mina - Abdullah bin Ash-Shamit - ndzi vutisile nakambe: 'Kutani, u langutane na tlhelo rihi loko u khongela?' Abu Dharr u hlamurile: ‘Ndzi langutana na nkongomiso lowu lavekaka hi Allah Subhanahu wa Ta’ala loko ndzi khongela. Ndzi khongele ni swikhongelo swa Isha ku fikela loko vusiku byi hela. Kutani ndzi etlela ku kondza dyambu ri ndzi voninga'. Unais u te eka mina; 'Ndzi lava ku nghena edorobeni ra Mecca.' Hikwalaho, ndzi tshike ndzi famba'. Kutani Unais a teka riendzo kukondza a fika emutini wa Mecca. A nga ha vuyanga eka mina nkarhi wo leha. Endzhaku ko vuya edorobeni ra Makkah, ndzi n’wi vutisile; 'U endle yini kwalahaya, Unais? ' Unais u hlamurile; 'Ndzi hlangane na wanuna edorobeni ra Makkah loyi a nga na vukhongeri bya wena, O Abu Dzar.' Handle ka sweswo, u tlhele a vula leswaku u rhumeriwile hi Allah Subhanahu wa Ta’ala’. Ndzi n’wi vutisile; 'He Unais, vanhu va ehleketa yini hi yena? ' Unais u hlamurile; 'Vanhu va vula leswaku a a ri mutlhokovetseri, muprofeta, na muloyi'. Hi nkarhi wolowo, Unais hi yexe i mutlhokovetseri. Unais u te; 'Ndzi twe ku loya ka vaprofeta na vaprofeta, kambe ku nga ri ku fana na leswi wanuna yoloye a swi vuleke.' Naswona mina hi ndzexe ndzi ringetile ku pimanisa marito ya yena na matsalwa ya vatlhokovetseri lava dumeke. Kambe, eka xiyimo xin’wana na xin’wana, marito ya yena a hi vutlhokovetseri, hambi ku ri hi ku vona ka mina kumbe hi ku vona ka van’wana. Hi Allah, hakunene leswi wanuna yoloye a swi vuleke i ntiyiso, naswona hi vona lava hembeke.’ Kutani Abu Dharr u te: ‘Ndzi tshike ndzi famba leswaku ndzi ta kota ku vona munhu loyi u n’wi vuleke! ’ Kutani ndzi ye eMecca. Endleleni, ndzi hlangane na un’wana wa vanhu va le Mecca kutani ndzi vutisa ndzi ku: ‘U kwihi loyi a cinceke vukhongeri bya yena - Ash-Shabi -? ’ Munhu loyi ndzi n’wi vutiseke u ndzi kombetele kutani a ku: ‘U ri yini, Wena muendzi? Ash-Shabi? ’ Kutani munhu yoloye a ndzi hoxetela vumba ni marhambu kukondza ndzi wela ehansi ndzi titivala. Abu Dharr u te: ‘Endzhaku ka nkarhi wo karhi ndzi pfukile kutani ndzi titivala ku fana ni xifaniso xo tshwuka. Kutani ndzi ye exihlobyeni xa Zamzam ku ya basisa ngati eka swilondza leswaku a yi hoxiwa eka mina hi vumba na marhambu. Endzhaku ka sweswo, ndzi nwile mati ya zam-zam. Tiva wena n’wana wa makwavo wa mina, leswaku ndzi tshamile kona masiku ya makume nharhu, vusiku na nhlikanhi ndzi nga ri na swakudya handle ka mati ya zam-zam. OIeh, hikwalaho, a swi hlamarisi leswi hi nkarhi wolowo miri wa mina a wu nonile naswona khwiri ra mina a ri nonile nyana handle ko twa ndlala. Abu Dharr u te; 'Hi vusiku bya n'weti lowu heleleke, doroba ra Mecca ri titwe ri nga ri na munhu naswona a ku nga ri na munhu loyi a a endla tawaf ku rhendzela Kaaba, a ku ri vavasati vambirhi ntsena lava a va khongela eka swifaniso swa Isaf na Nailah.' Vavasati lavambirhi va ndzi tshinelela hi nkarhi wa tawaf kutani ndzi ku; ‘Ntsena teka xin’wana xa swifaniso swimbirhi eka n’wina havumbirhi bya n’wina! ’ Ku kumeka leswaku havumbirhi bya vona a va hlundzukile kutani va ta eka mina. Kutani ndzi tlhela ndzi ku eka vona havambirhi; 'Xana xifaniso lexi a xi endliwi hi mapulanga ntsena naswona a ndzi lavi na ku tiva vito ra xona'. Eku heteleleni vavasati lavambirhi va hatle va famba va ku; 'Loko a kuri na vanhu van'wana kusuka eka muxaka wa hina lahawani, hakunene ahi ta kombela mpfuneto ku dyondzisa wanuna yoloye dyondzo'. Abu Dharr u te; Endzhakunyana ka sweswo, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam na Abu Bakr, lava a va ha ku fika endhawini yoleyo, va tsutsumele eka vavasati lavambirhi. Rasulullah u vutise vavasati lavambirhi a ku: ‘Xana ku hoxeka yini hi n’wina vambirhi? ' Vavasati lavambirhi va hlamula; 'Ku na muhundzuki -Ash-Shabi'- loyi a yimeke exikarhi ka Kaaba na kheteni ra yona'. Endzhaku ka sweswo, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u vutisile: ‘Xana u te yini eka n’wina vambirhi? ' Havumbirhi bya vona va hlamurile; 'Wanuna loyi u vulavule na hina hi marito yo vava swinene'. Kutani Muprofeta a fika a hatla a tswontswa Ribye ra Ntima. Endzhaku ka sweswo, u endle tawaf naswona u khongerile na Abu Bakr. Endzhaku ka xikhongelo, Abu Dzar u tile eka Murhumiwa wa Allah kutani a ku; 'Assalamu 'Alaikum Wena Rasulullah'. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u hlamule ku xeweta: ‘Wa ‘Alaika wa Rahmatullah’. Abu Dharr u te; 'A ndzi ri munhu wo sungula ku n'wi xeweta hi ku xeweta ka Islam'. Kutani Murhumiwa wa Allah u vutisile: ‘U mani makwerhu? ' Abu Dharr u hlamurile; 'Ndzi huma eka rixaka ra Ghifar, Wena Murhumiwa wa Allah'. Kutani Rasulullah a ndzi khoma hi voko. Endzhaku ka sweswo u veke tintiho ta yena enhan’wini ya yena. Ndzi tibyele ndzi ku; 'Kumbexana a nga swi tsakeli hikuva ndzi huma eka rixaka ra Ghifar'. Kutani ndzi lave ku n’wi khoma hi voko, kambe Abu Bakr u ndzi yimise. Entiyisweni, u tiva swo tala hi Murhumiwa wa Allah ku tlula mina hi ndzexe. Endzhaku ka sweswo Murhumiwa wa Allah u tlakusile nhloko kutani a ndzi vutisa a ku: ‘U sungule rini endhawini leyi, makwerhu? ' Ndzi hlamurile; 'Ndzi na masiku ya makume nharhu ndzi ri laha, Wena Murhumiwa wa Allah'. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u vutisile nakambe: ‘I mani loyi a ku phamelaka? ' Ndzi hlamurile; 'A ku na swakudya swa mina handle ka mati ya Zamzam.' OIeh, hikwalaho ka sweswo, ndzi languteka ndzi nonile naswona khwiri ra mina ri nonile nyana naswona a ndzi titwi ndlala'. Muprofeta u te: ‘Hakunene mati ya Zam-zam ya tele hi mikateko naswona ya na ti protein to tala ku tlula swakudya leswi tolovelekeke’. Endzhaku ka sweswo Abu Bakr u te; 'Oho Murhumiwa wa Allah, ndzi pfumelele ku n'wi nyika swakudya vusiku lebyi'. Kutani Rasulullah na Abu Bakr va sukile va kongoma endlwini ya vona naswona na mina ndzi fambe na vona. Abu Bakr u pfule yindlu ya yena kutani hi ku hatlisa a hi kumela vhinyo ya Thaif. Sweswo a ku ri swakudya swo sungula leswi ndzi swi dyeke. Kutani ndzi kombele Abu Bakar leswaku a ya ekaya kutani ndzi kongoma eka Murhumiwa wa Allah. U te: ‘Hakunene, tiko ri nyikiwile eka mina hi micindzu yo tala ya date, ku nga Yathrib - Medina -. Hi Abu Dzar, xana u tiyimisele ku hundzisela tidyondzo ta mina eka vanhu va wena? Onge Allah a nga vuyerisa vanhu va wena hi matshalatshala ya wena naswona a ku hakela hi ku va hundzisela rungula ra wena’. Endzhaku ka sweswo, Abu Dzar u tile eUnais. Kutani Unais a n'wi vutisa; ‘Xana u endle yini kwalaho, Wena Abu Dharr? ' Abu Dharr u hlamurile; 'Ndzi hundzukile eka Islam naswona ndzi pfumela eka tidyondzo