- Haji dan Umrah Maqam Ibrahim Nabi membaca surat Al-Kafirun dan Al-Ikhlas pada dua rakaat thawaf di belakang Maqam Ibrahim

Nabi membaca surat Al-Kafirun dan Al-Ikhlas pada dua rakaat thawaf di belakang Maqam Ibrahim

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ حَاتِمٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْمَدَنِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَحَضَرَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ مِثْلَ عَمَلِهِ فَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي بَيْنَ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ وَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ نَفَذَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَرَأَ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الرُّكْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ { إِنَّ الصَّفَا والْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ } أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَوَحَّدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ قَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْوَادِي سَعَى حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ فَقَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحِلَّ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدٍ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ وَاحِدَةً فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدٍ أَبَدٍ وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا قَالَ فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ لِلَّذِي صَنَعَتْ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحِلُّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةً قَالَ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ تَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى فَأَهَلُّوا بِالْحَجِّ وَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِهَا الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ تُضْرَبُ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَأَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ وَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَإِنَّ أَوَّلَ دَمٍ أَضَعُ مِنْ دِمَائِنَا دَمُ ابْنِ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَلَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابُ اللَّهِ وَأَنْتُمْ تُسْأَلُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُتُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ وَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ لِلْقَصْوَاءِ الزِّمَامَ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ وَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَدَعَاهُ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ وَوَحَّدَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا فَدَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ وَكَانَ رَجُلًا حَسَنَ الشَّعْرِ أَبْيَضَ وَسِيمًا فَلَمَّا دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْ

[Әбү Бәкер бин Әбү Сяйбә] һәм [Исхак бин Ибраһим] безгә [Хатимнан] барысын да сөйләделәр, диде ул, - [Әбү Бәкер] әйтте- [Хатим бин Исмәгыйль Әл-Мәдәни] безгә [Җәгъфәр бин Мөхәммәдтән] [әтисеннән] сөйләде, ул болай диде: Без [Җабир бин Абдуллаһ] өенә килдек, аннары ул бездән берәм-берәм исемнәребезне сорады. Минем чират җиткәнче, мин исемем Мөхәммәд бин Али бин Хөсәен дидем. Аннары ул күлмәгемнең өске һәм аскы төймәләрен ачты. Аннары ул учын күкрәкләрем арасына куйды. Ул вакытта мин әле яшь идем. Аннары ул: "Рәхим итегез, кардәшемнең улы, нәрсә сорарга