Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)



- Haji dan Umrah Maqam Ibrahim Nabi membaca surat Al-Kafirun dan Al-Ikhlas pada dua rakaat thawaf di belakang Maqam Ibrahim

Hadith Search Results :
Total Hadith : 1
Hadith Representative
Nabi membaca surat Al-Kafirun dan Al-Ikhlas pada dua rakaat thawaf di belakang Maqam Ibrahim
Imam Muslim : 2137

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ حَاتِمٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ الْمَدَنِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَسَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَحَضَرَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَصَلَّى بِنَا فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أَذَّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ مِثْلَ عَمَلِهِ فَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَثْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي بَيْنَ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْرِفُ تَأْوِيلَهُ وَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ نَفَذَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَرَأَ { وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى } فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الرُّكْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ { إِنَّ الصَّفَا والْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ } أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَوَحَّدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ قَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ فِي بَطْنِ الْوَادِي سَعَى حَتَّى إِذَا صَعِدَتَا مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَفَعَلَ عَلَى الْمَرْوَةِ كَمَا فَعَلَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ طَوَافِهِ عَلَى الْمَرْوَةِ فَقَالَ لَوْ أَنِّي اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيَحِلَّ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِأَبَدٍ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ وَاحِدَةً فِي الْأُخْرَى وَقَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدٍ أَبَدٍ وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا قَالَ فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ فَذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ لِلَّذِي صَنَعَتْ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُكَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحِلُّ قَالَ فَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِائَةً قَالَ فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ تَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى فَأَهَلُّوا بِالْحَجِّ وَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِهَا الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ مِنْ شَعَرٍ تُضْرَبُ لَهُ بِنَمِرَةَ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ إِلَّا أَنَّهُ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةَ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَأَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ وَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ حَرَامٌ عَلَيْكُمْ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا كُلُّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَإِنَّ أَوَّلَ دَمٍ أَضَعُ مِنْ دِمَائِنَا دَمُ ابْنِ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ كَانَ مُسْتَرْضِعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ فَاتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَلَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ ذَلِكَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَقَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابُ اللَّهِ وَأَنْتُمْ تُسْأَلُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ فَقَالَ بِإِصْبَعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُتُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ أَذَّنَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حَتَّى غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ وَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ شَنَقَ لِلْقَصْوَاءِ الزِّمَامَ حَتَّى إِنَّ رَأْسَهَا لَيُصِيبُ مَوْرِكَ رَحْلِهِ وَيَقُولُ بِيَدِهِ الْيُمْنَى أَيُّهَا النَّاسُ السَّكِينَةَ السَّكِينَةَ كُلَّمَا أَتَى حَبْلًا مِنْ الْحِبَالِ أَرْخَى لَهَا قَلِيلًا حَتَّى تَصْعَدَ حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ فَصَلَّى بِهَا الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِأَذَانٍ وَاحِدٍ وَإِقَامَتَيْنِ وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ اضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ وَصَلَّى الْفَجْرَ حِينَ تَبَيَّنَ لَهُ الصُّبْحُ بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَدَعَاهُ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ وَوَحَّدَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا فَدَفَعَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ وَكَانَ رَجُلًا حَسَنَ الشَّعْرِ أَبْيَضَ وَسِيمًا فَلَمَّا دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْ

[Abu Bakr bin Abu Syaibah] ne [Ishaq bin Ibrahim] baatunyumiza buli kimu okuva ku [Hatim], yagamba nti, - [Abu Bakr] yagamba- [Hatim bin Isma’il Al Madani] yatunyumiza okuva ku [Ja’far bin Muhammad] okuva ku [kitaawe], yagamba; Twatuuka mu maka ga [Jabir bin Abdullah], olwo n’atubuuza omu ku omu, amannya gaffe ge gali. Okutuusa lwe gwatuuka ku ssaawa yange, nagamba nti amannya gange nze Muhammad bin Ali bin Husayn. Oluvannyuma yaggulawo obutambi obw’okungulu ne wansi obw’essaati yange. Oluvannyuma yateeka engalo ye wakati w’amabeere gange. Mu kiseera ekyo, nnali nkyali muto. Awo n’agamba nti, ‘Mwaniriziddwa, ggwe omwana wa muganda wange, buuza ky’oyagala okubuuza’. Bwentyo ne mmubuuza. Yali muzibe wa maaso. Ekiseera ky’okusaba bwe kyatuuka, yayimiriranga ku kitanda ky’okusaba kye yasitulanga bulijjo. Buli lwe yateekanga ekitandaalo ky’okusaba ku kibegabega, empenda bulijjo zaamunywererako olw’obutono bwayo. Namubuuza nti, ‘Mbuulira engeri Omubaka wa Allah (okusaasira n’emirembe bibeere ku ye) gye yakola Hijja. Oluvannyuma yayogera ng’akola obubonero bw’emikono ng’akwata engalo ze omwenda. Yagambye nti; Yamala emyaka mwenda mu Madiina, naye yali tannaba kukola Hijja. Olwo n’alangirira nti mu mwaka ogw’ekkumi agenda kugenda ku Hijja. Olw’ensonga eno, abantu bajja mu bungi e Madiina, nga baagala okwegatta ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam okukola emirimu emirungi ng’emirimu gye. Oluvannyuma twagenda wamu naye. Bwe yatuuka e Dzulhulaifah, Asma` bint Humais yazaala omwana we, Muhammad bin Abu Bakr. Yalagira okubuuza Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ky’alina okukola - olw’okuzaala -. N’olwekyo yagamba nti: ‘Naaba okozese obutambaala bwo obw’obuyonjo. Olwo oddemu okwambala engoye zo eza ihram'. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yasaala rak’ah bbiri ku muzikiti gwa Dzulhulaifah, olwo n’alinnya engamiya ye eyitibwa Qashwa. Nga mmaze okutuuka e Baida`, natunula okwetooloola, abantu bameka abaali bamuwerekera, nga beebagadde ne batambula, ku buli ludda ne emabega we. Mu kiseera ekyo, Qur’an -okubikkulirwa- yakka, Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam gye yategeera amakulu gaayo, kwe kugamba ng’ebiragiro by’emirimu gye tulina okukola. Awo n’aleekaana ng’asoma talbiyah: ‘LABBAIKA ALLAHUMMA LABBAIKA LABBAIKA LAA SYARIIKA LAKA LABBAIKA INNALHAMDA WAN NI’MATA LAKA WALMULKU LAA SYARIIKA LAKA -Ngondera ebiragiro Byo, Ayi Allah, ngondera, ngondera. Tewali munno gy’oli, ngondera ebiragiro Byo; mazima okutendereza n'okusiimibwa bibyo, ng'obwakabaka bwe buli, Tolina mikwano, ngondera ebiragiro Byo-'. Kale abantu bangi nabo balina talbiyah nga talbiyah ya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam teyabagaana kugisoma, mu butuufu bagisoma obutasalako. Ekigendererwa kyaffe kya Hijja yokka, era tetunnamanya ku Umrah. Oluvannyuma lw’okutuuka ku Baitullah, yanywegera emu ku nsonda zaayo -hajar Aswad-, olwo n’akola Tawaf, n’adduka emirundi esatu n’okutambula mu ngeri eya bulijjo emirundi ena. Oluvannyuma yeeyongerayo ng’ayolekera Maqam. Ibrahim 'Alais Salam, olwo n'asoma aya eno: 'Siteegi ya Ibrahim mugifuule ekifo eky'okusabiramu..'. -Al Baqarah: 125-. Olwo n’ateeka maqam wakati wa Baitullah. Mu kiseera kino taata yagamba nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yasoma mu sswala ye: ‘QUL HUWALLAHU AHADL...’ -Al Ikhlas: 1-4-. Era: 'QUL YAA AYYUHAL KAAFIRUUN.'. -Al Kafirun: 1-6-. Olwo n’adda mu nsonda ya Yeekaalu - n’akuba Aswad - n’amunywegera naye. Olwo n’ayita mu mulyango, n’agenda ewa Shafa. Oluvannyuma lw’okusemberera olusozi lwa Safa yasoma aya eno: ‘Mazima ddala, Abasa’i wakati wa Safa ne Marwah be bamu ku bubonero bw’obukulu bw’Eddiini ya Allah...’. -Al Baqarah: Mu mwaka gwa 1589-. Oluvannyuma yatandika okutuukiriza ebiragiro bya Katonda. Bwatyo n’alinnya akasozi ka Shafa. Oluvannyuma lw’okulaba Baitullah, olwo n’ayolekera Qibla ng’ate yeefuula Allah omu era ng’amugulumiza. Era yasoma nti: 'LAA ILAAHA ILAALLAH WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI`IN QADIIR LAA ILAAHA ILLALLAH WAHDAHU ANJAZA WA'DAHU WANASHARA 'ABDAHU WAHAZAMAL AHZABA WAHDAH -Tewali lumbe lusaanira kusinzibwa okujjako Allah yekka, atalina mikwano gy’ali, obwakabaka n’ettendo lyonna, so nga ye Muyinza w’ebintu byonna. Tewali Katonda alina ddembe kusinzibwa okujjako Allah yekka, Akwata ebisuubizo bye era ayamba abaddu be n’okusaanyaawo abalabe be yennyini. Oluvannyuma yasaba. Ddamu tahlil emirundi esatu. Oluvannyuma yakka e Marwa. Bwe yatuuka mu kiwonvu, n’adduka emisinde. Era oluvannyuma lw’ekyo, yayolekera olusozi Marwa ng’atambula okuddayo. Oluvannyuma lw’okutuuka ku lusozi Marwa, yakola kye yakola ku lusozi Safa. Bwe yamaliriza sa’i ye ku lusozi Marwa, yagamba nti: ‘Singa saakoze bye nkoze, sandireese Hadya ne ngifuula Umrah’. Olwo Suraqah bin Malik bin Ju’tsyum, ‘Yee, Rasulullah! Ya mwaka guno gwokka oba emirembe gyonna?’. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagolola engalo z’omukono gwe omulala ng’agamba nti: ‘Muyingize Umrah mu Hijja. Okuyingiza Umrah mu Hijja, nedda! Ne bwe kiba emirembe gyonna'. Mu kiseera kino Ali yava e Yemen ng’aleeta ebisolo eby’okusaddaaka eri Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. yasanga Fatima nga muntu tahallul; ayambadde engoye ezisiigiddwa langi era azibiddwa amaaso. Ali yamugaana okukikola. Fatima yaddamu nti, ‘Taata yennyini yang’amba kino nkole’. Ali yagambye nti; Kale nagenda ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam okusaba fatwa ekwata ku bikolwa bya Fatima. Namunnyonnyola nti nze namulemesa okukola ekyo. Era yagamba nti: ‘Fathimah mutuufu’. Olwo n’abuuza nti: ‘Osoma ki ng’oyagala okukola Hijja?’. Ali yagambye nti; Namuddamu nti: ‘Ayi Allah, ngenderera okukola Hijja nga bwe kyalagibwa Omubaka Wo’. Awo Ali n’abuuza nti, ‘Naye nze naleeta hwankurban, ekyo kiri kitya?’. Yaddamu nti: ‘Tobeera tahallul’. Ja’far yagamba nti; Omuwendo gwa hadya Ali gwe yaleeta okuva e Yemen era Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam gwe yaleeta gwali kikumi. Buli muntu mu kibiina yalina tahallul n’okumwesa, okujjako Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abantu abaaleeta hadya naye. Olunaku lwa Tarwiyah - olw'omunaana olwa Dzulhijjah - bwe lwatuuka, ne bagenda e Mina okukola Hijja. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yavuga mmotoka ye. Eyo gye yasaala esswala za Dhuhr, Asr, Maghrib, Isha ne Fajr. Awo n’alinda akaseera katono okutuusa enjuba lwe yavaayo; Mu kiseera kino yasooka kusindika bantu e Namira okusimbayo enkambi. Mu kiseera kino, Abaquraysh balowooza nti ddala yandikomye ku Mash’aril Haram - olusozi mu Muzdalifah - ng’abantu abatamanyi bwe batera okukola. Naye kizuuka yamala kweyongerayo ng’ayolekera Arafat. Bwe yatuuka e Namira, yasanga ng’abantu basimbye weema. Awo n’ayimirira okuwummulako awo. Enjuba bwe yagwa, n’agenda ku ngamiya ye. Ng’atuuka wakati mu njuki, yakola okwogera nti: ‘Mazima okuyiwa omusaayi n’okutwala ebintu bya muntu munno haram, nga bwe kiri haram okulwana ku lunaku luno, mu mwezi guno, ne mu nsi eno. Nsaba okimanye, buli kimu ekiwunya Jahilijyah kiggiddwawo wansi w’etteeka lyange, omuli n’ekinunulo ky’omusaayi eky’omulembe gwa Jahilijyah. Ekinunulo ky’omusaayi kye nasooka okusangulawo gwali gwa musaayi gwa Ibn Rabi’ah bin Harith eyaliisibwa Bani Sa’ad, oluvannyuma n’attibwa Huzail. Mu ngeri y’emu, nzigyawo amagoba ga jahiliyah; Kye nasooka okuggyawo amagoba nga kino kyateekebwawo Abbas bin Abdul Muttalib. Mazima ddala nja kumalawo amagoba gonna. Olwo totya bakazi. Oyinza okubitwala ng’obwesige bwa Allah, era biba bikkirizibwa gy’oli ng’okwata ebiragiro bya Allah. Oluvannyuma lw’ekyo, oba olina eddembe ku bo, kwe kugamba nti tebakkiriza bantu balala kubeera mu mat yo. Bwe baba bamenya amateeka, bakube mu ngeri etali ya bulabe. Wabula balina eddembe ku ggwe. Kwe kugamba okweyimirizaawo n’engoye ezisaanidde. Mwenna mbasikira omulagirizi w’obulamu, nga bwe mugunywererako, ye Qur’an. Mwenna mujja kubuuzibwa ku nze, kale mujja kuddamu mutya?’. ne baddamu nti: ‘Tuwa obujulizi nti ddala obubaka obutuusizza, otuukirizza emirimu gyo era otuwadde amagezi’. Awo n’agamba ng’ayimusizza engalo ye ey’omukono mu bbanga n’asonga ku bantu nti: ‘Yee, Allah, mujulizi, Ayi Allah, omujulizi, Ayi Allah, omujulizi’. Oluvannyuma lw’ekyo, yayita esswala, oluvannyuma qamat, oluvannyuma n’asaba esswala ya Zhuhur. Olwo qamat nate n’esswala ya Asr awatali swala ya sunna wakati w’ababiri. Oluvannyuma lw’ekyo, yagenda mu maaso n’olugendo lwe okutuuka mu kifo kya wukuf. Nga atuuse