Hadith Representative
Utusan yang membawa surat Rasulullah diusir dari majelis
Imam Bukhari : 2723حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ إِلَى قَيْصَرَ يَدْعُوهُ إِلَى الْإِسْلَامِ وَبَعَثَ بِكِتَابِهِ إِلَيْهِ مَعَ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ وَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى لِيَدْفَعَهُ إِلَى قَيْصَرَ وَكَانَ قَيْصَرُ لَمَّا كَشَفَ اللَّهُ عَنْهُ جُنُودَ فَارِسَ مَشَى مِنْ حِمْصَ إِلَى إِيلِيَاءَ شُكْرًا لِمَا أَبْلَاهُ اللَّهُ فَلَمَّا جَاءَ قَيْصَرَ كِتَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حِينَ قَرَأَهُ الْتَمِسُوا لِي هَا هُنَا أَحَدًا مِنْ قَوْمِهِ لِأَسْأَلَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّهُ كَانَ بِالشَّأْمِ فِي رِجَالٍ مِنْ قُرَيْشٍ قَدِمُوا تِجَارًا فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كُفَّارِ قُرَيْشٍ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَوَجَدَنَا رَسُولُ قَيْصَرَ بِبَعْضِ الشَّأْمِ فَانْطُلِقَ بِي وَبِأَصْحَابِي حَتَّى قَدِمْنَا إِيلِيَاءَ فَأُدْخِلْنَا عَلَيْهِ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي مَجْلِسِ مُلْكِهِ وَعَلَيْهِ التَّاجُ وَإِذَا حَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ سَلْهُمْ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ إِلَيْهِ نَسَبًا قَالَ مَا قَرَابَةُ مَا بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ فَقُلْتُ هُوَ ابْنُ عَمِّي وَلَيْسَ فِي الرَّكْبِ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ غَيْرِي فَقَالَ قَيْصَرُ أَدْنُوهُ وَأَمَرَ بِأَصْحَابِي فَجُعِلُوا خَلْفَ ظَهْرِي عِنْدَ كَتِفِي ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لِأَصْحَابِهِ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا الرَّجُلَ عَنْ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَإِنْ كَذَبَ فَكَذِّبُوهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ يَوْمَئِذٍ مِنْ أَنْ يَأْثُرَ أَصْحَابِي عَنِّي الْكَذِبَ لَكَذَبْتُهُ حِينَ سَأَلَنِي عَنْهُ وَلَكِنِّي اسْتَحْيَيْتُ أَنْ يَأْثُرُوا الْكَذِبَ عَنِّي فَصَدَقْتُهُ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ كَيْفَ نَسَبُ هَذَا الرَّجُلِ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا فَقَالَ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ عَلَى الْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ فَيَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ الْآنَ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ نَحْنُ نَخَافُ أَنْ يَغْدِرَ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَلَمْ يُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا أَنْتَقِصُهُ بِهِ لَا أَخَافُ أَنْ تُؤْثَرَ عَنِّي غَيْرُهَا قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ أَوْ قَاتَلَكُمْ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَتْ حَرْبُهُ وَحَرْبُكُمْ قُلْتُ كَانَتْ دُوَلًا وَسِجَالًا يُدَالُ عَلَيْنَا الْمَرَّةَ وَنُدَالُ عَلَيْهِ الْأُخْرَى قَالَ فَمَاذَا يَأْمُرُكُمْ بِهِ قَالَ يَأْمُرُنَا أَنْ نَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَانَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ حِينَ قُلْتُ ذَلِكَ لَهُ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فِيكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ ذُو نَسَبٍ وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَمُّ بِقَوْلٍ قَدْ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَدَعَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تَخْلِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا يَغْدِرُونَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ وَقَاتَلَكُمْ فَزَعَمْتَ أَنْ قَدْ فَعَلَ وَأَنَّ حَرْبَكُمْ وَحَرْبَهُ تَكُونُ دُوَلًا وَيُدَالُ عَلَيْكُمْ الْمَرَّةَ وَتُدَالُونَ عَلَيْهِ الْأُخْرَى وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى وَتَكُونُ لَهَا الْعَاقِبَةُ وَسَأَلْتُكَ بِمَاذَا يَأْمُرُكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ قَالَ وَهَذِهِ صِفَةُ النَّبِيِّ قَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ وَلَكِنْ لَمْ أَظُنَّ أَنَّهُ مِنْكُمْ وَإِنْ يَكُ مَا قُلْتَ حَقًّا فَيُوشِكُ أَنْ يَمْلِكَ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَلَوْ أَرْجُو أَنْ أَخْلُصَ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لُقِيَّهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ قَدَمَيْهِ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُرِئَ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَعَلَيْكَ إِثْمُ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا أَنْ قَضَى مَقَالَتَهُ عَلَتْ أَصْوَاتُ الَّذِينَ حَوْلَهُ مِنْ عُظَمَاءِ الرُّومِ وَكَثُرَ لَغَطُهُمْ فَلَا أَدْرِي مَاذَا قَالُوا وَأُمِرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا فَلَمَّا أَنْ خَرَجْتُ مَعَ أَصْحَابِي وَخَلَوْتُ بِهِمْ قُلْتُ لَهُمْ لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ هَذَا مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ يَخَافُهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ مَا زِلْتُ ذَلِيلًا مُسْتَيْقِنًا بِأَنَّ أَمْرَهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ قَلْبِي الْإِسْلَامَ وَأَنَا كَارِهٌ
Ear jiron kim [Ibrahim bin Hamzah] ear jiron kim [Ibrahim bin Sa'ad] jen [Salih bin Kaisan] jen [Ibn Shihab] jen ['Ubaidullah bin 'Abdullah bin 'Utbah] jen ['Abdullah bin 'Abbas radliallahu 'anhuma] bwe ear kejelãik e bwe Rasullahulahillai' wasallam ear jeje juon leta ñan Qaishar -Kiiñ eo an RiRom ro- eo ear kirtok e bwe en bōk Islam. Innem ear jilkinlok Dihyah Al Kalbiy ippān leta eo an ñan e im Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ear jiroñ e bwe en lelok mokta ñan ri utiej ro an Bushra innem lelok ñan Qaishar. Im Qaishar, ke Allah ear anjo ion jar in tarinae eo an Persia, ear etetal ikõtan jikin kwelok in Himsh ñan jikin kwelok in Iyliya' einwõt juõn kamolol kin anjo eo Allah ear lelok ñan e. Ke letter eo an Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ear itok ñan Qaishar ear ba elikin an kar riiti: 'Bōktok juon armij jen armij ro an bwe in maroñ in kajitõk ibbeir kin Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam'. [Ibn 'Abbas] radliallahu 'anhu ear ba; [Abu Sufyan bin Harb] ear jiron io bwe ilo ien eo ear bed ilo ene in Syria ibben armij in Quraysh ro rar lolok ailiñ eo ñan air wiakake ilo ien eo ear ainemõn ikõtan Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam im ri jab tõmak ro an Quraish, Abu Sufyan ear ba: 'Innem ri jilek eo an Qaishar ke jaar iion kij ilo Syria im ear etal ñan io ro mōtta mae ien eo jekar tōpar āneen Iyliya.' Kar karuwaineneik kim ñan deloñ im iion Qaishar eo ilo ien eo ear jijet ilo kwelok eo an king ke ear kõnak juon crown ke iturin ear wor ri utiej ro an ailiñ in Rome. Innem ear ba ñan ri ukok eo an: 'Kajjitōk ibbeir wōn iaer ewōr an epaaktata nasab -bōtōktōk- ñan em̧m̧aan eo ej ba ej Rikanaan eo'. Abu Sufyan ear ba; innem io kar ba: 'Ij armij eo epaak tata ilo bwij eo'. Ear kajitõk: ‘Ta kõtan eo am ibben?’ Iar uwaak: 'Ej nejin uncle eo ao'. Im ilo ien eo ejelok armij jen ro nejin Bani 'Abdu Manaf ijellokin ña. Innem Qaishar ear bar ba: 'Bōktok e epaaktok ñan ña'. Innem ear jiroñ ro mōtta im kōmman bwe ren jutak itulikū ilo juon laajrak iturin bōra. Innem ear ba ñan ri ukok eo an: ‘Kwon jiroñ ro mõttan bwe iar kajitõk ibben armij in kin armij eo ear ba bwe ej Ri kanan eo. Elañe ej riab innem kwoj riab ñan e. Abu Sufyan ear ba: 'Kōn Allah, elañe ilo ien eo ear jab kin jook eo enaj kar jelet ro mōtta - elañe iar riab - iar riab ke ear kajitõk kin e - Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam -. Ak, inaj kar jook elañe inaj kar lewoj ñan ir juon pija in riab innem ikar kamool. Innem ear bar ba ñan ri-ukok eo an: 'Kwōn ba ñan e, ewi wāween an armej in ibwiljimi?' Iar uwaak: 'Ilubwiljid, ej juon armij eo ewōr juon an bwijin emman'. Ear bar kajjitōk: 'Ewōr ke iaami m̧okta jān e eaar ba menin - āinwōt juon Rikanaan?' Iar uwaak: 'Ejjab walok'. Ear bar kajitõk: 'Kwar ke mokta kinaak e kin an riab mokta jen an kar kwalok nan in?' Iar uwaak: 'Ejjab'. Ear bar kajjitõk: ‘Ewõr ke juon iaan ro jim̦m̦aan rar kiiñ ke?’ Iar uwaak: 'Ejjelok'. Ear bar kajitõk: ‘Armij ro rej lor e rej ke jen ibwiljin armij ro rebuñbuñ ak jen ibwiljin ro remõjno?’ Iar uwaak: 'Meñe ro rej lor e rej armij ro remõjno'. Ear bar kajitõk: ‘Ro rej lor e rej ke orlok ak diklok? ''. Iar uwaak: 'Ilo mol ej laplok wōt'. Ear bar kajitõk: ‘Ewõr ke juõn eo ear bar oktak im buñ jen tõmak kin an dike katak ko an kabuñ eo an elikin am kar jibwe e?' Iar uwaak: 'Ejjelok'. Ear bar kajitõk: 'Ear ke kar riab?' Iar uwaak: 'Ejjab. Im jej bed ilo juon ien ainemon im jej inebata bwe enaj ketak kij. Abu Sufyan ear ba: 'Kiiñ eo ear jab letok ñan ña ien eo emman ñan likit juon wōt nan bwe in maroñ in kajirere kake - Rikanaan eo sallallaahu 'alaihi wasallam - ijo iar jab mijak bwe nan kein renaj kar lelok ñan armij ro jet juon - nana - lemnok kin io'. Ear bar kajitõk: 'Kwoj ke tarinaeik e ak ej tarinaeik yuk ke?' Iar uwaak: 'Aet'. Ear wōnmanlok im ba: 'Ewi wāween an kar jemlok tarinae eo am?' Iar uwaak: 'Anin im anjo rej oktak jen kij. Jet ien ej mōn kim im jet ien jej mōn e'. Ear bar kajitõk: ‘Innem ta eo ear jiroñ yuk bwe kwon kõmmane?’ Iar uwaak: 'Ekar jiroñ kim bwe jen kabuñ ñan Allah wōt im jab kobalok jabdrewot ibben im ear bōbrae kim jen ad kabuñ ñan ta eo ro jimad im jimad rar kabuñ ñane. Ear bareinwõt jiroñ kim bwe jen jar, lelok shadaqah, mol, kakūrmool kallimur ko im kakūrmool kakien ko. Ear ba ñan ri ukok eo an ke ikar uwaake aolep men kein: 'Kwōn ba ñan e bwe ke iar kajjitōk ippaṃ kōn bwij eo an ilubwiljimi, kwaar uwaak bwe ej juon armej in bwij eo eṃṃan. Im ekar juon Rijilōk eo ekar iien otemjej jilkintok ilubwiljin bwijjin - ro nejin - an armej ro an. Im ke iar kajjitōk ippaṃ eḷaññe ewor juon iaami ear kwaḷọk bōd in iṃaan mejān, kwaar uwaak bwe ejjeḷọk juon. Innem ij ba bwe elañe jabdrewot iami ear ba mokta jen e, melelein bwe armij in ej baj lor wōt ta eo armij eo mokta jen e ear ba. Im ke ikar kajitõk elañe kwar kinaak e kin an riab mokta jen an kar kwalok bwid in, kwar uak bwe kwar jab. Kin menin, ijelā bwe ejjab maroñ in bōjrak jen an konono riab nae armij ro innem peran in riab nae Allah. Im ke iar kajjitōk ippaṃ eḷaññe jabdewōt iaan ro jibwin raar erom kiiñ, kwaar uwaak bwe ejjeḷọk. Iar ba bwe elañe jabdrewot ian ro jibwin rar iroij, inaj kar ba bwe