теләгәнеңне сора", - диде. Шуңа күрә мин аңардан сорадым. Ул сукыр иде. Намаз вакыты җиткәч, ул һәрвакыт йөртә торган намазлык өстендә басты. Намазлыкның кечкенә булуы аркасында кырыйлары һәрвакыт аңа ябышып тора иде. Мин аңардан: "Аллаһның Рәсүле (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) хаҗны ничек башкарганын сөйлә әле", - дип сорадым. Аннары ул тугыз бармагын тотып, кул хәрәкәтләре белән сөйләште. Ул: "Ул Мәдинәдә тугыз ел яшәде, ләкин әле хаҗ кылмаган иде", - диде. Аннары ул унынчы елда хаҗга барачагын игълан итте. Шуңа күрә кешеләр Мәдинәгә төркем-төркем килеп, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламгә кушылып, аның эшләре кебек изге гамәлләр кылырга теләделәр. Аннары без аның белән бергә бардык. Ул Зөлхүләйфәгә килгәч, Әсма бинт Хумәйс улы Мөхәммәд бин Әбу Бәкерне тапты. Ул Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән бала табу сәбәпле нәрсә эшләргә тиешлеген сорарга кушты. Шуңа күрә ул: "Душ керегез һәм гигиеник салфеткагызны кулланыгыз. Аннары ихрам киемнәрегезне яңадан киегез", - диде. Рәсүл саллаһу галәйһи вәссәлам Зөлхүләйфә мәчетендә ике рәкәгать намаз укыды, аннары Кашва исемле дөясенә атланды. Бәйдәгә килеп җиткәч, мин тирә-ягыма карадым, аның белән бергә күпме кеше йөри, ике ягында да, артында да. Шул вакытта Коръән иңде, анда Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам аның мәгънәсен, ягъни без башкарырга тиешле гамәлләр өчен күрсәтмәләр буларак аңлады. Аннары ул тәлбияне кычкырып укыды: «ЛӘББӘЙКӘ АЛЛАҺУММӘ ЛӘББӘЙКӘ ЛӘББӘЙКӘ ЛӘББӘЙКӘ ЛӘББӘЙКӘ ЛӘББӘЙКӘ ЛӘББӘЙКӘ ЛӘББӘЙКӘ ЛӘБНӘЛҺӘМДӘ ВӘН НЬӘМАТА ЛӘКӘ ВӘЛМҮЛКУ ЛӘӘ ШӘРИЯЙКӘ ЛӘКӘ – Мин Синең әмерләреңә буйсынам, әй Аллаһ, мин буйсынам, мин буйсынам. Синең өчен партнер юк, мин Синең әмерләреңә буйсынам; чыннан да мактау һәм рәхмәт Синеке, патшалык та, Синең партнерларың юк, мин Синең әмерләреңә буйсынам –». Күп кеше Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең тәлбиясе кебек тәлбия әйтә. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам аларга аны укырга тыймады, киресенчә, алар аны өзлексез укыйлар. Безнең максатыбыз бары тик хаҗ кылу гына, һәм без әлегә гомрә турында белмибез. Бәйтуллага килеп җиткәч, ул аның бер почмагын - хаҗәр Әсвәдне - үпте, аннары таваф кылды, өч тапкыр йөгереп һәм дүрт тапкыр гадәти йөреп. Аннары ул Мәкамга таба китте. Ибраһим 'әлайһиссәлам', аннары ул аятен укыды: "Ибраһимның урынын намаз урыны итегез..." - Әл-Бәкара: 125-. Аннары ул мәкамны Бәйтулла арасына куйды. Шул арада әтием Пәйгамбәр салләллаһу галәйһиссәлам үз догасында укыганын әйтте: "КУЛ ҺУВАЛЛАҺУ ӘХӘДЛ..." - Әл-Ихлас: 1-4-. Һәм: "КУЛ ЙӘӘ ӘЙЮҺӘЛ КААФИРУН." - Әл-Кәфирун: 1-6-. Аннары ул Мәбад почмагына кайтты - Әсвәдне кыйнады - һәм аны да үпте. Аннары ишек аша ул Шәфага китте. Сафа калкулыгына якынлашкач, ул: «Чынлыкта, Сафа белән Мәрва арасындагы са'й - Аллаһ диненең бөеклегенең символларыннан...» - дигән аятьне укыды. - Әл-Бәкара: 1589-. Аннары ул Аллаһ әмерләрен үти башлады. Шуңа күрә ул Шәфа калкулыгына менде. Бәйтулланы күргәннән соң, ул Аллаһны бер Аллаһ дип санап һәм Аны олылап, Кыйблага юнәлде. Һәм ул: «Ләә иләһә илләллаһу вәхдәһү ләә шәриика ләһә ләһүл мулку вә ләһүл һәмдү вә һува 'әләә кулли шә'и'ин кадиир ләә иләһә иллаллаһу вәхдәһү әнҗәзә вә'дәһү вәнәшәра 'әбдәһү вәхзәмәл әһзәбә вәхдәһү - Аллаһтан башка гыйбадәт кылырга лаеклы илаһ юк, Аның бердәнбере, Аның тиңдәше юк, патшалык һәм мактау бар, ә Ул һәрнәрсәгә кодрәтле. Аллаһтан