Hadith Representative
Maqam Ibrahim termasuk tanda-tanda kekuasaan Allah
Imam Abu Dawud : 1628حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيَّانِ وَرُبَّمَا زَادَ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ الْكَلِمَةَ وَالشَّيْءَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَدَخَلْنَا عَلَى جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا انْتَهَيْنَا إِلَيْهِ سَأَلَ عَنْ الْقَوْمِ حَتَّى انْتَهَى إِلَيَّ فَقُلْتُ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ فَأَهْوَى بِيَدِهِ إِلَى رَأْسِي فَنَزَعَ زِرِّي الْأَعْلَى ثُمَّ نَزَعَ زِرِّي الْأَسْفَلَ ثُمَّ وَضَعَ كَفَّهُ بَيْنَ ثَدْيَيَّ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ غُلَامٌ شَابٌّ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ وَأَهْلًا يَا ابْنَ أَخِي سَلْ عَمَّا شِئْتَ فَسَأَلْتُهُ وَهُوَ أَعْمَى وَجَاءَ وَقْتُ الصَّلَاةِ فَقَامَ فِي نِسَاجَةٍ مُلْتَحِفًا بِهَا يَعْنِي ثَوْبًا مُلَفَّقًا كُلَّمَا وَضَعَهَا عَلَى مَنْكِبِهِ رَجَعَ طَرَفَاهَا إِلَيْهِ مِنْ صِغَرِهَا فَصَلَّى بِنَا وَرِدَاؤُهُ إِلَى جَنْبِهِ عَلَى الْمِشْجَبِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ حَجَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ بِيَدِهِ فَعَقَدَ تِسْعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَثَ تِسْعَ سِنِينَ لَمْ يَحُجَّ ثُمَّ أُذِّنَ فِي النَّاسِ فِي الْعَاشِرَةِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجٌّ فَقَدِمَ الْمَدِينَةَ بَشَرٌ كَثِيرٌ كُلُّهُمْ يَلْتَمِسُ أَنْ يَأْتَمَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَعْمَلَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى أَتَيْنَا ذَا الْحُلَيْفَةِ فَوَلَدَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَأَرْسَلَتْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَيْفَ أَصْنَعُ فَقَالَ اغْتَسِلِي وَاسْتَذْفِرِي بِثَوْبٍ وَأَحْرِمِي فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ عَلَى الْبَيْدَاءِ قَالَ جَابِرٌ نَظَرْتُ إِلَى مَدِّ بَصَرِي مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ مِنْ رَاكِبٍ وَمَاشٍ وَعَنْ يَمِينِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَعَنْ يَسَارِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَمِنْ خَلْفِهِ مِثْلُ ذَلِكَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا وَعَلَيْهِ يَنْزِلُ الْقُرْآنُ وَهُوَ يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ فَمَا عَمِلَ بِهِ مِنْ شَيْءٍ عَمِلْنَا بِهِ فَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالتَّوْحِيدِ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهَذَا الَّذِي يُهِلُّونَ بِهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا مِنْهُ وَلَزِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَلْبِيَتَهُ قَالَ جَابِرٌ لَسْنَا نَنْوِي إِلَّا الْحَجَّ لَسْنَا نَعْرِفُ الْعُمْرَةَ حَتَّى إِذَا أَتَيْنَا الْبَيْتَ مَعَهُ اسْتَلَمَ الرُّكْنَ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ تَقَدَّمَ إِلَى مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَجَعَلَ الْمَقَامَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ قَالَ فَكَانَ أَبِي يَقُولُ قَالَ ابْنُ نُفَيْلٍ وَعُثْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ ذَكَرَهُ إِلَّا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سُلَيْمَانُ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَكَبَّرَ اللَّهَ وَوَحَّدَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ وَقَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ نَزَلَ إِلَى الْمَرْوَةِ حَتَّى إِذَا انْصَبَّتْ قَدَمَاهُ رَمَلَ فِي بَطْنِ الْوَادِي حَتَّى إِذَا صَعَدَ مَشَى حَتَّى أَتَى الْمَرْوَةَ فَصَنَعَ عَلَى الْمَرْوَةِ مِثْلَ مَا صَنَعَ عَلَى الصَّفَا حَتَّى إِذَا كَانَ آخِرُ الطَّوَافِ عَلَى الْمَرْوَةِ قَالَ إِنِّي لَوْ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ لَمْ أَسُقْ الْهَدْيَ وَلَجَعَلْتُهَا عُمْرَةً فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ لَيْسَ مَعَهُ هَدْيٌ فَلْيُحْلِلْ وَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ فَقَامَ سُرَاقَةُ بْنُ جُعْشُمٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلِعَامِنَا هَذَا أَمْ لِلْأَبَدِ فَشَبَّكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَابِعَهُ فِي الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ دَخَلَتْ الْعُمْرَةُ فِي الْحَجِّ هَكَذَا مَرَّتَيْنِ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ لَا بَلْ لِأَبَدِ أَبَدٍ قَالَ وَقَدِمَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مِنْ الْيَمَنِ بِبُدْنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ فَاطِمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا مِمَّنْ حَلَّ وَلَبِسَتْ ثِيَابًا صَبِيغًا وَاكْتَحَلَتْ فَأَنْكَرَ عَلِيٌّ ذَلِكَ عَلَيْهَا وَقَالَ مَنْ أَمَرَكِ بِهَذَا فَقَالَتْ أَبِي فَكَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ بِالْعِرَاقِ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُحَرِّشًا عَلَى فَاطِمَةَ فِي الْأَمْرِ الَّذِي صَنَعَتْهُ مُسْتَفْتِيًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الَّذِي ذَكَرَتْ عَنْهُ فَأَخْبَرْتُهُ أَنِّي أَنْكَرْتُ ذَلِكَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي أَمَرَنِي بِهَذَا فَقَالَ صَدَقَتْ صَدَقَتْ مَاذَا قُلْتَ حِينَ فَرَضْتَ الْحَجَّ قَالَ قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنِّي أُهِلُّ بِمَا أَهَلَّ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْيَ فَلَا تَحْلِلْ قَالَ وَكَانَ جَمَاعَةُ الْهَدْيِ الَّذِي قَدِمَ بِهِ عَلِيٌّ مِنْ الْيَمَنِ وَالَّذِي أَتَى بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ مِائَةً فَحَلَّ النَّاسُ كُلُّهُمْ وَقَصَّرُوا إِلَّا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْيٌ قَالَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ وَوَجَّهُوا إِلَى مِنًى أَهَلُّوا بِالْحَجِّ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالصُّبْحَ ثُمَّ مَكَثَ قَلِيلًا حَتَّى طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَأَمَرَ بِقُبَّةٍ لَهُ مِنْ شَعْرٍ فَضُرِبَتْ بِنَمِرَةٍ فَسَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَشُكُّ قُرَيْشٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ كَمَا كَانَتْ قُرَيْشٌ تَصْنَعُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَأَجَازَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَى عَرَفَةَ فَوَجَدَ الْقُبَّةَ قَدْ ضُرِبَتْ لَهُ بِنَمِرَةٍ فَنَزَلَ بِهَا حَتَّى إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ أَمَرَ بِالْقَصْوَاءِ فَرُحِلَتْ لَهُ فَرَكِبَ حَتَّى أَتَى بَطْنَ الْوَادِي فَخَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ إِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا فِي بَلَدِكُمْ هَذَا أَلَا إِنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ تَحْتَ قَدَمَيَّ مَوْضُوعٌ وَدِمَاءُ الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعَةٌ وَأَوَّلُ دَمٍ أَضَعُهُ دِمَاؤُنَا دَمُ قَالَ عُثْمَانُ دَمُ ابْنُ رَبِيعَةَ و قَالَ سُلَيْمَانُ دَمُ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ و قَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ كَانَ مُسْتَرْضَعًا فِي بَنِي سَعْدٍ فَقَتَلَتْهُ هُذَيْلٌ وَرِبَا الْجَاهِلِيَّةِ مَوْضُوعٌ وَأَوَّلُ رِبًا أَضَعُهُ رِبَانَا رِبَا عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَإِنَّهُ مَوْضُوعٌ كُلُّهُ اتَّقُوا اللَّهَ فِي النِّسَاءِ فَإِنَّكُمْ أَخَذْتُمُوهُنَّ بِأَمَانَةِ اللَّهِ وَاسْتَحْلَلْتُمْ فُرُوجَهُنَّ بِكَلِمَةِ اللَّهِ وَإِنَّ لَكُمْ عَلَيْهِنَّ أَنْ لَا يُوطِئْنَ فُرُشَكُمْ أَحَدًا تَكْرَهُونَهُ فَإِنْ فَعَلْنَ فَاضْرِبُوهُنَّ ضَرْبًا غَيْرَ مُبَرِّحٍ وَلَهُنَّ عَلَيْكُمْ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَإِنِّي قَدْ تَرَكْتُ فِيكُمْ مَا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ إِنْ اعْتَصَمْتُمْ بِهِ كِتَابَ اللَّهِ وَأَنْتُمْ مَسْئُولُونَ عَنِّي فَمَا أَنْتُمْ قَائِلُونَ قَالُوا نَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَلَّغْتَ وَأَدَّيْتَ وَنَصَحْتَ ثُمَّ قَالَ بِأُصْبُعِهِ السَّبَّابَةِ يَرْفَعُهَا إِلَى السَّمَاءِ وَيَنْكُبُهَا إِلَى النَّاسِ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الظُّهْرَ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا شَيْئًا ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَوْقِفَ فَجَعَلَ بَطْنَ نَاقَتِهِ الْقَصْوَاءِ إِلَى الصَّخَرَاتِ وَجَعَلَ حَبْلَ الْمُشَاةِ بَيْنَ يَدَيْهِ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَذَهَبَتْ الصُّفْرَةُ قَلِيلًا حِينَ غَابَ الْقُرْصُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ خَلْفَهُ فَدَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَس
Ini sinabi sato ni [Abdullah bin Muhammad An Nufaili], [Uthman bin Abu Syaibah], [Hisyam bin 'Ammar] asin [Sulaiman bin Abdurrahman Ad Dimasyqi], asin posibleng an iba sainda nagdagdag nin sarong sentence sa iba. Sabi ninda; nagsabi sa Samo [Hatim bin Isma'il], nagsabi sa Samo [Ja'far bin Muhammad] gikan sa [saiyang ama], sabi niya; Namidbid mi si [Jabir bin Abdullah], dangan kan maabot mi siya naghapot siya manungod sa mga tawong ini sagkod na maabot niya ako. Sabi ko; Ako si Muhammad bin Ali bin Husain. Dangan inabot niya an saiyang kamot sa sakuyang payo asin hinuba an butones sa itaas kan sakuyang kamiseta, dangan hinuba an butones sa ibaba kan sakuyang kamiseta, dangan ibinugtak an saiyang palad sa pag-ultanan kan duwang suso asin ako kan panahon na idto sarong sadit na aki. Dangan nagsabi siya; welcome saimo, tugang ko. Maghapot kun ano an gusto mo. Dangan hinapot ko siya habang buta pa siya. Dangan nag-abot an oras nin pamibi, dangan nagtindog siya na nakasulot nin kamiseta na nadakop niya an sarong parte kan saro pa, kada ibugtak niya ini sa saiyang abaga an duwang poro minabalik saiya huli sa sadit na sukol kan bado. Dangan namibi siya kaiba mi mantang an saiyang shawl nakabugtak sa ibabaw kan lugar para sa pagbitay nin mga gubing. Dangan ako nagsabi; Sabihi kami manungod sa Hajj ni Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam! Dangan nagmustra siya gamit an saiyang kamot asin nagbilang siya nin siyam. Dangan nagsabi; Sa katunayan, si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nagdanay sa laog nin siyam na taon na dai naggigibo nin Hajj, dangan ini ipinaisi sa mga tawo kan ikasiyam na taon na si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam gustong maggibo nin Hajj. Dangan