Hadith solontena
Utusan yang membawa surat Rasulullah diusir dari majelis
Imam Bukhari : 2723حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ إِلَى قَيْصَرَ يَدْعُوهُ إِلَى الْإِسْلَامِ وَبَعَثَ بِكِتَابِهِ إِلَيْهِ مَعَ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ وَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى لِيَدْفَعَهُ إِلَى قَيْصَرَ وَكَانَ قَيْصَرُ لَمَّا كَشَفَ اللَّهُ عَنْهُ جُنُودَ فَارِسَ مَشَى مِنْ حِمْصَ إِلَى إِيلِيَاءَ شُكْرًا لِمَا أَبْلَاهُ اللَّهُ فَلَمَّا جَاءَ قَيْصَرَ كِتَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حِينَ قَرَأَهُ الْتَمِسُوا لِي هَا هُنَا أَحَدًا مِنْ قَوْمِهِ لِأَسْأَلَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّهُ كَانَ بِالشَّأْمِ فِي رِجَالٍ مِنْ قُرَيْشٍ قَدِمُوا تِجَارًا فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كُفَّارِ قُرَيْشٍ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَوَجَدَنَا رَسُولُ قَيْصَرَ بِبَعْضِ الشَّأْمِ فَانْطُلِقَ بِي وَبِأَصْحَابِي حَتَّى قَدِمْنَا إِيلِيَاءَ فَأُدْخِلْنَا عَلَيْهِ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي مَجْلِسِ مُلْكِهِ وَعَلَيْهِ التَّاجُ وَإِذَا حَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ سَلْهُمْ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ إِلَيْهِ نَسَبًا قَالَ مَا قَرَابَةُ مَا بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ فَقُلْتُ هُوَ ابْنُ عَمِّي وَلَيْسَ فِي الرَّكْبِ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ غَيْرِي فَقَالَ قَيْصَرُ أَدْنُوهُ وَأَمَرَ بِأَصْحَابِي فَجُعِلُوا خَلْفَ ظَهْرِي عِنْدَ كَتِفِي ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لِأَصْحَابِهِ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا الرَّجُلَ عَنْ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَإِنْ كَذَبَ فَكَذِّبُوهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ يَوْمَئِذٍ مِنْ أَنْ يَأْثُرَ أَصْحَابِي عَنِّي الْكَذِبَ لَكَذَبْتُهُ حِينَ سَأَلَنِي عَنْهُ وَلَكِنِّي اسْتَحْيَيْتُ أَنْ يَأْثُرُوا الْكَذِبَ عَنِّي فَصَدَقْتُهُ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ كَيْفَ نَسَبُ هَذَا الرَّجُلِ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا فَقَالَ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ عَلَى الْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ فَيَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ الْآنَ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ نَحْنُ نَخَافُ أَنْ يَغْدِرَ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَلَمْ يُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا أَنْتَقِصُهُ بِهِ لَا أَخَافُ أَنْ تُؤْثَرَ عَنِّي غَيْرُهَا قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ أَوْ قَاتَلَكُمْ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَتْ حَرْبُهُ وَحَرْبُكُمْ قُلْتُ كَانَتْ دُوَلًا وَسِجَالًا يُدَالُ عَلَيْنَا الْمَرَّةَ وَنُدَالُ عَلَيْهِ الْأُخْرَى قَالَ فَمَاذَا يَأْمُرُكُمْ بِهِ قَالَ يَأْمُرُنَا أَنْ نَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَانَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ حِينَ قُلْتُ ذَلِكَ لَهُ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فِيكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ ذُو نَسَبٍ وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَمُّ بِقَوْلٍ قَدْ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَدَعَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تَخْلِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا يَغْدِرُونَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ وَقَاتَلَكُمْ فَزَعَمْتَ أَنْ قَدْ فَعَلَ وَأَنَّ حَرْبَكُمْ وَحَرْبَهُ تَكُونُ دُوَلًا وَيُدَالُ عَلَيْكُمْ الْمَرَّةَ وَتُدَالُونَ عَلَيْهِ الْأُخْرَى وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى وَتَكُونُ لَهَا الْعَاقِبَةُ وَسَأَلْتُكَ بِمَاذَا يَأْمُرُكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ قَالَ وَهَذِهِ صِفَةُ النَّبِيِّ قَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ وَلَكِنْ لَمْ أَظُنَّ أَنَّهُ مِنْكُمْ وَإِنْ يَكُ مَا قُلْتَ حَقًّا فَيُوشِكُ أَنْ يَمْلِكَ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَلَوْ أَرْجُو أَنْ أَخْلُصَ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لُقِيَّهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ قَدَمَيْهِ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُرِئَ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَعَلَيْكَ إِثْمُ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا أَنْ قَضَى مَقَالَتَهُ عَلَتْ أَصْوَاتُ الَّذِينَ حَوْلَهُ مِنْ عُظَمَاءِ الرُّومِ وَكَثُرَ لَغَطُهُمْ فَلَا أَدْرِي مَاذَا قَالُوا وَأُمِرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا فَلَمَّا أَنْ خَرَجْتُ مَعَ أَصْحَابِي وَخَلَوْتُ بِهِمْ قُلْتُ لَهُمْ لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ هَذَا مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ يَخَافُهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ مَا زِلْتُ ذَلِيلًا مُسْتَيْقِنًا بِأَنَّ أَمْرَهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ قَلْبِي الْإِسْلَامَ وَأَنَا كَارِهٌ
Nilaza taminay [Ibrahim bin Hamzah] fa nilaza taminay [Ibrahim bin Sa'ad] avy amin'i [Salih bin Kaisan] avy amin'i [Ibn Shihab] avy amin'i ['Ubaidullah bin 'Abdullah bin 'Utbah] avy amin'i ['Abdullah bin 'Abbas radliallahu 'anhuma] fa nampahafantatra azy izy fa nanoratra taratasy ho an'i Qaishar - Mpanjakan'ny Romana - ny Mpaminany shallallahu 'alaihi wasallam izay nanasa azy hanaraka ny finoana silamo. Koa naniraka an'i Dihyah Al Kalbiy izy niaraka tamin'ny taratasiny ary nandidy azy ny Mpaminany shallallahu 'alaihi wasallam mba hanome izany ho an'ny manampahefana Bushra aloha ary avy eo dia hanome izany ho an'i Qaishar. Ary i Qaishar, rehefa nandresy ny miaramila Persiana i Allah, dia nandeha teo anelanelan'ny tanànan'i Himsh sy ny tanànan'i Iyliya' ho fisaorana ny fandresena nomen'i Allah azy. Rehefa tonga tany amin'i Qaishar ny taratasin'ny Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam dia hoy izy rehefa avy namaky izany: 'Ento aty amiko ny olona iray avy amin'ny vahoakany mba hahafahako manontany azy ireo momba ny Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam'. [Ibn 'Abbas] radliallahu 'anhu nilaza tamiko; [Abu Sufyan bin Harb] nilaza tamiko fa tamin'izany fotoana izany dia tany amin'ny tanin'i Syria izy niaraka tamin'ny vahoaka Quraysh izay nitsidika io firenena io mba hivarotra nandritra ny vanim-potoanan'ny fandriampahalemana/fifandonana teo amin'ny Mpaminany sallallahu 'alaihi wasallam sy ny tsy mpino Quraysh, hoy i Abu Sufyan: 'Dia nihaona taminay ny iraky ny Qaishar fony izahay tany Syria ary avy eo dia nandeha nanasa ahy sy ireo namako izy mandra-pahatonganay tany amin'ny tanin'i Iyliya.' Nasaina niditra izahay mba hihaona amin'i Qaishar izay tamin'izany fotoana izany dia nipetraka tao amin'ny fivorian'ny mpanjaka sady nanao satroboninahitra raha nanodidina azy dia nisy olo-manan-kaja avy amin'ny fanjakana Romana. Koa hoy izy tamin'ny mpandika teny azy: 'Anontanio azy ireo hoe iza amin'izy ireo no manana nasab akaiky indrindra - fifandraisana ara-nofo - amin'ilay lehilahy milaza ho Mpaminany'. Hoy i Abu Sufyan; ka hoy aho: 'Izaho no olona akaiky indrindra amin'ny razambe'. Nanontany izy hoe: 'Inona no fifandraisanao aminy?' Namaly aho hoe: 'Zanaky ny dadatoako izy'. Ary tamin'izany fotoana izany dia tsy nisy olona avy amin'ny taranak'i Bani 'Abdu Manaf afa-tsy izaho. Dia hoy indray i Qaishar: 'Ento akaiky ahy izy'. Dia nandidy ny namako izy ary nametraka azy ireo teo ivohoko teo akaikin'ny soroko. Dia hoy izy tamin'ny mpandika teny