eyo, eŋŋamira ya Qashwa yayimirira mu kifo ekirimu amayinja era abantu abaali batambula baali mu maaso ge. Yatunudde mu Qibla, n’asigala ng’ayimiridde okutuusa enjuba lwe yagwa ne megaphone emmyufu n’ebula. Olwo n’agenda mu maaso n’olugendo lwe, ng’asitudde Usamah emabega we, so nga ye kennyini y’afuga. Yasika enkoba z’Eŋŋamira ya Qashwa, okutuusa omutwe gwayo lwe gwatuuka kumpi okukwata ku mutto gw’amatandiiko. Yagamba ng’akola akabonero k’omukono gwe nti: ‘Ab’oluganda, mukkakkamu, mukkakkamu’. Buli lwe yatuukanga ku lusozi, yasumulula omuguwa gw’engamiya katono, okusobola okwanguyirwa okulinnya. Ng’atuuse e Muzdalifah yasaala esswala za Maghrib ne Isha’ nga zirimu omulanga gumu ne qamat bbiri nga tewali swala ya sunna yonna wakati. Oluvannyuma yeebaka okutuusa ku makya. Ekiseera kya Fajr bwe kyatuuka, yasaala esswala ya Fajr nga alina Adhan emu ne qamat emu. Olwo n’alinnya eŋŋamira ya Qaswa n’agenda mu maaso n’olugendo lwe okutuuka e Mash’aril Haram. Olwatuukayo n’ayolekera Qibla, n’asaala, takbir, tahlil n’asoma sentensi y’okukkiriza Katonda omu. Yasigalayo okutuusa eggulu lwe lyafuuka erya kyenvu n’agenda ng’enjuba tennavaayo, ng’asitudde Fadlal bin Abbas. Fadlal musajja alina enviiri ennungi ate nga ffeesi yeeru. Bwe yagenda, abantu nabo ne bagenda naye. Fadlal yabatunuulira, olwo Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abikka mu maaso n’emikono gye. Naye Fadlal yakyusa omutwe gwe mu ludda olulala okulaba. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam naye yabikka ffeesi ye n’omukono gwe omulala, Fadlala n’alung’amya amaaso ge awalala. Nga atuuse wakati mu kiwonvu kya Muhassir, yasitula sipiidi eŋŋamira ye ng’ayita mu kkubo erya wakati eryagenda butereevu e Jumratul Kubra. Ng’atuuse e Jumrah okumpi n’omuti, yasuula amayinja musanvu ng’asoma takbir buli lwe yasuula. Oluvannyuma yeeyongerayo okutuuka mu kifo awaali ssaddaaka we yali esaliddwa. Eyo gye yasala ensolo za ssaddaaka nkaaga mu ssatu n’emikono gye n’azikwasa Ali okuzisala, kwe kugamba ensolo eza ssaddaaka ng’ali wamu n’abantu abalala mu kibiina. Olwo n’amugamba aggyayo akatundu akatono ku buli nsolo ey’okusaddaaka, oluvannyuma n’amugamba afumbe n’oluvannyuma n’alya ennyama n’anywa omubisi. Oluvannyuma lw’ekyo, yalinnya mmotoka ye n’ayolekera Baitullah okukola tawaf. Yasaala esswala za Zuhr e Makka. Oluvannyuma lw’ekyo, yakyalira Bani Abdul Muttalib eyali akuba oluzzi lwa Zamzam. Yabagamba nti: ‘Ayi Banu Abdul Muttalib, tuwe eky’okunywa. Abadigize bwe batakitegeera bubi, mazima nja kukuyamba okusiiga ebifaananyi'. Awo ne basuula ekibbo, n’akinywamu. Era atugambye [Umar bin Hafsh bin Ghiyats] atugambye [taata wange] atugambye [Ja’far bin Muhammad] agambye [taata wange] yagamba; Nagenda ewa [Jabir bin Abdullah] ne mmubuuza ku Hijja ya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam. olwo n’ayogera ku hadiisi eyali efaananako ne hadiisi ya Hatim bin Isma’il, n’agigattako; Edda abantu baalagirwanga Abu Sayyarah okulinnya Himar nga bali bukunya. Era Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bweyayita Muzdalifah mu Mash’aril Haram, abantu ba Quraish tebaalina na kubuusabuusa kwonna nti ajja kukoma awo era nti kyandibadde kifo we yayimirira oluvannyuma. Naye yagiyitako n’atakoma okutuusa lwe yatuuka e Arafat n’akoma awo.

Hadith Corroboration :


Imam Ahmad : 13918
Imam Muslim : 2137