kadakol na mga tawo an nagduman sa Medina, gabos sinda gustong magsunod ki Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam asin gibohon an saiyang ginibo. Dangan si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nagluwas asin Kami nagluwas kaiba niya sagkod na Kami nakaabot sa Dzul Hulaifah, asin si Asma` bint 'Umais nangaki ki Muhammad bin Abu Bakr. Dangan nagpadara siya nin sarong mensahero ki Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam na naghahagad; ano an gigibohon ko? Dangan siya nagsabi: 'Magkarigos asin baluton an saimong farji - an saimong kinatawo - sa sarong tela, asin maglaog sa ihram'. Dangan si Rasulullah namibi sa moske, dangan nagsakay sa kamelyo ni Al Qashwa, sagkod na an saiyang kamelyo yaon na sa Al Baida.... -Sabi ni Jabir; Naghiling ako sagkod sa mahihiling kan sakong mga mata sa atubangan ko, gikan sa mga tawong nagmamaneho asin naglalakaw asin gikan sa too na lado arog kaiyan, asin gikan sa wala na lado arog kaiyan, asin gikan sa likod niya arog kaiyan. Asin an Sugo ni Allah shallAllahu wa'alaihi wa sallam yaon sa tahaw Niamo, asin saiya an Qur'an ipinadara, asin aram niya an takwil kaini. Kun ano an ginibo niya, Ginibo mi, dangan binawit niya an monoteismo na may sentence na: LABBAIKALLAAHUMMA LABBAIK, LABBAIKA LAA SYARIIKA LAKA LABBAIK INNAL HAMDA WAN NI'MATA WAL MULKA LAA SYARII KALAK. -O Allah, inootob ko an Saimong pangapudan, inootob ko an Saimong pangapodan, inootob ko an Saimong pangapudan. Mayo nin kapadis para Saimo, inootob ko an Saimong pangapodan, totoo an gabos na pag-omaw, kaogmahan asin an bilog na kahadean Saimo, mayo nin kapadis para Saimo. Asin an mga tawo nagtalbiyah sa talbiyah na saindang sinabi, asin si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam dai nagsikwal kan arin man kaini, asin si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam padagos na nagsabi kan saiyang talbiyah. Sabi ni Jabir; Nagtuyo sana kaming gibohon an Hajj. Dai mi aram kun ano an Umrah, sagkod na kami nakaabot sa Kaaba kaiba niya. Kinuskus niya an mga harigi asin nagdalagan nin tolong beses asin naglakaw nin normal nin apat na beses, dangan nagduman ki Maqam Ibrahim asin binasa an bersikulo: 'Asin gibohon na lugar nin pamibi an parte kan Maqam Ibrahim'. Dangan ginibo niya si Maqam Ibrahim sa pag-ultanan niya asin ni Ka'. bah. Sabi ni Perowi; [an sakong ama] nagsabi; [Ibn Nufail] asin [Uthman] nagsabi; …. -asin dai ko ini aram apuwera sana kun ini gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam- [Sulaiman] nagsabi; asin ako dae nakakaaram kaini laen lang sa pagsabi; Si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam sa duwang rak'ah basahon an Surah Al Ikhlas asin Surah Al Kaafiruun. Dangan nagbalik siya sa Kaaba asin pigkuskus an rukun dangan nagluwas sa pinto pasiring sa Shafa. Dangan kan magdulok siya ki Shafa nabasa niya: 'INNASH SHAFA WAL MARWATA MIN SYA'AAIRILLAAH, NABDAU BIMAA BADA-ALLAAHU BIHI'. -Tunay na an Shafaa asin Marwa parte kan syi'ar ni Allah. Nagpopoon kita siring sa pagpoon nin Dios-. Dangan nagpoon siya sa Safa, nagsakat siya kaini sagkod na nahiling niya an Kaaba, dangan nagsabi nin takbir asin monoteismo ni Allah. Sabi niya: 'LAA ILAAHA ILALLAAHU WAHDAHU LAA SYARIIKA LAHU, LAHUL MULKU WA LAHUL HAMDU YUHYII WA YUMIITU WA HUWA 'ALAA KULLI SYAI SA QADIIR. LAA