azy: 'Lazao amin'ny namany fa nanontany an'io lehilahy io momba ilay lehilahy nilaza ho Mpaminany aho. Raha mandainga izy dia mandainga aminy ianareo'. Hoy i Abu Sufyan: "Amin'ny anaran'i Allah, raha tsy noho ny henatra izay hisy fiantraikany ratsy amin'ny namako raha mandainga aho, dia ho nandainga aho rehefa nanontany ahy momba ny Mpaminany izy (fiadanana sy fitahiana avy amin'i Allah ho aminy). Saingy menatra aho nanome azy ireo sary ratsy momba ny lainga, ka dia nanamafy izany aho." Dia hoy izy tamin'ny mpandika teny azy: “Lazao aminy, inona no razamben'ity lehilahy ity aminareo?” Namaly aho hoe: “Lehilahy tsara razambe eto amintsika izy.” Nanontany indray izy hoe: “Efa nisy olona teo aminareo ve nilaza izany momba azy ho Mpaminany talohany?” Namaly aho hoe: “Tsy nisy.” Nanontany indray izy hoe: “Efa niampanga azy ho nandainga ve ianao talohan'ny nilazany izany?” Namaly aho hoe: “Tsy nisy mihitsy.” Nanontany indray izy hoe: “Nisy tamin'ireo razambeny ve lasa mpanjaka?” Namaly aho hoe: “Tsy nisy.” Nanontany indray izy hoe: 'Avy amin'ny olona ambony ve sa avy amin'ny osa ny olona manaraka azy?' Namaly aho hoe: 'Na dia ireo manaraka azy aza dia olona osa'. Nanontany indray izy hoe: 'Mitombo sa mihena ny mpanara-dia azy?'. Namaly aho hoe: 'Raha ny marina dia mitombo izany'. Nanontany indray izy hoe: 'Misy olona mivadika indray ve satria mankahala ny fampianaran'ny fivavahany rehefa avy nanaiky izany?' Namaly aho hoe: 'Tsy misy'. Nanontany indray izy hoe: 'Namadika ve izy?' Namaly aho hoe: 'Tsy nisy mihitsy. Ary ao anatin'ny vanim-potoanan'ny fandriampahalemana isika izao ary manahy isika sao hamadika antsika izy. Hoy i Abu Sufyan: 'Tsy nanome ahy fahafahana kely akory ny mpanjaka mba hilaza teny iray mba hahafahako manakiana azy - ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam - izay tsy natahorako sao ireo teny ireo dia hanome fahatsapana ratsy momba ahy ho an'ny olon-kafa'. Nanontany indray izy hoe: 'Miady aminy ve ianao sa izy no miady aminao?' Namaly aho hoe: 'Eny'. Nanohy izy hoe: 'Ahoana no niafaran'ny adinao?' Namaly aho hoe: 'Mifandimby ny fandresena sy ny faharesena eo amintsika. Indraindray izy mandresy antsika ary amin'ny fotoana hafa dia mandresy azy isika'. Nanontany indray izy hoe: 'Inona àry no nasainy nataonareo?' Namaly aho hoe: 'Nandidy anay hanompo an'i Allah irery ihany izy ary tsy hampiaraka na inona na inona Aminy ary nandrara anay tsy hanompo izay notompoin'ny razambentsika. Nandidy anay hanao vavaka ihany koa izy, hanome shadaqah, ho marina, hanatanteraka ny fampanantenana ary hanatanteraka ny didim-pitsarana'. Hoy izy tamin'ny mpandika teny azy raha namaly izany rehetra izany aho: 'Lazao aminy fa rehefa nanontany anao momba ny razambeny teo aminareo aho, dia namaly ianao fa lehilahy manana razambe tsara izy.' Ary marina tokoa fa iraka izay nirahina hatrany amin'ny taranany - taranaky ny vahoakany. Ary rehefa nanontany anareo aho raha nisy olona teo aminareo nanao izany fieken-keloka izany teo alohany, dia namaly ianareo fa tsy nisy. Koa hoy aho, raha nisy olona teo aminareo nilaza izany talohany, dia manaraka ny tenin'ireo teo alohany fotsiny io olona io. Ary rehefa nanontany anareo aho raha efa niampanga azy ho nandainga ianareo talohan'ny nanaovany izany fieken-keloka izany, dia nilaza ianareo fa tsia. Koa tamin'izany no nahafantarako fa tsy azony natao ny tsy hisoroka ny filazana lainga amin'ny olona ary avy eo dia sahy mandainga manohitra an'i Allah. Ary rehefa nanontany anareo aho raha nisy mpanjaka tamin'ny razambeny, dia nilaza ianareo fa tsia. Hoy aho, raha nisy mpanjaka tamin'ny razambeny, dia hoy aho, dia mitady—mamerina—ny fanjakan'ny razambeny io olona io. Ary rehefa nanontany anareo aho