Hadisi
Nabi Ibrahim dan Ismail membangun Ka’bah dengan dasar tauhid
Imam Bukhari : 1483حَدَّثَنَا بَيَانُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ رُومَانَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَاأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا يَا عَائِشَةُ لَوْلَا أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ لَأَمَرْتُ بِالْبَيْتِ فَهُدِمَ فَأَدْخَلْتُ فِيهِ مَا أُخْرِجَ مِنْهُ وَأَلْزَقْتُهُ بِالْأَرْضِ وَجَعَلْتُ لَهُ بَابَيْنِ بَابًا شَرْقِيًّا وَبَابًا غَرْبِيًّا فَبَلَغْتُ بِهِ أَسَاسَ إِبْرَاهِيمَ فَذَلِكَ الَّذِي حَمَلَ ابْنَ الزُّبَيْرِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا عَلَى هَدْمِهِ قَالَ يَزِيدُ وَشَهِدْتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ حِينَ هَدَمَهُ وَبَنَاهُ وَأَدْخَلَ فِيهِ مِنْ الْحِجْرِ وَقَدْ رَأَيْتُ أَسَاسَ إِبْرَاهِيمَ حِجَارَةً كَأَسْنِمَةِ الْإِبِلِ قَالَ جَرِيرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ مَوْضِعُهُ قَالَ أُرِيكَهُ الْآنَ فَدَخَلْتُ مَعَهُ الْحِجْرَ فَأَشَارَ إِلَى مَكَانٍ فَقَالَ هَا هُنَا قَالَ جَرِيرٌ فَحَزَرْتُ مِنْ الْحِجْرِ سِتَّةَ أَذْرُعٍ أَوْ نَحْوَهَا
y’a fɔ an ye [Bayan bin ‘Amru] y’a fɔ an ye [Yazid] y’a fɔ an ye [Jarir bin Hazim] y’a fɔ an ye [Yazid bin Ruman] ka bɔ [’Urwah] la ka bɔ [’Aisyah radliallahu ‘anha] ko kira sallallaahu ‘alaihi wasallam y’a fɔ a ye ko: ‘Ni a tun tɛ i ka mɔgɔw ka ɲɛnamaya ye minnu nɔrɔlen bɛ hali bi dɔnbaliya , ne tun bɛna yamaruya di ko Baitulloh ka Kaaba a ka ci o kɔfɛ ne ye min bɔra a la ne bɛ o don a kɔnɔ ani ne bɛna a kɛ - da min bɛ yen sisan - ka bɛn dugukolo sanfɛla ma, o kɔfɛ ne ye kɔrɔn da ni tilebin da kɛ, o de la ne y'a jɔ jusigilan kan min jɔra kira Ibrahim Alaihissalam fɛ'. O kɔfɛ, kira sallallaahu alahi wasallam ka kumaw kɛra sababu ye Abdullah bin Az Zubair fɛ walasa k’a ci. Yazid ko: "Ne ye Ibn Zubair ye tuma min na a y'a ci ka sɔrɔ k'a jɔ kokura, a ye Hijr Isma'il yɔrɔ dɔ don a kɔnɔ ani ne ye jusigilanw ye kira Ibrahima (s.a.w) ye minnu jɔ ni kabakurunw ye minnu bɛ i n'a fɔ ɲɔgɔmɛw ka wuluwuluw. Jarir ko : « N y'a ɲininka : 'a bɛ min ?' A ko: ‘Ne bɛna a jira i la sisan.’ O la, n donna Al Hijr kɔnɔ n’a ye, a y’a bolo sin yɔrɔ dɔ ma k’a fɔ ko : ‘A jɔyɔrɔ ye nin ye.’ Jarir ko : 'O kɔfɛ, n y'a ni Al Hijr cɛ janya suman, a bɛ se mɛtɛrɛ wɔɔrɔ ma.'