Hadith Representative
Maqam Ibrahim termasuk tanda-tanda kekuasaan Allah
Imam Abu Dawud : 1628حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس
Osenyiswa gi [Abdullah bin Muhammad An Nufaili], [Uthman bin Abu Syaibah], [Hsyam bin 'Ammar] kod [Sulaiman bin Abdurrahman Ad Dimasyqi], kendo nyalo bedo ni moko kuomgi nomedo sentens achiel kuom mamoko. Ne giwacho ni; osenyisowa [Hatim bin Isma’il], osenyisowa [Ja’far bin Muhammad] kowuok kuom [wuon mare], nowacho ni; Ne waromo gi [Jabir bin Abdullah], bang’e ka ne wachopo ire ne openjo wach jogo nyaka ne ochopo ira. Awacho ni; Alueyo ni Muhammad bin Ali bin Husain. Bang’e ne ochopo lwete nyaka e wiya kendo oyawo button ma malo mar sati mara, bang’e oyawo button ma piny mar sati mara, bang’e ne oketo lwete e kind ng’ut ariyo kendo e kindeno ne an nyathi matin. Bang’e ne owacho kama; rwako in, owadwa. Penj gima idwaro. Bang’e ne apenje ka en ng’at ma muofu. Bang’e kinde mar lamo nochopo, bang’e ne ochung’ ka orwako sati ma ne omako ng’et achiel gi ng’et machielo, kinde ka kinde ma ne oketo e goke giko ariyogo ne duokonegi nikech ng’injo matin mar lewnigo. Bang’e ne olamo kanyachiel gi Wan ka shawl mare ochung’ e bath kama ne iketoe lewni. Bang’e ne awacho ni; Wachnwa wach mar Hajj mar Rasulullah! Bang’e ne otimo ranyisi gi lwete kendo ne okwano 9. Kae to nowacho ni; Kuom adier, Rasulullah nodong’ kuom higni 9 ma ok otimo Hajj, bang’e ne olando e kind oganda e higa mar aboro ni Rasulullah dwaro timo Hajj. Kae to ji mang’eny nobiro e Madiina, gin duto ne gidwaro luwo Rasulullah kendo timo kaka notimo. Kae to Rasulullah nowuok oko kendo ne wawuok kode nyaka ne wachopo e Dzul Hulaifah, kendo Asma’ bint ‘Umais nene onyuolo Muhammad bin Abu Bakr. Bang’e, nooro jaote ir Rasulullah ka openje niya; ang'o ma atim? Kae to nowacho niya: ‘Inyalo ng’iewo pi kendo ium farji mari - ng’ut ng’ato - e lewni, kendo idonji e ihram’. Kae to Rasulullah nolamo e masikiti, bang’e ne odhi e ngamia mar Al Qashwa, nyaka bang’ ka ngamia mare osebedo e wi Al Baida. -Jabir nowacho ni; Ne aneno mabor kaka wang’a ne nyalo neno e nyima, kowuok kuom ji ma ne riembo gari kendo wuotho kendo kowuok e bath korka achich kaka kamano, kendo kowuok e bath koracham kaka kamano, kendo kowuok e bathgi kaka kamano. To Jaote mar Nyasaye ne ni e kindwa, kendo ne oorone Kur’an, kendo nong’eyo takwil mare. Gima ne otimo, Ne watimo, bang’e ne osomo lamo Nyasaye achiel gi wach ma wacho ni: “Labhaikallaahumma” -O Allah, atimo lwongo mari, atimo lwongo mari, atimo lwongo mari. Onge ng’at ma inyalo riembo, atimo luong’ mari, adier pak duto, mor kod pinyruoth duto en mari, onge ng’at ma inyalo rwako. Kendo ji ne talbiyah gi talbiyah ma ne giwacho, kendo Rasulullah ne ok okwedo kata achiel kuom gigo, kendo Rasulullah ne odhi nyime wacho talbiyah mare. Jabir nowacho ni; Ne wan mana gi gombo mar timo Hajj. Ne ok wang’eyo kaka Umrah ne chalo, nyaka ne wachopo e Kaaba kode. Ne