- Mu'amalah (Hukum Perdata) Riba Emas dengan emas, perak dengan perak harus sama kadar dan serah terima tunai

Emas dengan emas, perak dengan perak harus sama kadar dan serah terima tunai

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالْمِلْحُ بِالْمِلْحِ مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ مِثْلًا بِمِثْلٍ فَمَنْ زَادَ أَوْ ازْدَادَ فَقَدْ أَرْبَى بِيعُوا الذَّهَبَ بِالْفِضَّةِ كَيْفَ شِئْتُمْ يَدًا بِيَدٍ وَبِيعُوا الْبُرَّ بِالتَّمْرِ كَيْفَ شِئْتُمْ يَدًا بِيَدٍ وَبِيعُوا الشَّعِيرَ بِالتَّمْرِ كَيْفَ شِئْتُمْ يَدًا بِيَدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَبِلَالٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُبَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ بِيعُوا الْبُرُّ بِالشَّعِيرِ كَيْفَ شِئْتُمْ يَدًا بِيَدٍ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ عَنْ عُبَادَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَدِيثَ وَزَادَ فِيهِ قَالَ خَالِدٌ قَالَ أَبُو قِلَابَةَ بِيعُوا الْبُرَّ بِالشَّعِيرِ كَيْفَ شِئْتُمْ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ أَنْ يُبَاعَ الْبُرُّ بِالْبُرِّ إِلَّا مِثْلًا بِمِثْلٍ وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ إِلَّا مِثْلًا بِمِثْلٍ فَإِذَا اخْتَلَفَ الْأَصْنَافُ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُبَاعَ مُتَفَاضِلًا إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ وَهَذَا قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَالْحُجَّةُ فِي ذَلِكَ قَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيعُوا الشَّعِيرَ بِالْبُرِّ كَيْفَ شِئْتُمْ يَدًا بِيَدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ تُبَاعَ الْحِنْطَةُ بِالشَّعِيرِ إِلَّا مِثْلًا بِمِثْلٍ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ

Безгә [Сувайд бин Наср] безгә [Абдуллаһ бин Әл Мөбарәк] безгә [Суфиян] сөйләде, ул [Хәлид Әл Хәзззадан], ул [Әбу Киләбәдә], ул [Әбу Әл Асьятстан], ул [Убада бин Әш Шамиттән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Тәрәзәнең авырлыгы бер үк булса, алтынны алтынга, авырлыгы бер үк булса, көмешне көмешкә, авырлыгы бер үк булса, хөрмәне хөрмәгә, бодайны бодайга, авырлыгы бер үк булса, тозны тозга, бодайны бодайга, авырлыгы бер үк булса, шә'ирне бодайга алыштырырга мөмкин. Кем өстәсә яки күбрәк сораса, ул чыннан да риба кылган була. Алтынны көмешкә теләсәгез, ләкин акчалата сатыгыз, ә шә'ирне бодайны хөрмәгә теләсәгез, ләкин акчалата сатыгыз". Ул әйтте: Бу очракта Әбү Сәгыйд, Әбү Һөрәйрә, Билал һәм Әнәстән охшаш хәдисләр бар. Әбү Гайсә болай диде: "Убада хәдисе - хәсән ышанычлы хәдис, һәм аларның кайберләре бу хәдисне Халидтан түбәндәге санад белән риваять иттеләр: ул болай диде: "Бөррне бодай белән теләгәнчә сатыгыз, ләкин акчалата гына". Аларның кайберләре бу хәдисне Халидтан, Әбү Киләбәдә, Әбү Әл-Асияттә, Убадададан Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламдә (ул хәдистә әйтелгәнчә) искә алды һәм аңа өстәде; Халид болай диде; Әбү Киләбәдә: "Бөррне бодай белән теләгәнчә сатыгыз", - диде. Аннары ул хәдисне искә алды. Бу хәдис галимнәр фикеренчә, хәйрия өчен күрсәтмә булып тора. Аларга авырлыгы бер үк булмаганда, бодайны бодай белән, ә шә'ирне бодай белән, зурлыгы бер үк булмаганда сатарга рөхсәт ителми. Әгәр алар төрле төрдә булса, авырлык үлчәмнәренең берсен арттырып сату дөрес, әгәр ул акчалата сатылса. Бу Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләре һәм алардан башка күпчелек галимнәрнең фикере, шулай ук Суфьян Әс Цаури, Әш Шяфи'и, Әхмәт һәм Исхакның да фикере. Әш Шяфи'и болай дигән: "Бу очракта ходҗҗа - нигез - Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сүзләре: "Ша'ирне бодай белән, теләгәнчә, ләкин акчалата сатыгыз". Әбу Гайсә болай дигән: Бер төркем галимнәр хинтһа - бодай орлыгын - шә'ир - бодай белән сатуны мәкруһ дип саныйлар, әгәр алар бер үк авырлыкта булмаса, бу Малик бин Әнәснең фикере, ләкин беренче фикер дөресрәк.