Hadith
Malaikat maut datang sesuai amal: baik atau buruk
Imam Ahmad : 17803حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ مِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ زَاذَانَ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جِنَازَةِ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَبْرِ وَلَمَّا يُلْحَدْ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَلَسْنَا حَوْلَهُ وَكَأَنَّ عَلَى رُءُوسِنَا الطَّيْرَ وَفِي يَدِهِ عُودٌ يَنْكُتُ فِي الْأَرْضِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ اسْتَعِيذُوا بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا ثُمَّ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ الْمُؤْمِنَ إِذَا كَانَ فِي انْقِطَاعٍ مِنْ الدُّنْيَا وَإِقْبَالٍ مِنْ الْآخِرَةِ نَزَلَ إِلَيْهِ مَلَائِكَةٌ مِنْ السَّمَاءِ بِيضُ الْوُجُوهِ كَأَنَّ وُجُوهَهُمْ الشَّمْسُ مَعَهُمْ كَفَنٌ مِنْ أَكْفَانِ الْجَنَّةِ وَحَنُوطٌ مِنْ حَنُوطِ الْجَنَّةِ حَتَّى يَجْلِسُوا مِنْهُ مَدَّ الْبَصَرِ ثُمَّ يَجِيءُ مَلَكُ الْمَوْتِ عَلَيْهِ السَّلَام حَتَّى يَجْلِسَ عِنْدَ رَأْسِهِ فَيَقُولُ أَيَّتُهَا النَّفْسُ الطَّيِّبَةُ اخْرُجِي إِلَى مَغْفِرَةٍ مِنْ اللَّهِ وَرِضْوَانٍ قَالَ فَتَخْرُجُ تَسِيلُ كَمَا تَسِيلُ الْقَطْرَةُ مِنْ فِي السِّقَاءِ فَيَأْخُذُهَا فَإِذَا أَخَذَهَا لَمْ يَدَعُوهَا فِي يَدِهِ طَرْفَةَ عَيْنٍ حَتَّى يَأْخُذُوهَا فَيَجْعَلُوهَا فِي ذَلِكَ الْكَفَنِ وَفِي ذَلِكَ الْحَنُوطِ وَيَخْرُجُ مِنْهَا كَأَطْيَبِ نَفْحَةِ مِسْكٍ وُجِدَتْ عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ قَالَ فَيَصْعَدُونَ بِهَا فَلَا يَمُرُّونَ يَعْنِي بِهَا عَلَى مَلَإٍ مِنْ الْمَلَائِكَةِ إِلَّا قَالُوا مَا هَذَا الرُّوحُ الطَّيِّبُ فَيَقُولُونَ فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ بِأَحْسَنِ أَسْمَائِهِ الَّتِي كَانُوا يُسَمُّونَهُ بِهَا فِي الدُّنْيَا حَتَّى يَنْتَهُوا بِهَا إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيَسْتَفْتِحُونَ لَهُ فَيُفْتَحُ لَهُمْ فَيُشَيِّعُهُ مِنْ كُلِّ سَمَاءٍ مُقَرَّبُوهَا إِلَى السَّمَاءِ الَّتِي تَلِيهَا حَتَّى يُنْتَهَى بِهِ إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اكْتُبُوا كِتَابَ عَبْدِي فِي عِلِّيِّينَ وَأَعِيدُوهُ إِلَى الْأَرْضِ فَإِنِّي مِنْهَا خَلَقْتُهُمْ وَفِيهَا أُعِيدُهُمْ وَمِنْهَا أُخْرِجُهُمْ تَارَةً أُخْرَى قَالَ فَتُعَادُ رُوحُهُ فِي جَسَدِهِ فَيَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُجْلِسَانِهِ فَيَقُولَانِ لَهُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ رَبِّيَ اللَّهُ فَيَقُولَانِ لَهُ مَا دِينُكَ فَيَقُولُ دِينِيَ الْإِسْلَامُ فَيَقُولَانِ لَهُ مَا هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بُعِثَ فِيكُمْ فَيَقُولُ هُوَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولَانِ لَهُ وَمَا عِلْمُكَ فَيَقُولُ قَرَأْتُ كِتَابَ اللَّهِ فَآمَنْتُ بِهِ وَصَدَّقْتُ فَيُنَادِي مُنَادٍ فِي السَّمَاءِ أَنْ صَدَقَ عَبْدِي فَأَفْرِشُوهُ مِنْ الْجَنَّةِ وَأَلْبِسُوهُ مِنْ الْجَنَّةِ وَافْتَحُوا لَهُ بَابًا إِلَى الْجَنَّةِ قَالَ فَيَأْتِيهِ مِنْ رَوْحِهَا وَطِيبِهَا وَيُفْسَحُ لَهُ فِي قَبْرِهِ مَدَّ بَصَرِهِ قَالَ وَيَأْتِيهِ رَجُلٌ حَسَنُ الْوَجْهِ حَسَنُ الثِّيَابِ طَيِّبُ الرِّيحِ فَيَقُولُ أَبْشِرْ بِالَّذِي يَسُرُّكَ هَذَا يَوْمُكَ الَّذِي كُنْتَ تُوعَدُ فَيَقُولُ لَهُ مَنْ أَنْتَ فَوَجْهُكَ الْوَجْهُ يَجِيءُ بِالْخَيْرِ فَيَقُولُ أَنَا عَمَلُكَ الصَّالِحُ فَيَقُولُ رَبِّ أَقِمْ السَّاعَةَ حَتَّى أَرْجِعَ إِلَى أَهْلِي وَمَالِي قَالَ وَإِنَّ الْعَبْدَ الْكَافِرَ إِذَا كَانَ فِي انْقِطَاعٍ مِنْ الدُّنْيَا وَإِقْبَالٍ مِنْ الْآخِرَةِ نَزَلَ إِلَيْهِ مِنْ السَّمَاءِ مَلَائِكَةٌ سُودُ الْوُجُوهِ مَعَهُمْ الْمُسُوحُ فَيَجْلِسُونَ مِنْهُ مَدَّ الْبَصَرِ ثُمَّ يَجِيءُ مَلَكُ الْمَوْتِ حَتَّى يَجْلِسَ عِنْدَ رَأْسِهِ فَيَقُولُ أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْخَبِيثَةُ اخْرُجِي إِلَى سَخَطٍ مِنْ اللَّهِ وَغَضَبٍ قَالَ فَتُفَرَّقُ فِي جَسَدِهِ فَيَنْتَزِعُهَا كَمَا يُنْتَزَعُ السَّفُّودُ مِنْ الصُّوفِ الْمَبْلُولِ فَيَأْخُذُهَا فَإِذَا أَخَذَهَا لَمْ يَدَعُوهَا فِي يَدِهِ طَرْفَةَ عَيْنٍ حَتَّى يَجْعَلُوهَا فِي تِلْكَ الْمُسُوحِ وَيَخْرُجُ مِنْهَا كَأَنْتَنِ رِيحِ جِيفَةٍ وُجِدَتْ عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ فَيَصْعَدُونَ بِهَا فَلَا يَمُرُّونَ بِهَا عَلَى مَلَإٍ مِنْ الْمَلَائِكَةِ إِلَّا قَالُوا مَا هَذَا الرُّوحُ الْخَبِيثُ فَيَقُولُونَ فُلَانُ بْنُ فُلَانٍ بِأَقْبَحِ أَسْمَائِهِ الَّتِي كَانَ يُسَمَّى بِهَا فِي الدُّنْيَا حَتَّى يُنْتَهَى بِهِ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيُسْتَفْتَحُ لَهُ فَلَا يُفْتَحُ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ } فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ اكْتُبُوا كِتَابَهُ فِي سِجِّينٍ فِي الْأَرْضِ السُّفْلَى فَتُطْرَحُ رُوحُهُ طَرْحًا ثُمَّ قَرَأَ { وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنْ السَّمَاءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ الرِّيحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ } فَتُعَادُ رُوحُهُ فِي جَسَدِهِ وَيَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُجْلِسَانِهِ فَيَقُولَانِ لَهُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ هَاهْ هَاهْ لَا أَدْرِي فَيَقُولَانِ لَهُ مَا دِينُكَ فَيَقُولُ هَاهْ هَاهْ لَا أَدْرِي فَيَقُولَانِ لَهُ مَا هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي بُعِثَ فِيكُمْ فَيَقُولُ هَاهْ هَاهْ لَا أَدْرِي فَيُنَادِي مُنَادٍ مِنْ السَّمَاءِ أَنْ كَذَبَ فَافْرِشُوا لَهُ مِنْ النَّارِ وَافْتَحُوا لَهُ بَابًا إِلَى النَّارِ فَيَأْتِيهِ مِنْ حَرِّهَا وَسَمُومِهَا وَيُضَيَّقُ عَلَيْهِ قَبْرُهُ حَتَّى تَخْتَلِفَ فِيهِ أَضْلَاعُهُ وَيَأْتِيهِ رَجُلٌ قَبِيحُ الْوَجْهِ قَبِيحُ الثِّيَابِ مُنْتِنُ الرِّيحِ فَيَقُولُ أَبْشِرْ بِالَّذِي يَسُوءُكَ هَذَا يَوْمُكَ الَّذِي كُنْتَ تُوعَدُ فَيَقُولُ مَنْ أَنْتَ فَوَجْهُكَ الْوَجْهُ يَجِيءُ بِالشَّرِّ فَيَقُولُ أَنَا عَمَلُكَ الْخَبِيثُ فَيَقُولُ رَبِّ لَا تُقِمْ السَّاعَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا الْمِنْهَالُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عُمَرَ زَاذَانَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جِنَازَةِ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَانْتَهَيْنَا إِلَى الْقَبْرِ وَلَمَّا يُلْحَدْ قَالَ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَلَسْنَا مَعَهُ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَقَالَ فَيَنْتَزِعُهَا تَتَقَطَّعُ مَعَهَا الْعُرُوقُ وَالْعَصَبُ قَالَ أَبِي وَكَذَا قَالَ زَائِدَةُ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْأَعْمَشُ حَدَّثَنَا الْمِنْهَالُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَاذَانُ قَالَ قَالَ الْبَرَاءُ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جِنَازَةِ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ وَتَمَثَّلَ لَهُ رَجُلٌ حَسَنُ الثِّيَابِ حَسَنُ الْوَجْهِ وَقَالَ فِي الْكَافِرِ وَتَمَثَّلَ لَهُ رَجُلٌ قَبِيحُ الْوَجْهِ قَبِيحُ الثِّيَابِ
[U-Abu Mu'awiyah] wasilandisa, ethi [u-Al-A'masy] wasilandisa kusukela ku-[Minhal bin 'Umar] kusukela ku-[Zadzan] kusukela ku-[Al Barra' bin 'Azib] owathi, Sahamba noMprofethi (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ukuze sihambisane nesidumbu somuntu wase-Ansar. Sabe sesifika emathuneni. Lapho umhlaba umbiwa, uMprofethi ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wahlala phansi sahlala phansi, sengathi amakhanda ethu ayizinyoni kuyilapho isandla sakhe siphethe igatsha ayelishaya phansi. Waphakamisa ikhanda lakhe esibhakabhakeni wathi, 'Funani isiphephelo ku-Allah esijezisweni sethuna - wakusho kabili noma kathathu -.' Wabe esethi, 'Lapho inceku ekholwayo ishiya leli zwe futhi ibhekene neLife Emuva, izingelosi ezivela esibhakabhakeni zehlela kuye zinobuso obumhlophe njengelanga. Ziletha ingubo ephepheni lePharadesi kanye nephunga elimnandi elivela ephunga elimnandi lePharadesi kuze kube yilapho zihlala eceleni kwakhe - ubukhulu bengelosi - kuze kufike lapho iso lingabona khona. Ingelosi yokufa, ukuthula makube kuye, yeza yahlala ekhanda lakhe yathi, 'O mphefumulo onokuthula, wamukele intethelelo nenjabulo ka-Allah.' Kusho uMprofethi, isidumbu sageleza njengamaconsi amanzi ageleza emlonyeni wembiza futhi ingelosi yasikhipha. Lapho ingelosi isikhipha, ayizange isishiye esandleni sayo isikhashana yaze yakhipha umphefumulo wayo yawufaka ekhabetheni kanye nephunga elimnandi. Ngakho-ke umufi wafa njengephunga lephunga elimnandi kakhulu emhlabeni. UMprofethi wathi, ingelosi yabe isithwala isidumbu, kwaze kwaba yilapho bengadluli iqembu lezingelosi ngaphandle kokuthi bazibuza: 'O, o, o, umphefumulo kabani lo mphuzo?' Izingelosi zaphendula zathi, 'O, lo umphefumulo ka-'A' indodana ka-'B', futhi bawubiza ngegama lawo elihle kakhulu abantu abalisebenzisayo ukuwubiza lapho besezweni, njalo njalo kwaze