armij in ej bukõt - ñan bar bōk - ailiñ eo an ro jibwin. Im ke iar kajitok ippam elañe armij ro rar lor e rar utiej ak mõjino, kwar uak bwe ej ro remõjno rar lor e. Im em̧ool raar rikaļoor ro an Rikanaan eo. Im ke iar kajitõk ippam elañe ro rej lor e rej laplok ak diklok, kwar uak bwe rej laplok. Im eñin wãwen eo tõmak enaj wõnmanlok wõt im eddeklok ñan wãppen. Im ke iar kajitõk ibbam elañe ewõr armij ro rar oktak im ri jumae kinke rar dike katak ko an kabuñ eo air elikin air bõke, kwar uak bwe ejelok. Im āindein an tōmak, n̄e ej deļo̧n̄e m̧wilaļ in būruwōd, ejjeļo̧k juon enaaj kōjdat e - kōn katak ko an kabun̄ eo an juon -. Im ke iar kajitok ippam elañe ear kar m̧oņe eok, kwaar uwaak bwe jaab. Im āindein an Rijilōk ro reban kar m̧oņe. Im ke ikar kajitok ippam elañe kwoj tarinaeik e im ej tarinaeik yuk, kwar uwaak bwe ekar wor tarinae ko ekkã an walok im bwe tarinae ko am im an rar oktak. Jet ien ej mōn yuk im jet ien kwomaroñ mōn e ilo ien ko jet. Im āindein kar mālijjon̄e Rijilōk ro im ilo jem̧ļo̧kin anjo̧ eo eaar lukkuun aer. Im ke ikar kajitok ippam ta eo ear jiroñ yuk bwe kwon kōmmane, kwar uwaak bwe ear jiroñ yuk bwe kwon kabuñ ñan Allah ilo am jab kobalok ibben ilo jabdrewot im bōbrae yuk jen ta eo ro jimam rar kabuñ ñane im ear jiroñ yuk bwe kwon kōmman jar ko, lelok shadaqah, mol, kajejjet kallimur ko am im kajejjet kitien am kakien'. King ber ear ba: 'Men kein rej kadkad ko an juon Rikanaan. Emol, ikar jelā ke Rikanaan eo eliktata ekar walok, ak ikar jab lemnok bwe enaj kar itok jen ibwiljimi - Quraysh ro -. Elañe ta eo kwoj ba ej mol, enaj mol an iroij ion aelõñ eo ej bed iumin neio, im elañe ewor aõ kejatrikrik in iion e, inaj kar lukkun aikuj in iion e. Im elañe ikar bed iman mejen, inaj kar lukkun kwale neen.' Abu Sufyan ear ba: 'Innem ear kajjitōk juon leta jen Rikanaan eo im riiti ñan e, men ko ie kar; 'Bismillahir rahmaanir rahim. Jen Muhammad, ri karejaran Allah im Rijilōk eo An, ñan Heraclius, Kiiñ in Ri Rom ro, Kōjparok ñan ro rej lor nan in jiron ko. Innem jen menin, ij lukkun kir eok kin kir eo an Islam. Deloñ ilo Islam im kwonaj ejmour. Deloñ ilo Islam im Allah enaj lewoj ñan yuk ruo alen. Ak, elañe kwoj ebbweer innem kwonaj bōk jerawiwi ko an Arisiyyiin -Erapapa- nation. Im; -Ilo leta eo, ear je nan ko an Allah, QS Alu 'Imran eon 63- melelen: -'O armij ro ilo bok in, jen -adhere- ñan juon sentence -juon decree- bwe ejelok akwāāl ikõtan kij im kom, bwe jen jab kabuñ ijellokin Allah im jen jab kobalok ibben jabdrewot men ijellokin Allah im jen jab kobalok ibben jabdrewot men ko jen kij ijellokin Allah. Elañe rej oktaklok innem kwon ba ñan ir: 'Lo, kij ro rar kõttãik ir -ñan Allah-'. Abu Sufyan ear ba: 'Ke King eo ear kadedelok an konono ear mõkaj an walok juon aitwerõk jen armij ro iturin jen ri utiej ro an Rome im aitwerõk eo air ear laplok an laplok im iar jab melele kin ta eo rar ba. Innem kar jiroñ kim bwe jen diwōjtok. Ke ikar pojak in etal ibben ro mōtta im ikar etal jen kwelok eo air ikar ba ñan ro mōtta: 'Ewi joñan an emman an ļaddik in nejin Abu Kabsyah kōmmane. Menin ej juon irooj in Bani Ashfar - armij ro kilier ekilmeej/Ri Rome ro - eo ear bareinwõt inebata kake'. Abu Sufyan ear bar ba: 'Kōn Allah, ikar iien otemjej eñjake jook im ikar lukkun liki bwe jerbal ko an - kabuñ eo an - renaj kar tōbrak mae ien eo Allah ear kapelok buruō ñan bōk Islam meñe mokta ikar dike'.