Hədis
Keseriusan sahabat menuntut ilmu
Imam Tirmidzi : 2606حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خِدَاشٍ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ قَيْسِ بْنِ كَثِيرٍ قَالَقَدِمَ رَجُلٌ مِنْ الْمَدِينَةِ عَلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ وَهُوَ بِدِمَشْقَ فَقَالَ مَا أَقْدَمَكَ يَا أَخِي فَقَالَ حَدِيثٌ بَلَغَنِي أَنَّكَ تُحَدِّثُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَمَا جِئْتَ لِحَاجَةٍ قَالَ لَا قَالَ أَمَا قَدِمْتَ لِتِجَارَةٍ قَالَ لَا قَالَ مَا جِئْتُ إِلَّا فِي طَلَبِ هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَبْتَغِي فِيهِ عِلْمًا سَلَكَ اللَّهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّ الْمَلَائِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا رِضَاءً لِطَالِبِ الْعِلْمِ وَإِنَّ الْعَالِمَ لَيَسْتَغْفِرُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَمَنْ فِي الْأَرْضِ حَتَّى الْحِيتَانُ فِي الْمَاءِ وَفَضْلُ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِ الْقَمَرِ عَلَى سَائِرِ الْكَوَاكِبِ إِنَّ الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ الْأَنْبِيَاءِ إِنَّ الْأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَارًا وَلَا دِرْهَمًا إِنَّمَا وَرَّثُوا الْعِلْمَ فَمَنْ أَخَذَ بِهِ أَخَذَ بِحَظٍّ وَافِرٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَاصِمِ بْنِ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ وَلَيْسَ هُوَ عِنْدِي بِمُتَّصِلٍ هَكَذَا حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خِدَاشٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ جَمِيلٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ مَحْمُودِ بْنِ خِدَاشٍ وَرَأْيُ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَعِيلَ هَذَا أَصَحُّ
[Mahmud bin Xidasi Əl-Bağdadi] bizə [Məhəmməd bin Yezid Əl-Vaşiti] bizə [Aşim bin Raja bin Hayvah]-a [Qeys bin Kəsir]-dən nəql etmişdir: Mədinədən bir kişi Dəməşqə [Əbu Dərda]-nın yanına gəldi. Əbu Dərda soruşdu: “Buraya nə səbəb oldu, qardaşım?” Kişi cavab verdi: “Mənə Allahın Rəsulundan (s) nəql etdiyin bir hədis çatdı. Əbu Dərda soruşdu: “Başqa bir məqsədlə gəlmədinmi?” Kişi cavab verdi: “Xeyr.” Əbu Dərda soruşdu: “Ticarət etməyə gəlmədinmi?” Kişi cavab verdi: “Xeyr, mən yalnız o hədisi axtarmağa gəlmişəm.” Əbu Dərda dedi: “Mən Allahın Elçisinin (sallallahu aleyhi və səlləm) belə dediyini eşitdim: “Kim elm öyrənmək üçün yol tutarsa, Allah onu cənnətə aparar və mələklər qanadlarını açarlar, çünki onlar elm axtaranlardan razıdırlar. Həqiqətən, elm sahibləri göylərdə və yerdəki məxluqlar, hətta sudakı balıqlar belə bağışlanma diləyəcəklər. Həqiqətən də peyğəmbərlər dinar və dirhəm ötürməyiblər, onlar yalnız elm ötürüblər, ona görə də kim onu götürərsə, böyük bir pay götürmüş deməkdir”. Əbu İsa dedi: “Biz bu hədisi yalnız Aşim bin Raja bin Hayvanın hədisindən bilirik və düşünürəm ki, bu hədisin sənədi yoxdur. Mahmud bin Xidasi bizə bu hədisi belə danışıb. Bu hədis yalnız [Aşim bin Raja bin Hayva], [Davud bin Cəmil], [Katsir bin Qeys], [Əbu Dərda], Peyğəmbərdən [sallallahu aleyhi və səlləm] rəvayət olunub.” Bu hədis Mahmud bin Xidasinin hədisindən daha səhihdir və Məhəmməd bin İsmayılın fikri daha doğrudur.