ILAAHA ILLALLAAHU WAHDAH, ANJAZA WA'DAH WA NASHARA 'ABDAH, WA HAZAMAL AHZAABA WAHDAH'. -Mayo nin dios na may deretso na sambahon kundi si Allah sana, mayo Siya nin mga kapadis, sa Saiya an bilog na kahadean asin sa Saiya an gabos na pag-omaw, Siya an Saro na nagtatao nin buhay asin an Saro na nagigin dahelan nin kagadanan asin Siya an Kaya na gibohon an gabos na bagay. Mayo nin dios na maninigong sambahon kundi si Allah sana, Siya sana an nagliligtas, asin nagtatabang sa Saiyang mga surugoon asin nagdadaog sa mga grupong kaiwal sana. Dangan siya namibi sa pag-oltanan kan mga bagay na ini asin nagsabi nin arog kaiyan nin tolong beses, dangan siya nagbaba sa Marwa sagkod na pagkatapos na an mga dapan kan saiyang mga bitis magtapak kaini, siya nagdalagan sa tahaw kan kababan, sagkod na pagkatapos na magsakat siya naglakaw sagkod na siya nakaabot sa Marwa, asin sa ibabaw kan Marwa ginibo niya an saiyang ginibo sa Shafa. Sagkod na pagkatapos kan tawaf sa Marwa sinabi niya: "Kun kan nakaagi an mga bagay na nahihiling ko ngonyan dai kutana ako nagdara nin hayop na atang asin ginibo ining Umrah, kaya an siisay man sa saindo na dai nagdara nin hayop na atang dapat na gumibo nin Tahallul asin gibohon ining Umrah." Dangan an gabos na tawo nagduko asin nagputol kan saindang buhok, apwera sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam asin sa mga tawong nagdara kan mga hayop na sakripisyo. Dangan si Suraqah bin Ju'syam nagsabi; O Sugo ni Allah, para sana daw ini sa satuyang taon o sagkod pa man? Dangan si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam pinagsararo an saiyang mga moro asin dangan nagsabi: 'Naglaog ka sa Umrah sa Hajj arog kaini'. Duwang beses niyang sinabi 'Dai, alagad sagkod pa man'. Si Ali radliallahu 'anhu naghale sa Yemen dara an kamelyo kan Propeta sallallallahu 'alaihi wasallam asin nakua niya si Fatima radliallahu 'anha sa mga tawong nakaabot sa tahallul asin nakasulot nin mga gubing na maluwag asin daing digta. Dangan si Ali nagnegar kaini asin nagsabi; Siisay an nagboot saimo na gibohon ini? Sabi ni Fatima; an sakong ama. Si Ali sa Iraq nagsabi kaidto; Nagduman ako ki Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam tanganing probokaron si Fatima manungod sa saiyang ginibo asin naghagad ki Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam para sa sarong fatwa manungod sa saiyang nasambit. Dangan sinabihan ko siya na pigninigaran ko an saiyang ginibo. Dangan nagsabi si Fatima; Sa katunayan an sakuyang ama an nagboot kaini sakuya. Dangan si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nagsabi: 'Siya tama, siya tama. Ano an sinasabi mo kun gusto mong mag-Hajj?' Sabi ni Ali; Sabi ko: ALLAAHUMMA INNII UHILLU BIMAA AHALLA BIHI RASUULULLAH SHALLALLAHU 'ALAIHI WASALLAM. -O Allah, ako talbiyah sa talbiyah ni Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam-. Sabi niya: 'Tunay na nagdara ako nin hayop na iatang, kaya dai ka mag-tahallul'. Asin an grupo nin mga hayop na sakripisyo na dinara ni Ali hale sa Yemen asin na dinara kan Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam hale sa Medina may bilang na sanggatos. Dangan an gabos nagsararo kan saindang mga payo asin nagputol kan saindang buhok apwera sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam asin idtong mga magdara kamo nin