kwaba yilapho befika ezulwini lomhlaba futhi bacela ukuvulwa, futhi wavulwa. Izingelosi ezingochwepheshe ekusondeleni ezindabeni zokufa kwakhe zazisa izakhamuzi zezulu elilandelayo kuze kube yilapho zifika ezulwini lesikhombisa, bese u-Allah 'azza wajalla ethi 'Bhala umlando wenceku yami ku-'iliyyin bese uyibuyisela emhlabeni, ngoba ngiyidalile kuyo futhi ngibuya kuyo, futhi ngiyivusa futhi. UmProfethi wathi, umphefumulo wakhe wabe usubuyiselwa emzimbeni wakhe, kwabe sekufika izingelosi ezimbili kuye zamhlalisa phansi zambuza ukuthi 'Ngubani iNkosi yakho'. Waphendula wathi 'INkosi yami ngu-Allah'. Babuza bobabili ukuthi 'Iyiphi inkolo yakho?' 'Inkolo yakho yi-Islam'. Waphendula. Bobabili babuza ukuthi 'Uthini umbono wakho ngalo muntu othunyelwe kuwe?' Oshonile waphendula wathi 'O, ungumThunywa ka-Allah sallallaahu 'alaihi wasallam. Bobabili babuza ukuthi 'Wazi kanjani?' Waphendula wathi 'Ngifunde incwadi ka-Allah ngakho ngiyakholelwa kuyo futhi ngiyayiqinisekisa.' Bese kuba khona uMbizeli esibhakabhakeni omemeza ethi 'Inceku yami iqinisile, msakazele iPharadesi futhi umnike izingubo zePharadesi, bese umvulela umnyango wePharadesi,' kusho uMprofethi, bese inceku ithola iphunga elimnandi nephunga lePharadesi futhi ithuna layo liyanwetshwa kuze kufike lapho iso lingabona khona. Bese ivakashelwa yindoda enobuso obuhle, izingubo zayo zinhle, iphunga layo liyasakazeka, bese ingelosi ithi 'Jabula ngezindaba ezinhle ezikwenza ujabule. Lolu usuku olwathenjiswa lona.' Oshonile wabuza wathi 'Kulungile, ungubani ngempela, kubonakala sengathi ubuso bakho bubuso obuletha ubuhle!' Indoda enhle yaphendula yathi 'O, ngiyizenzo zakho zokulunga.' Bese inceku yabuza yathi 'O Nkosi yami, ngicela wenze iHora libe khona manje ukuze ngibuyele emndenini wami kanye nengcebo yami. Ngakolunye uhlangothi, uma inceku engakholwayo ihlukana naleli zwe - ifa - futhi imema okuzayo, ihlangatshezwa yingelosi yesibhakabhaka enobuso obufiphele ephethe ingubo emnyama eyenziwe ngezinwele, bahlala eceleni kwayo, ingelosi inkulu njengoba iso lingabona.' Ingelosi yokufa yafika yahlala ekhanda layo ishaya 'O moya obolile, mema intukuthelo kaNkulunkulu nentukuthelo yakhe.' UmProfethi wathi, umzimba wakhe wabe usuklebhulwa waba yizicucu, ingelosi yakhipha umphefumulo wayo nge-rake - noma ibhande - enamehlo amaningi aklebhula indwangu emanzi yawukhipha. Uma ingelosi yayiwukhiphile, ayizange iwuyeke isikhashana yaze yawusonga ngendwangu emnyama eboyeni futhi umoya wahamba nephunga elibi kakhulu ebusweni bomhlaba. Izingelosi zabe sezimphakamisa, futhi azizange zimyise ezinhlwini zezingelosi esibhakabhakeni ngaphandle kwezingelosi zezulu ziphawula 'Ubani lo moya ongcolile?' Izingelosi ezamletha zaphendula zathi 'Lo ngu-'C' indodana ka-'D', futhi zasho igama lakhe encwadini abantu abavame ukuyibiza