ta Muhammad O Unais'. Unais u te; ‘Entiyisweni, na mina a ndzi ti vengi tidyondzo ta vukhongeri byebyo. Naswona tiva, hakunene ndzi hundzukile eka Vuislem naswona ndzi pfumela eka Allah’. Kutani hi ye eka mana wa hina. Kutani a ku; ‘Ndzi byi tsakela swinene vukhongeri bya wena. Hikwalaho, ndzi tlhela ndzi lava ku hundzukela eka Vuislem ni ku pfumela eka Allah’. Endzhaku ka sweswo hi tlhelele edorobeni ra ka hina ra rixaka, ku nga rixaka ra Ghifar. Kwalaho hi hundzisele rungula ra Vuislem eka vanhu va rixaka ra hina ku kondza hafu ya vona yi hundzukela eka Vuislem. Murhangeri wa vona i Aima bin Rahadhah Al Ghifari. Hi nkarhi wolowo, hafu ya rixaka ra Ghifar ri te; 'Loko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam a fika e Medina, kutani hi ta hundzukela eka Islam'. Loko Muprofeta a fika eMedina, hafu ya vona va hetelele va hundzukele eka Vuislem. Endzhakunyana ka sweswo, rixaka ra Vaaslam ri hundzukele eka Vuislem, ri ku; 'Oho Murhumiwa wa Allah, vamakwerhu va hina lava humaka eka rixaka ra Ghifar va hundzukele eka Vuislem.' Hikwalaho, hi tlhela hi lava ku hundzukela eka Vuislem’. Loko a twa xitatimende lexi, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u te: ‘Onge Allah a nga rivalela rixaka ra Ghifar naswona a nyika vuhlayiseki na ku rhula eka rixaka ra Aslam’. U hi byerile [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali]; U hi tivise [An Nadhr bin Syumail]; U hi byerile [Sulaiman bin Al Mughirah]; U hi byerile [Humaid bin Hilal] hi ndlela leyi kambe ku na ku engeteriwa endzhaku ka leswi a swi vuleke; ‘Ndzi pfumelele ndzi ya vona munhu loyi u n’wi boxeke! ' Unais u hlamurile; 'Yana emahlweni, kambe tivonela eka vanhu va Mecca, hikuva va na vulala eka munhu yoloye naswona va n'wi venga'. U hi byerile [Muhammad bin Al Mutsanna Al ‘Anbari]; U ndzi byerile [Ibn Abu 'Adi] u te; U vikile eka hina [Ibn ‘Aun] ku suka eka [Humaid bin Hilal] ku suka eka [‘Abdullah bin Ash Shamit] u te; [Abu Dharr] u te; O n’wana wa makwavo wa mina, ndzi khongela malembe mambirhi Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a nga si rhumeriwa. Unais u te; ‘Kutani u langutana kwihi loko u khongela? Abu Dzar u hlamurile; eka tlhelo leri Allah a swi lavaka'. -kutani mutlhokovetseri u hlamusela Hadith ya yena hi ku ya hi Hadith ya Sulaiman bin Al Mughirah. Eka Hadith swi tlhele swi vuriwa; 'Kutani lavambirhi va hlangane na shaman, ku vutisa hi munhu loyi a ri eMecca.' Hambiswiritano, Unais minkarhi hinkwayo a a bumabumela matimba ya munhu yoloye ku kondza shaman yi lahlekeriwa hi vonelo ra yona. Unais u te; kukondza hi teka tikamela ta yena hi ti hlanganisa ni tikamela ta hina. Eka Hadith ku vuriwile; kutani Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam sallallaahu ‘alaihi wasallam u tile a endla Tawaf eKaaba kutani a khongela endzhaku ka maqam ya Ibrahim. Abu Dharr u te; Ndzi tlhele ndzi hlangana na yena sallallaahu 'alaihi wasallam kutani ndzi n'wi xeweta. Hi mina munhu loyi a nga sungula ku n’wi xeweta hi marito; Assalaamu 'Alaika Wena Rasulullah'. U hlamule a ku: ‘Wa Alaikas Salam, u mani? Nakambe ku boxiwe marito yakwe; 'U tshamile rini laha? ' Abu Dharr u hlamurile; 'Se ku hundze masiku ya khume ntlhanu'. Kutani Abu Bakr a ku; 'Ndzi pfumeleleni ndzi n'wi tsakisa vusiku lebyi.'