башка гыйбадәт кылырга хаклы Аллаһы юк, Ул Үз вәгъдәләрен үти, колларына ярдәм итә һәм үз дошманнарын юк итә. Аннары ул дога кылды. Өч тапкыр тәһлилне кабатлады. Аннары ул Мәрвәдә төште. Үзәнлеккә җиткәч, йөгерде. Шуннан соң ул кире кайтып, Мәрвә калкулыгына юнәлде. Мәрвә калкулыгына килеп җиткәч, ул Сафа калкулыгында эшләгәнен эшләде. Мәрвә калкулыгында сәгъдне тәмамлагач, ул: "Әгәр мин эшләгәнемне эшләмәсәм, мин Хадияне алып, аны гомрә итмәс идем", - диде. Аннары Сурака бин Мәлик бин Җутсиум: "Әйе, Рәсүлүллаһ! Бу ел өченме, әллә мәңгегәме?" - диде. Рәсүлүллаһ икенче кулының бармакларын сузып: "Гомрәне хаҗга кертегез. Гомрәне хаҗга кертегез, юк! Хәтта мәңгегә дә", - диде. Шул арада Али Йәмәннән Пәйгамбәргә корбанлык хайваннары алып килде. Ул Фатиманы тәһәллүл кеше дип тапты; Ул буялган киемнәр кия һәм күзләре бәйләнгән. Али аңа моны эшләргә тыйды. Фатима: "Әтием үзе миңа моны эшләргә кушты", - дип җавап бирде. Али: "Шуңа күрә мин Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янына Фатиманың гамәлләре турында фәтва сорарга бардым. Мин аңа моны эшләүдән тыюымны аңлаттым. Ул шулай ук: "Фатимә хаклы", - диде. Аннары ул: "Хаҗ кылырга теләгәндә нәрсә укыйсың?" - дип сорады. Али: "Мин җавап бирдем: "Аллаһым, мин Синең Илчесең күрсәткәнчә хаҗ кылырга ниятлим", - диде. Аннары Али: "Ләкин мин корбан чалдым, ничек соң?" - дип сорады. Ул: "Тәһәллүл булма", - дип җавап бирде. Җәгъфәр: "Али Йәмәннән алып килгән һәм Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам алып килгән хадия саны йөз иде", - диде. Җәмәгатьтәге һәркем тәһәллүл һәм кырылган иде, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам һәм аның белән хадия алып килгән кешеләрдән кала. Тәрвия көне - Зөлхиҗҗәнең сигезенче көне - җиткәч, алар Минага хаҗ кылырга киттеләр. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам үзенең машинасында йөрде. Анда ул өйлә, өйлә, мәгъриб, иша һәм иртәнге намазларны укыды. Аннары кояш чыкканчы бераз көтте; шул ук вакытта ул башта кешеләрне Намира шәһәренә җибәрде, анда чатыр корырга. Шул ук вакытта Корәешләр аның, гадәттәгечә, надан кешеләр кебек, Мөздәлифәдәге Мәш'арил-Хәрам калкулыгында тукталачак дип уйладылар. Ләкин ул Арафатка таба дәвам итте. Намира шәһәренә җиткәч, ул кешеләрнең чатырлар корганын күрде. Аннары ул анда ял итәргә туктады. Кояш баегач, ул дөясендә юлын дәвам итте. Бал кортлары арасына килеп, ул болай дип чыгыш ясады: "Чыннан да, кан кою һәм якыннарыңның мөлкәтен тартып алу, бу көнне, бу айда һәм бу илдә сугышу харам булган кебек, харам". Зинһар, белегез, минем кануным буенча җәһилият исе килгән бар нәрсә дә бетерелде, шул исәптән җәһилият чорындагы кан фидиясе дә. Мин беренче тапкыр юк иткән кан фидиясе - Ибн Рәбиә бин Харисның каны иде, аны Бәни Сәгъд ашатты, аннары аны Хөзәйл үтерде. Шулай ук, мин җәһилият рибасын бетердем; Мин беренче тапкыр бетергән нәрсә - Аббас бин Габдел Мутталиб билгеләгән риба. Чыннан да, мин барлык рибаны бетерәм. Аннары хатын-кызлардан курыкмагыз. Сез аларны Аллаһның әманәте итеп алыгыз, һәм алар Аллаһ кагыйдәләрен үтәү белән сезгә хәләл. Шуннан соң сезнең алар өстендә хокукларыгыз бар, ягъни алар башка кешеләргә сезнең түшәгегездә утырырга рөхсәт итмәсеннәр. Әгәр алар бозсалар, аларны зарарсыз рәвештә сукыгыз. Киресенчә, аларның сезнең өстегездә хокуклары бар. Аерым алганда, ашау-эчү һәм тиешле кием. Мин сезнең барыгызга да тормыш юл күрсәткечен васыять итәм, әгәр сез аңа тотынсагыз, ул - Коръән. Сез