mga hayop na iaatang. Dangan kan Aldaw nin Tarwiyah asin sinda pasiring sa Mina, sinda naggibo kan talbiyah tanganing gibohon an Hajj. Dangan si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam naglunad sa lunadan asin naggibo nin mga pamibi sa Dhuhr, Asr, Maghrib asin Isha'as siring man sa Fajr sa Mina, dangan siya nagdanay nin kadikit na panahon sagkod na magsirang an saldang, asin nagboot na itindog an sarong Qubbah para saiya na gibo sa buhok. Dangan an Qubbah itinogdok sa lugar kan Namirah, dangan si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam naglakaw asin an mga tawong Quraish mayong pagduda na si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nag-ablusyon sa Mash'ar Haram sa Muzdalifah siring sa ginigibo kan mga tawong Quraish kaidtong panahon kan Jahiliyah. Dangan si Rasulullah shallAllahu wa'alaihi wa sallam nag-agi sagkod na siya nakaabot sa Arafah asin nakua an Qubbah na itinogdok para saiya sa Namirah. Dangan nagpondo siya duman sagkod na pakasolnop kan saldang pinagbotan niya an saiyang kamelyo na inaapod na Qashwa` na andamon, dangan ibugtak sa montura, dangan nagduman siya sa tahaw kan bulod asin nagtao nin sermon asin nagsabi: 'Tunay nanggad, an saimong dugo asin pagsadiri haram siring sa haram sa saimong aldaw, sa saimong bulan asin sa saimong nasyon. Aramon nindo na an gabos na bagay sa panahon nin kamangmangan nawawalat sa irarom kan sakong mga bitis, an dugo sa panahon nin kamangmangan pinabulos na asin an enot na dugo na pinabulos iyo an Satong dugo - sabi ni Uthman; iyo an dugo ni Ibn Rabi'ah. Mientras tanto si Sulaiman nagsabi; an dugo ni Rabi'ah bin Al Harith bin Abdul Muththalib. An iba sainda nagsabi; Dati siya pinasuso sa mga tawong Bani Sa'd, dangan siya ginadan kan mga tawong Hudzail - asin an usura kan jahiliyah kinanselar, an enot na usura na kinanselar ko iyo an Samuyang usura, arin na baga an usura ni Abbas bin Abdul Muththalib, sa katunayan an gabos na usura na ini kinanselar. Matakot ka ki Allah sa pakikipag-olay sa mga babae, totoong kinukua mo sinda na may pagtitiwala ki Allah, asin itinatanos an saimong farjj sa mga tataramon ni Allah, totoong an saimong deretso sa sainda iyo na dai ninda tinotogotan an mga tawong habo mong maglaog sa saimong harong, kun gigibohon ninda ini dangan hampakon sinda nin mga suntok na dai nakakakulog. Igwa sinda nin deretso na pakakanon asin gubingan mo sinda sa marahay na paagi. Asin igwa akong winalat saimo na dai ka malalagalag kun ika magdadanay diyan, iyo an Libro ni Allah - an Qur'an -. May mga kahaputan ka manungod sako, ano an paghona mo?' Nagsimbag sinda; Kami nagpapatotoo na ika nagtao asin nag-otob kan tratado asin nagtao nin payo. Dangan sinabi niya, na itinaas an saiyang muro sa kalangitan asin itinotokdo an mga tawo na sinabi niya: 'O Allah, saksi, O Allah, saksi'. Dangan si Bilal nagtaram nin pangapodan sa pamibi asin iqamah nin sarong beses. Dangan ginibo niya an pamibi nin Zuhr dangan nagtindog asin ginibo an pamibi nin Asr asin dai naggibo nin ano man na pamibi sa pag-ultanan. Dangan nagsakat siya sa Al Qaswa` sagkod na makaabot siya sa lugar nin wuquf asin ibinugtak an tulak kan saiyang kamelyo, na iyo an Al Qashwa`, na nakaatubang sa mga gapo, asin ibinugtak an Hablul Musyah - na iyo an lugar kun saen sinda nagtitiripon - sa atubangan