ngayo emhlabeni kwaze kwaba yilapho isidumbu sifika esibhakabhakeni sezwe futhi isibhakabhaka sezwe sacelwa ukuba sivulwe. Futhi, amazulu omhlaba avuleka. Isithunywa sika-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube phezu kwakhe) saphinda leli vesi: "Amasango ezulu ngeke avulelwe bona, futhi ngeke bangene ePharadesi kuze kube yilapho ikamela lingena embotsheni yenalithi." -Surah Al-A'raf; 40. U-Allah, oPhezukonke, wathi, "Ngicela ubhale phansi umlando wakhe emhlabeni ophansi kakhulu." Umphefumulo wakhe waphonswa kude kakhulu nomhlaba, wabe esephinda leli vesi: "Noma ubani ohlanganisa abalingani no-Allah, kunjengokungathi uwile esibhakabhakeni futhi izinyoni zamthatha, noma njengokungathi umoya umshayele endaweni ekude." -Surah Al-Hajj; 31. Umphefumulo wakhe wabe usubuyiselwa emzimbeni wakhe. Izingelosi ezimbili zabe sezifika kuye zamhlalisa phansi zambuza. "Ngubani iNkosi yakho?" waphendula, "Angazi." Izingelosi ezimbili zaphinda zambuza, "Iyiphi inkolo yakho?" Waphendula, "Angazi." Izingelosi ezimbili zaphinda zabuza, "Uyini umbono wakho ngalo muntu othunyelwe kuwe?" Indoda efile yaphendula, "Angazi." Kwabe sekumemeza umuntu ovela ezulwini, wathi, "Uqambe amanga ngempela! Msakazele isihogo!" Ngakho ingelosi yamvulela amasango esihogo, weza kuye ngokushisa nokuqhuma kwaso. Ngesikhathi ithuna lakhe limcindezela kwaze kwaba yilapho amathambo akhe echotshozwa. Wabe esesondela kumuntu owayenobuso obubi, izingubo zakhe zingcolile, iphunga lakhe libi, wathi; "Jabula ngakho konke okukukhathazayo. Lolu usuku lwakho owathenjiswa lona." Ingelosi yabe isibuza, "Ungubani wena onobuso obubi kangaka futhi oletha lobu bubi?" Indoda yaphendula, "Ngiyizenzo zakho ezimbi," yathandaza, "O Nkosi, ungalenzi iHora manje!" [Ibn Numair] [Al-A'masy] [Al Minhal bin Amru] wasitshela ngo-Ibn Umar Zadzan] owathi; Ngezwa [Al Barra' bin 'Azib] ethi, sahamba noMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ukuya emngcwabeni we-Ansar, sabe sesifika ethuneni. Lapho ithuna limbiwa, kusho u-Albarra, uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wahlala phansi sahlala naye phansi, wabe esexoxa indaba efanayo. Wabe esethi, ingelosi yathatha umphefumulo wakhe kangangokuthi imisipha nezindlala zakhe zanqunywa. Ngesikhathi ubaba esho, noZaidah washo kanjalo. [Mu'awiyah bin 'Amru] wasitshela futhi [Za'idah] wasitshela [Sulaiman Al-A'masy] wasitshela [Minhal bin Amru] wasitshela [Zadzan] wathi, [Al Barra'] wathi, sahamba noMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) ukuya emngcwabeni we-Ansar, wabe esesitshela incazelo, kuphela ekubhalweni kwakhe uMthunywa ka-Allah (ukuthula nezibusiso zika-Allah makube kuye) wathi 'indoda enezingubo ezinhle, ubuso bayo buhle. Ngesikhathi ekhuluma ngabangakholwayo, kwavela indoda kuye enobuso obubi nezingubo ezingcolile.