Hadith Representative
Nabi membaca surat Al-Kafirun dan Al-Ikhlas pada dua rakaat thawaf di belakang Maqam Ibrahim
Imam Muslim : 2137حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ حَاتِمٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْمَدَنِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَحَضَرَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ مِثْلَ عَمَلِهِ فَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي بَيْنَ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ وَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ نَفَذَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَرَأَ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الرُّكْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ { إِنَّ الصَّفَا والْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ } أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَوَحَّدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ قَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْوَادِي سَعَى حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ فَقَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحِلَّ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدٍ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ وَاحِدَةً فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدٍ أَبَدٍ وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا قَالَ فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ لِلَّذِي صَنَعَتْ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحِلُّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةً قَالَ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ تَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى فَأَهَلُّوا بِالْحَجِّ وَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِهَا الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ تُضْرَبُ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَأَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ وَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَإِنَّ أَوَّلَ دَمٍ أَضَعُ مِنْ دِمَائِنَا دَمُ ابْنِ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَلَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابُ اللَّهِ وَأَنْتُمْ تُسْأَلُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُتُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ وَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ لِلْقَصْوَاءِ الزِّمَامَ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ وَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَدَعَاهُ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ وَوَحَّدَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا فَدَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ وَكَانَ رَجُلًا حَسَنَ الشَّعْرِ أَبْيَضَ وَسِيمًا فَلَمَّا دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْ
[Abu Bakr bin Abu Syaibah] leh [Ishaq bin Ibrahim] te chuan [Hatim] hnen atangin engkim min hrilh a, ani chuan, - [Abu Bakr] chuan- [Hatim bin Isma’il Al Madani] chuan [Ja’far bin Muhammad] hnen atangin [a pa] hnen atangin min hrilh a; [Jabir bin Abdullah] te inah kan thleng a, chutah chuan pakhat hnu pakhatin min zawt a, kan hmingte chu eng nge ni. Ka hun a lo thlen hma chuan ka hming chu Muhammad bin Ali bin Husayn a ni ka ti a. Tichuan ka kawr chung leh hnuai lam button chu a han hawng a. Tichuan ka hnute inkarah chuan a kutphah chu a dah ta a. Chutih lai chuan ka la naupang hle. Tichuan, ‘Aw ka unaupa fapa, i lo hmuak a, i zawh duh chu zawt rawh’ a ti a. Chuvang chuan ka zawt a. A mit a del a. Tawngtai hun a lo thlen chuan a phur reng thin tawngtai khum chungah chuan a ding a. Tawngtai khum chu a kekawr ipteah a dah apiangin a te lutuk avangin a sirte chu a nghet tlat thin. Ka zawt a, ‘Allah