niya, dangan siya nag-atubang sa Qibla, asin siya nagdanay na nakatindog sagkod na an saldang nagsolnop asin an dilaw na kolor nawara sagkod na an sirkulo nawara nin kadikit. Dangan dinara niya si Usamah sa likod niya dangan naglakaw asin hinigot an renda kan saiyang kamelyo na inaapod na Qashwa` sagkod na an payo kaini nakaduta sa base kan saiyang montura, asin sinabi niya sa saiyang toong kamot: 'Magkalma ka, O tawo, magkalma ka O tawo'. Sa kada pagrani kan saiyang payo sa lubid, pigbubutas niya ini nin dikit, sagkod na ini nag-itaas asin nakaabot siya sa Muzdalifah, dangan nag-ayon siya sa mga pamibi nin Maghrib asin Isha na may sarong pangapodan sa pamibi asin duwang iqamah, sabi ni [Uthman]; asin dai siya naggibo nin anuman na mga pamibi nin sunnah sa pag-ultanan kan duwa. Dangan la An saindang fazh pareho, iyo an; Dangan naghigda siya sagkod na pagkatapos kan kaagahon ginibo niya an pamibi sa aga kan malinaw na an kaagahon na. [Si Solomon] nagsabi; sa sarong pangapodan sa pamibi asin iqamah. Dangan an saindang pronunsiasyon pareho, arin na baga; Dangan naglunad siya sa Qashwa` sagkod na siya nagtindog sa Mash'ar Al Haram, asin naglunad kaini. [Si Uthman] asin [Sulaiman] nagsabi; asin nakaatubang sa Qibla. Dangan inomaw niya si Allah asin pinamuraway siya. [Uthman] nagdagdag; asin tawan Siya nin onra. Padagos siyang nagtindog sagkod na an liwanag kan aga maliwanagon na gayo, dangan naghale siya bago magsirang an saldang, asin kinua si Al Fadhl bin Al Abbas bilang piggyback, siya sarong lalaking magayon an buhok, maputi asin magayon an pagkikinang. Dangan pagkatapos na maghale si Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nag-agi siya sa nagkapirang mga babae na nagdadalagan, dangan si Al Fadhl nagpoon na maghiling sa sainda asin an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nagbugtak kan saiyang kamot sa lalawgon ni Al Fadhl dangan si Al Fadhl nagbirik kan saiyang lalawgon sa ibong na lado. Dangan an Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ibinalyo an saiyang kamot sa ibong na lado asin si Al Fadhl ibinaling an saiyang lalawgon sa ibong na lado mantang naghihiling pa, sagkod na pagkatapos na makaabot sa Muhassir siya nagbalyo nin dikit dangan nagsunod sa tahaw na tinampo na pasiring sa Jumrah Kubra sagkod na siya nakaabot sa Jumrah kun saen igwa nin sarong kahoy, dangan siya nag-apon asin nag-apon nin mga tahi sa lambang saro gapo na garo khadzaf -tirador- gapo. Itinapok niya ini hale sa tahaw kan bulod dangan nagduman sa lugar nin pagbuno asin binuno an sisenta y tres na kamelyo gamit an saiyang mga kamot, asin pinagbotan si Ali na bunoon an mga natatada asin nakisumaro siya sa pagbuno kan saiyang mga kamelyo, dangan pinagbotan na an lambang kamelyo gibohon nin labi sa duwang tawo dangan ibinugtak sa sarong kaldero asin lutuon. Pareho sindang nagkakan nin karne asin nag-inom nin sabaw. [Si Solomon] nagsabi; dangan naglunad siya sa sarong lunadan asin nagbalik sa Kaaba asin ginibo an pamibi nin Zuhur sa Mecca dangan nagduman sa Bani Abdul Muththalib mantang sinda nagkukua nin tubig Zamzam, dangan siya nagsabi: 'Inom ka, O Bani Abdul Muththalib, kun an mga tawo dai ka dadaogon sa pagtao nin inomon, ako talagang mainom kaiba mo'. Dangan tinawan ninda sia nin sarong balde asin nag-inom sia nin kadikit kaiyan.