oting’o pila kendo odhi ng’wech nyadidek kendo owuotho kaka pile nyadi ang’wen, bang’e ne odhi ir Maqam Ibrahim kendo osomo ayat ma wacho ni: ‘Kendo utim achiel kuom Maqam Ibrahim obed kama lamo’. Bang'e to ne otimo Maqam Ibrahim e kindgi gi Ka'. bah. Perowi nowacho ni; [wuonwa] nowacho ni; [Ibn Nufail] kod [Uthman] nowacho ni; .... -kendo ok ang’eyo mak mana ka owuok kuom Jaote- [Sulaiman] nowacho ni; kendo ok ang’eyo wachno mak mana ni awacho; Rasulullah biro somo Sura Al Iklas kod Sura Al Kaafiruun e rak'a ariyo. Bang’e ne odok e Kaaba kendo ne oumo rukun bang’e ne owuok e dhoot mar Shafa. Kae to ka ne ochopo machiegni gi Shafa, ne osomo kama: ‘INNASH SHAFA WAL MARWATA MIN SYA’AAIRILLAAH, NABDAU BIMAA BADA-ALLAAHU BIHI’. -Adier, Shafaa kod Marwa gin moko kuom si’ar mag Allah. Wachako kaka Nyasaye nochako-. Bang’e ne ochako kowuok e Safa, ne oidho nyaka ne oneno Kaaba, bang’e ne owacho takbir kod lamo Nyasaye achiel. Ne owacho niya: ‘LAA ILAAHA ILALLAAHU WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU, LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU YUHYII WA YUMIITU WA HUWA ‘ALAA KULLI SYAI IN QADIIR. LAA ILAAHA ILLALLAAHU WAHDAH, ANJAZA WA'DAH WA NASHARA 'ABDAH, WA HAZAMAL AHZAABA WAHDAH'. -Onge nyasaye ma nigi ratiro mar lamo mak mana Allah kende, onge jowetene, pinyruoth duto en mare kendo pak duto en mare, en ema omiyo ngima kendo en ema kelo tho kendo en ema nyalo timo gik moko duto. Onge nyasaye ma owinjore lamo mak mana Allah kende, en kende ema reso, kendo konyo jotich mage kendo loyo grube mag wasiki kende. Bang’e ne olamo e kind gik ma kamago kendo owacho gimoro ma kamano nyadidek, bang’e ne odhi piny e Marwa nyaka bang’ ka ng’ut tiende osewuok e wiye, ne odhi ng’wech e kind got, nyaka bang’ dhi malo ne owuotho nyaka ochopo e Marwa, kendo e wi Marwa ne otimo gima ne otimo e wi Shafa. Kapo ni bang’ giko mar tawaf e wi Marwa, nowacho niya: “Ka dine gik moko onenore e kinde mokalo ma nenore sani, dine ok akelo le mar misango kendo timone Umrah, omiyo ng’ato ang’ata kuomu ma ok okelo le mar misango onego otim Tahallul kendo otimne Umrah.” Bang’e, ji duto ne orumo piny kendo ne giwang’o yiergi, mak mana Jaote kod ji ma ne okelo le mag misango. Bang’e, Surakah ne owacho ni; O Jaote mar Allah, bende en mana mar higa marwa kata nyaka chieng’? Kae to Rasulullah noting’o lwete e kindgi kendo bang’e nowacho ni: ‘Isedonjo e Umrah e Hajj kaka ni’. Ne owacho kamano nyadi riyo ‘Ooyo, to nyaka chieng’’. Ali radlialah ‘anhu nowuok Yemen ka oting’o ngamia mar Jaote kendo ne oyudo Fatima radlialah ‘anha e kind ji mane osechopo tahallul kendo ne orwako lewni ma ng’ich kendo maongee ng’ukni. Bang’e Ali nodagi wachno kendo nowacho ni; Ng’ano mane omiyi chik mondo itim kamano? Fatima nowacho ni; wuonwa. Ali ma ne ni Iraq nowacho ni; Ne abiro ir Rasulullah mondo achop Fatima kuom gima ne otimo kendo ne akwayo Rasulullah mondo omiya fatwa kuom gima ne owacho. Bang’e ne anyisogi ni ne akwedo gima ne otimo. Bang'e to Fatima nowacho ni; Kuom adier, wuonwa osechiwo chik ni mondo atim kamano. Kae to Rasulullah nowacho kama: “En adier, en adier. Ang’o ma iwacho ka idwaro timo Hajj?’ Ali nowacho ni; Awacho ni: ALLAAHUMMA INNII UHILLU BIMAA AHALLA BIHI RASUULULLAH SHALLALLAHU 'ALAIHI WASALLAM. -O Nyasaye, an gi ng’eyo mar Rasulullah. Ne owacho kama: ‘Adier, ne akelo le mar misango, omiyo kik ibed ng’at ma ng’won’. Kendo grup mar le mag misango ma Ali nokelo kowuok Yemen kendo ma Jaote nokelo kowuok Medina ne gin mia achiel. Bang’e, ji duto ne oketo wigi kanyachiel kendo ne gigoyo yiergi mak mana Jaote kod jogo ma ne . kelo le mag misango. Kae to ka ne ochopo odiechieng’ mar Tarwiyah kendo ne gidhi Mina, ne gitimo talbiyah mondo gitim Hajj. Kae to Rasulullah nodonjo e gari kendo notimo lamo mag Dhuhr, Asr, Maghrib kod Isha’s kaachiel gi Fajr e Mina, bang’e nodong’ kuom thuolo matin nyaka chieng’ owuok, kendo nomiyo chik ni mondo ogere Qubbah ma ne olosi gi yier. Kae to Qubbah ne ochung’ e alwora mar Namirah, bang’e Rasulullah nowuotho kendo oganda Quraish ne onge kiawa ni Rasulullah notimo ablution e Mash’ar Haram e Muzdalifah kaka jo Quraish ne timo. Kae to Rasulullah nokalo nyaka ne ochopo Arafah kendo ne oyudo ni osegerne Qubbah e Namirah. Kae to ne ochung’ kanyo nyaka bang’ ka chieng’ osepodho, ne ogolo chik ni mondo oik ngamia mare miluongo ni Qashwa`, bang’e oket mtoka, bang’e ne odhi e diere got kendo omiyo lendo kendo nowacho niya: ‘Adier, rembe kod mwanduu gin gik ma ok owinjore kaka gin gik ma ok owinjore e odiechieng’u, e dweu kod e pinyu. Ng’e ni weche duto e kinde mar ng’eyo odong’ e bwo tienda, remo ma ne ochwe e kinde mar ng’eyo osechwe kendo remo mokwongo ma ne ochwe ne en remo Marwa - Uthman nowacho; ma en remo mar Ibn Rabia. E kindeno Sulaiman nowacho ni; remo mar Rabia bin Al Harith bin Abdul Muthalib. Moko kuomgi nowacho ni; Kawuono ne omiye thuolo mar ng’ado mtoka e kind oganda Bani Sa’d, bang’e ne onege gi oganda Hudzail - kendo ng’iewo mar jahiliyah ne okethi, ng’iewo mokwongo ma ne aweyo ne en ng’iewo marwa, ma en ng’iewo mar Abbas bin Abdul Muththalib, kuom adier, ng’iewo gi duto ne okethi. Luor Allah e loso gi mon, adier ikawogi gi yie mar Allah, kendo iketo farjj mari makare gi weche mag Allah, adier ratiro mari kuomgi en ni ok giyie ne ji ma ok ihero mondo odonj e ot mari, ka gitimo kamano to goyogi gi ng’wech ma ok kethgi. Gin kod ratiro mar miyogi chiemo kendo rwakgi e yo maber. Kendo aseweyonu gimoro ma ok ibi wuok e yo marach bang’e ka iluwogi, ma en Buk mar Allah - Qur’an -. Iyudo penjo kuoma, iparo ang’o?’ Ne gidwoko ni; Wachiwo ne ji neno ni isechiwo kendo itimo gik ma ondiki e barua kendo isechiwo paro. Bang’e ne owacho, ka oting’o lith lwete ma nyiso gik moko nyaka e polo kendo onyiso ji ma ne owacho ni: ‘O Allah, ng’e, O Allah, ng’e’. Bang’e, Bilal noluongo lwongo mar lamo kod iqama dichiel. Bang’e ne otimo lamo mar Zuhr bang’e ne ochung’ kendo otimo lamo mar Asr kendo ne ok otimo lamo moro amora e kindgi. Kae to ne oidho e got mar Al Qaswa nyaka ne ochopo e kabedo mar wuquf kendo noketo ich ngamia mare, ma en Al Qashwa, ka ochung’ e nyim kite, kendo noketo Hablul Musyah - ma en kama ne gichokoree - e nyime, bang’e ne ochung’ e nyim Qibla, kendo ne odong’ ka ochung’ nyaka chieng’ ne odhi piny. odonjo e nam. Kae to ne oting’o Usamah bang’e bang’e ne owuotho kendo ogolo ng’ut ngamia mare miluongo ni Qashwa` nyaka chop kama wiye ne ochopo e bwo ng’ute, kendo ne owacho gi lwete ma korachwich kama: ‘Kwe, in dhano, bed mayom O dhano’. Kinde duto ma wiye ne ochopo machiegni gi ng’injono, ne ogweye matin, nyaka ne ochopo e Muzdalifah, bang’e ne oriwore gi lamo mag Maghrib kod Isha ka oluongo achiel mar lamo kod iqamah ariyo, [Uthman] nowacho; kendo ne ok otimo lamo moro amora mar sunnah e kind ji ariyogo. Kae la Fazh margi en mana achiel, ma en; Bang’e ne onindo piny nyaka bang’ chieng’ ma ne otimo lamo mar odhiambo ka ne oneno maler ni chieng’ osechopo. [Sulomon] nowacho niya; gi lwongo achiel mar lamo kod iqamah. Kae to yo ma giluongogo wechego en mana achiel, ma en; Kae to ne odhi e mtoka mar Qashwa nyaka ne ochung’ e wi mtoka mar Mash’ar Al Haram, kendo ne odhi e mtoka mar mtoka. [Uthman] kod [Sulaiman] nowacho ni; kendo ng’iyo gi Kibla. Bang’e, ne omiyo Allah duong’ kendo ne omiye duong’. [Usman] nomedo wacho kama; kendo imiye luor. Ne odhi nyime chung' nyaka lero mar odhiambo ne rieny ahinya, bang'e to ne owuok kapok chieng' owuok, kendo okawo Al Fadhl bin Al Abbas kaka ng'ombe mar ng'ombe, ne en ng'at ma nigi yier tik mabeyo, rachar kendo marieny maber. Kae bang’ ka Jaote nosewuok, ne okalo mon moko ma ne ng’anjo, bang’e Al Fadhl nochako ng’iyogi kendo Jaote noketo lwete e wang’ Al Fadhl bang’e Al Fadhl noloko wang’e e yo machielo. Kae to Jaote noloko lwete e bath yo machielo kendo Al Fadhl noloko wang’e e bath yo machielo ka pod oneno, nyaka bang’ chopo Muhassir nowuok matin bang’e oluwo yo ma diere ma ne dhi oko mar Jumrah Kubra nyaka ne ochopo e Jumrah kama ne nitie yien moro ma ne oting’o ng’wech. ng’ato obolo kidi matin kaka khadzaf -kidi ma ng’ato nyalo ng’adogo ng’wech. Ne obolore kowuok e diere got bang’e ne odhi kama ne onegoe ngamia kendo ne onego ngamia piero auchiel gi adek ka otiyo gi lwete, kendo ne ogolo chik ne Ali mondo onege ngamia ma ne odong’ kendo ne oriwore gi ngamia mage, bang’e ne ogolo chik ni ngamia ka ngamia otim gi ji mokalo ariyo kae to okete e coullok. Giduto ne gichamo ring’o moko kendo ne gimadho supu moko. [Sulomon] nowacho niya; bang’e ne oting’o gari kendo nodok e Kaaba kendo notimo lamo mar Zuhur e Mecca bang’e ne odhi ir Bani Abdul Muththalib ka ne gikawo pi Zamzam, bang’e nowacho niya: ‘Madh, O Bani Abdul Muthhalib, ka ji ok bi goyi e chiwo madho gi in. Bang’e ne gimiye ng’injo kendo ne omadho moko kuomgi.