tirhkoh (Allah rawngbawltu)-in Hajj a tih dan min hrilh teh. Tichuan a kut zungtang 9 chu chelh chungin kut zungtang hmangin a tawng ta a. Ani chuan; Kum 9 chhung zet Medina-ah a khawsa a, mahse Hajj a la ti lo. Tichuan kum sawmnaah chuan Hajj-ah a kal dawn tih a puang ta a ni. Chuvang chuan mipui tam takin Medina-ah an lo kal a, zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam nen a thiltih ang chi thil tha ti turin an zawm duh a ni. Tichuan a rualin kan kal dun ta a. Dzulhulaifah a thlen chuan Asma` bint Humais chuan a fapa Muhammad bin Abu Bakr a hring a. Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam hnenah eng nge a tih tur tih zawt turin thupek a pe a - nau neih avang hian -. Chuvângin: ‘Inbual la, i sanitary napkin hmang rawh. Tichuan i ihram thawmhnaw chu ha leh rawh'. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan Dzulhulaifah mosque-ah rak’ah hnih a tawngtai a, chutah chuan a sanghawngsei Qashwa an tih chu a chuang ta a ni. Baida` ka thlen hnu chuan ka chhehvel chu ka han en a, mi engzat nge a zui a, sakawr chung chuang leh kea kal, a sir lehlamah leh a hnungah. Chutih lai chuan Qur’an -thupuan- chu a lo chhuk a, chutah chuan zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan a awmzia a hrethiam a, chu chu kan tih tur thiltih tur thupek angin a ni. Tichuan talbiyah chhiarin a au chhuak ta a: ‘LABBAIKA ALLAHUMMA LABBAIKA LABBAIKA LAA SYARIIKA LAKA LABBAIKA INNALHAMDA WAN NI’MATA LAKA WALMULKU LAA SYARIIKA LAKA -I thupek ka zawm a, Aw Allah, ka zawm a, ka zawm e. I tan kawppui an awm lo, I thupek ka zawm a; dik takin fakna leh duhsakna chu I ta a ni a, ram pawh i ta a ni, Kawppui i nei lo, I thupek ka zawm-'. Chuvangin mi tam tak pawhin zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam talbiyah ang bawkin talbiyah an nei bawk. Zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan chhiar a khap lo, a nihna takah chuan an chhiar chhunzawm zel a ni. Kan tum ber chu Hajj tih chauh a ni a, Umrah chungchang pawh kan la hre lo. Baitullah a thlen hnu chuan a kil pakhat -hajar Aswad- chu a fawp a, chutah Tawaf a ti a, vawi thum a jogging a, vawi li chu normal takin a kal bawk. Tichuan Maqam lam pan chuan a kal chhunzawm ta a. Ibrahim ‘Alais Salam, chutah chuan he chang hi a chhiar a: ‘Ibrahim-a station chu tawngtaina hmun atan siam rawh..’. -Al Baqarah chuan 125- a ni. Tichuan Maqam chu Baitullah inkarah a dah ta a. Chutih lai chuan ka pa chuan zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan a tawngtainaah heti hian a chhiar a: ‘QUL HUWALLAHU AHADL...’ -Al Ikhlas: 1-4-. Tin: 'QUL YAA AYYUHAL KAAFIRUUN.' tih te pawh a awm bawk. -Al Kafirun chuan 1-6-in hnehna an chang. Tichuan Temple kil khatah a kir leh a - Aswad-a chu a hneh ta a - ani pawh chu a fawp ta a. Tichuan kawngka atang chuan Shafa lam chu a pan ta a. Safa tlang a hnaih hnu chuan he chang hi a chhiar a: ‘Dik tak chuan Safa leh Marwah inkar Sa’i te hi Allah Sakhaw ropuizia chhinchhiahna zinga mi an ni...’. -Al Baqarah: Kum 1589-ah a lo piang a. Tichuan Pathian thupekte chu a hlen tan ta a. Chuvang chuan Shafa tlang chu a lawn ta a. Baitullah a hmuh hnu chuan Allah chu pathian pakhatah a dah a, Amah chawimawi chungin Qibla chu a hmachhawn ta a ni. Tin Allah chauh lo chu, Amah thawhpui nei lo, lalram leh fakna zawng zawng ta a ni a, engkim chungah Engkimtithei a nih laiin. Allah chauh lo chu biak theihna nei Pathian an awm lo, A thutiam hlen chhuaktu leh a chhiahhlawhte tanpuitu leh a hmelma ngei pawh tichhe vektu. Tichuan a tawngtai ta a. Tahlil chu vawi thum tih nawn leh tur a ni. Tichuan Marwa-ah a chhuk ta a. Ruam a thlen chuan a jogging a. Tin, chu mi hnu chuan a kal leh lai chuan Marwa tlang lam chu a pan ta a. Marwa Hill a thlen hnu chuan Safa Hill-a a tih ang chu a ti ta a ni. Marwa tlanga a sa’i a zawh chuan: ‘Ka thil tih hi ka ti lo a nih chuan Hadya ka rawn hruai a, Umrah ka siam lo ang’ a ti. Tichuan Suraqah bin Malik bin Ju’tsyum chuan, ‘Ni e, Rasulullah! Kumin atan chauh nge chatuan atan?’ a ti a. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam chuan a kut dang kut zungtang chu a phar a, heti hian a sawi: ‘Umrah chu Hajj-ah telh rawh. Hajj-a Umrah telh, ni lo! Chatuan atan pawh'. Hetihlai hian Ali chu Yemen atangin Prophet sallallaahu ‘alaihi wasallam hnenah inthawina ran a rawn keng a. Fatima chu tahallul mi niin a hmu a; thawmhnaw dyed a ha a, mit pawh a khuh bawk. Ali chuan chutiang chu a khap ta a ni. Fatima chuan, 'Ka pa ngeiin hetiang hi ti turin min ti a' tiin a chhang a. Ali chuan a ti a; Chuvangin Fatima thiltih chungchangah fatwa dil turin Prophet sallallaahu ‘alaihi wasallam hnenah ka kal a. Chutiang ti lo turin ka dang tih ka hrilhfiah a. Tin, ‘Fathimah hi a dik a ni’ a ti bawk. Tichuan: ‘Hajj tih i duh hunah eng nge i chhiar thin?’ tiin a zawt a. Ali chuan a ti a; Ka chhang a: ‘Aw Allah, I tirhkoh-in a entir angin Hajj hi tih ka tum a ni’. Tichuan Ali chuan, ‘Mahse, hwankurban chu ka rawn keng a, engtin nge chu chu?’ tiin a zawt a. Ani chuan: ‘Tahallul suh’ tiin a chhang a. Ja’far chuan a ti a; Yemen atanga Ali-a’n hadya a rawn ken zat leh zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam’n a rawn ken zat chu za khat a ni. Inkhawmpuiah chuan tahallul leh sam an sam vek a, zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam leh hadya rawn kengtute tih loh chu. Tarwiyah ni - Dzulhijjah ni riatna - a lo thlen chuan Mina-ah Hajj ti turin an kal ta a. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam chu a lirtheiah a chuang a. Chutah chuan Dhuhr, Asr, Maghrib, Isha leh Fajr tawngtai te a tawngtai a. Tichuan ni a chhuah hma chu rei vak lo a nghak a; Chutih lai chuan Namirah-ah chuan mi a tir hmasa a, chutah chuan riahhmun an siam ta a ni. Chutih lai chuan Quraysh-ho chuan mi hriat lohte tih thin angin Mash’aril Haram - Muzdalifah tlang pakhatah chuan a ding ngei ang tih an ngaihtuah a. Mahse Arafat lam pan chuan a kal zel mai niin a lang. Namirah a thlen chuan miten puan in an siam tih a hmu a. Chutah chuan chawl turin a ding ta a. Ni a tlak hnu chuan a sanghawngsei chungah chuan a kal chhunzawm ta a. Bees karah a thlen chuan thu a sawi a: ‘Tih tak zetin thisen chhuah leh i mihringpui thil neih laksak chu haram a ni a, he ni, he thla leh he ramah hian indona chu haram a nih ang bawkin. Khawngaihin hre reng ang che, Jahilijyah rim nam zawng zawng chu ka dan hnuaiah chuan tihtawp vek a ni tawh a, Jahilijyah hunlai thisen tlanna pawh a tel. Thisen tlanna ka tihbo hmasak ber chu Ibn Rabi’ah bin Harith thisen a ni a, ani chu Bani Sa’ad-a’n a chawm a, chutah chuan Huzail-a’n a that ta a ni. Chutiang bawkin jahiliah usury chu ka titawp tawh a; Ka tihbo hmasak ber chu usury a ni a, chu chu Abbas bin Abdul Muttalib-a’n a ruat a ni. Dik tak chuan, hlawkna zawng zawng chu ka ti bo vek ang. Chuti a nih chuan hmeichhiate hi hlau suh. Allah rinna angin i la thei a, Allah thupek zawm hian i tan dan a phalsak bawk. Chumi hnuah chuan an chungah dikna i nei a, chu chu i mat midang an luah phal loh hi a ni. An bawhchhiat chuan chhiatna thlen lo zawngin vuak rawh. Chu ai chuan nangmah chungah dikna an nei zawk. Chu chu ei leh in leh thawmhnaw dik tak a ni. Nunna kawng kawhhmuhtu ka tiam vek che u a, chu chu in zawm chuan Qur’an a ni. Ka chanchin zawh vek in ni ang a, chuti a nih chuan engtin nge in chhan ang?’ a ti a. an chhang a: ‘Thuchah i thlen tak zet tih kan hriattir a, i mawhphurhna