барыгыздан да минем турында соралачак, шуңа күрә ничек җавап бирерсез? Алар җавап бирделәр: "Без сезнең чыннан да хәбәрне җиткергәнегезгә, бурычларыгызны үтәгәнегезгә һәм безгә киңәш биргәнегезгә шаһитлек бирәбез". Аннары ул, имән бармагын күккә күтәреп, халыкка төртеп күрсәтте: "Әйе, Аллаһ, шаһит, әй Аллаһ, шаһит, әй Аллаһ, шаһит". Шуннан соң ул азан әйтте, аннары камат укыды, аннары зухур намазын укыды. Аннары тагын камат укыды һәм ике арада сөннәт намазы булмаган аср намазын укыды. Шуннан соң ул вукуф урынына юлын дәвам итте. Анда барып җиткәч, Кашваның дөясе ташлы урында туктады, ә җәяүлеләр аның алдында иде. Ул кыйблага карады һәм кояш баеганчы һәм кызыл мегафон юкка чыкканчы басып торды. Аннары ул үзе контрольдә тотып, Усаманы артында күтәреп, юлын дәвам итте. Ул Кашва дөясенең җегечен тартты, башы диярлек ияр мендәренә тигәнче. Ул кулы белән ишарә ясап: "Туганнар, тынычланыгыз, тынычланыгыз", - диде. Ул һәр калкулыкка җиткәндә, менеп җитү җиңелрәк булсын өчен, дөя бавын бераз йомшартты. Мөздәлифага җиткәч, ул бер азан һәм ике камат белән мәгъриб һәм иша намазларын укыды, арада сөннәт намазлары булмады. Аннары таң атканчы йоклады. Иртәнге вакыт җиткәч, ул бер азан һәм бер камат белән иртәнге намазын укыды. Аннары ул Касва дөясенә утырып, Мәшгарил-Хәрәмгә юлын дәвам итте. Анда ул Кыйблага борылды, намаз укыды, тәкбир, анализ ясады һәм тәвхид җөмләсен укыды. Ул күк йөзе саргая башлаганчы шунда калды һәм кояш чыкканчы Фәдләл бин Аббасны күтәреп китте. Фәдләл - матур чәчле һәм ак йөзле кеше. Ул киткәч, кешеләр дә аның белән киттеләр. Фәдләл аларга карады, аннары Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам йөзен куллары белән каплады. Ләкин Фәдләл башын башка якка борып карады. Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам икенче кулы белән йөзен каплады, шуңа күрә Фадлала күзләрен башка якка юнәлтте. Мөхәссир үзәнлегенең уртасына килеп җиткәч, ул дөясен урта юлдан тизләтте, ул турыдан-туры Җумратүл-Кубрага бара иде. Җумрага агач янына килеп җиткәч, ул һәр ыргытканда тәкбир әйтеп, җиде вак таш ыргытты. Аннары ул корбан чалына торган урынга китте. Анда ул куллары белән алтмыш өч корбан чалды һәм калганнарын, ягъни корбан чалу хайваннарын, башка җәмәгать әгъзалары белән бергә, Алига суярга бирде. Аннары ул аңа һәр корбан чалу хайваныннан кечкенә кисәк алырга кушты, аннары аны пешерергә кушты, аннары ит ашады һәм шулпасын эчте. Шуннан соң ул машинасына утырып, таваф өчен Бәйтуллага юл тотты. Ул Мәккәдә зуһр намазын укыды. Шуннан соң ул Зәмзәм коесы чыгарган Бәни Габдел Мутталибка барды. Ул аларга әйтте: "Әй, бәни Габдел Мутталиб, безгә эчәрлек нәрсә бирегез". Әгәр халык ялгышмаса, әлбәттә, мин сезгә бергәләп рәсем ясарга ярдәм итәрмен. Аннары алар чиләкне ташладылар, һәм ул аннан эчте. Һәм безгә [Гомәр бин Хафш бин Гыйятс] безгә [әтием] безгә [Җәгъфәр бин Мөхәммәд] миңа [әтием] сөйләде ул болай диде: Мин [Җәбир бин Абдуллаһ] янына барып, аңардан Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең хаҗы турында сорадым. Аннары ул Хатим бин Исмәгыйль хәдисенә охшаш хәдисне искә алды һәм аңа өстәде: Элек Әбү Сәйярә кешеләргә Химар тавына ялангач менәргә боерган. Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам Мәшгарил Хәрамда Мөздәлифәдән үткәч, Корәеш халкы аның шунда тукталачакларына һәм соңрак аның тукталыш урыны булачагына бернинди дә шикләнмәделәр. Ләкин ул аны үтеп китте һәм Арафатка барып, шунда туктаганчы туктамады.