i hlen chhuak a, thurawn min pe bawk’ tiin an chhang a ni. Tichuan, a kut zungtang chu van lam hawiin a han phar a, mipui lam chu a kawhhmuh a: ‘Ni e, Allah, thuhretu, Aw Allah, thuhretu, Aw Allah, thuhretu’. Chumi hnu chuan tawngtai turin a ko a, chutah qamat, chutah Zhuhur tawngtai chu a tawngtai leh a. Tichuan qamat leh a, an pahnih inkarah sunnah tawngtai tel lovin Asr tawngtai a ni leh ta a ni. Chumi hnu chuan wukuf hmun lam pan chuan a zin chhunzawm ta a. Chutah chuan a thlen chuan Qashwa-a sanghawngsei chu lungpui hmunah a ding a, kea kalte chu a hmaah chuan an awm ta a. Qibla lam a hawi a, ni tlak leh megaphone sen a bo thlengin a ding reng a. Tichuan a zinkawng chu a chhunzawm ta a, Usamah chu a hnungah a phur a, amah ngeiin a thunun lai chuan. Qashwa Camel chu a hrual a, a lu chuan saddle cushion chu a khawih hnai hle. A kut zungtang chuan: ‘Unaute u, thlamuang takin awm rawh u, muangchangin awm rawh u’ a ti a. Tlâng pakhat a thlen apiangin sanghawngsei hrui chu tlem a thlah a, a lawn awlsam zawk nan. Muzdalifah a thlen chuan Maghrib leh Isha’ tawngtai chu tawngtai kohna vawi khat leh qamat pahnih hmangin a tawngtai a, a inkar ah sunnah tawngtai engmah a nei lo. Tichuan zing khawvar thlengin a muhil ta a. Fajr hun a lo thlen chuan Adhan pakhat leh qamat khat hmangin Fajr tawngtai a tawngtai a. Tichuan Qaswa sanghawngsei chungah chuangin Mash'aril Haram lam panin a zin chhunzawm ta a. Chutah chuan vawi khat chu Qibla lam a hmachhawn a, tawngtai a, takbir, tahlil leh monotheism sentence chu a chhiar a. Chutah chuan van a sen thlengin a awm a, ni chhuah hmain a chhuak ta a, Fadlal bin Abbas chu a phur a ni. Fadlal hi mipa sam mawi tak leh hmai var tak a ni. A chhuah dawn chuan mipuite pawh a rualin an chhuak ta a. Fadlal chuan a en a, chutah chuan zawlnei sallallaahu ‘alaihi wasallam chuan a kut chuan a hmai a khuh ta a. Mahse Fadlal chuan hmuh tumin a lu chu kawng dangah a her kual a. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam pawhin a kut lehlam chuan a hmai a khuh a, chuvang chuan Fadlala chuan a mit chu hmun dangah a hruai ta a ni. Muhassir ruam lai takah a thlen chuan a sanghawngsei chu kawngpui lai takah chuan a ti chak a, chu chu Jumratul Kubra lam pan nghal a ni. Thingkung bula Jumrah a thlen chuan a paih apiangin takbir a sawi laiin lung lian pasarih a paih a. Tichuan inthawina an talhna hmun lam chu a pan chhunzawm ta a. Chutah chuan inthawina ran sawmruk leh pathum chu a kut hmangin a talh a, a bak chu talh turin Ali hnenah a hlan a, chu chu kohhran member dangte nen inthawina ran te chu a ni. Tichuan inthawina ran pakhat zel atang chuan a tlem te te la turin a hrilh a, chutah chuan chhum turin a hrilh a, chutah chuan sa chu a ei a, a hmin chu a in ta a ni. Chumi hnu chuan a lirtheiah chuangin tawaf turin Baitullah lam panin a kal ta a. Mecca-ah Zuhr tawngtai a tawngtai a. Chumi hnu chuan Zamzam tuikhuah lem ziaktu Bani Abdul Muttalib chu a tlawh leh a. An hnenah chuan: ‘Aw Banu Abdul Muttalib, in tur min pe rawh. Mipuiin an hre sual lo a nih chuan, a dik e, in draw turin ka pui ang che'. Tichuan bucket an paih a, chuta tang chuan a in ta a. Tin, min hrilh tawh bawk [Umar bin Hafsh bin Ghiyats] chuan min hrilh tawh [ka pa] chuan min hrilh tawh [Ja’far bin Muhammad] chuan min hrilh tawh [ka pa] a ti a; [Jabir bin Abdullah] hnenah ka kal a, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam Hajj chungchang ka zawt a. tichuan Hatim bin Isma’il-a hadith nena inang hadith pakhat a sawi a, chu chu a belhchhah bawk a; Tun hma chuan mite chu Abu Sayyarah-a’n saruak taka Himar lawn turin a ti a. Tin. Mahse a paltlang a, Arafat a thlen hma chuan a ding lo va, chutah chuan a ding ta a ni.