raha avy amin'ny andriana na ny osa ireo nanaraka azy, dia nilaza ianareo fa nanaraka azy ny osa. Ary marina tokoa fa mpanara-dia ny iraka izy ireo. Ary rehefa nanontany anareo aho raha nitombo sa nihena ny mpanara-dia azy, dia nilaza ianareo fa nitombo izy ireo. Ary marina tokoa fa mitombo hatrany ny finoana mandra-pahatongan'izany ho lavorary. Ary rehefa nanontany anao aho raha nisy olona nivadika noho ny fankahalana ny fampianaran'ny fivavahany rehefa avy nanaiky izany izy, dia nilaza ianao hoe tsia. Ary toy izany ny finoana, rehefa tafiditra lalina ao am-po izany, dia tsy hisy hankahala izany - raha ny amin'ny fampianaran'ny fivavahan'ny olona iray -. Ary rehefa nanontany anao aho raha efa namadika anao izy, dia namaly ianao hoe tsy mba. Ary toy izany no tsy hamadihan'ireo iraka. Ary rehefa nanontany anao aho raha niady taminy ianao ary izy kosa niady taminao, dia namaly ianao fa nisy ady matetika ary niova ny adyreo sy ny azy. Indraindray izy mandresy anao ary indraindray ianao afaka mandresy azy amin'ny fotoana hafa. Ary toy izany no nitsapana ireo iraka ary tamin'ny farany dia azo antoka fa azy ireo ny fandresena. Ary rehefa nanontany anao aho izay nasainy nataonao, dia namaly ianao fa nandidy anao hanompo an'i Allah izy amin'ny tsy fampiarahana Azy amin'ny zavatra rehetra ary mandrara anao amin'izay notompoin'ny razambenao ary nandidy anao hanao vavaka, hanome shadaqah, ho marina, hanatanteraka ny fampanantenanao ary hanatanteraka ny didinao. Hoy ny mpanjaka: 'Ireo no toetran'ny Mpaminany.' Eny tokoa, efa fantatro fa niseho ny Mpaminany farany, saingy tsy nieritreritra mihitsy aho hoe avy aminareo izy - ny Quraysh -. Raha marina izay lazainao, dia tena hitondra ny tany izay eo ambanin'ny tongotro izy, ary raha nanana fanantenana hihaona aminy aho, dia tena te-hihaona aminy tokoa. Ary raha eo anoloany aho, dia tena hanasa ny faladiany aho.' Hoy i Abu Sufyan: 'Avy eo dia nangataka taratasy tamin'ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam izy ary namaky izany taminy, izay ny votoatiny dia hoe: 'Bismillahir rahmaanir rahim. Avy amin'i Muhammad, mpanompon'i Allah sy ny Iraka avy aminy, ho an'i Heraclius, Mpanjakan'ny Romana, Fiarovana ho an'izay manaraka ny toromarika. Avy eo, dia miantso anao amin'ny antson'ny finoana silamo aho. Midira amin'ny finoana silamo dia ho voaro ianao. Midira amin'ny finoana silamo dia hamaly soa anao indroa i Allah. Na izany aza, raha misalasala ianao dia hitondra ny fahotan'ny firenena Arisiyyiin -Erapa- ianao. Ary; -Ao amin'io taratasy io dia nosoratany ny tenin'i Allah QS Alu 'Imran andininy faha-63- izay midika hoe: -'Ry olon'ny boky, avia -mihazona- teny - didy - eo amintsika sy ianareo fa tsy misy fifandirana, fa tsy mivavaka afa-tsy amin'i Allah isika ary tsy mampiaraka na inona na inona Aminy ary ny sasany amintsika dia tsy mandray ny hafa ho tompo ankoatra an'i Allah. Raha miala izy ireo dia lazao amin'izy ireo hoe: 'Aoka ho vavolombelona ianareo fa izahay dia ireo izay manaiky -an'i Allah-'. Hoy i Abu Sufyan: 'Rehefa vita ny tenin'ny Mpanjaka dia nisy tabataba mafy avy tamin'ny olona nanodidina azy avy amin'ireo olo-manan-kaja Romana ary nitombo ny tabataban'izy ireo ary tsy azoko izay nolazain'izy ireo. Dia nasaina niala izahay. Rehefa saika hiala niaraka tamin'ireo namako aho ary efa niala ny fivorian'izy ireo dia hoy aho tamin'ireo namako: 'Lehibe tokoa ny raharahan'ity zanakalahin'i Abu Kabsyah ity. Mpanjakan'ny Bani Asfar ity - firenena mavo hoditra/Romana - izay mampanahy azy koa'. Hoy indray i Abu Sufyan: 'Amin'ny anaran'i Allah, nahatsiaro ho afa-baraka foana aho ary natoky tena fa hahomby ny raharahany - ny fivavahany - mandra-panokafany ny foko hanaiky ny finoana silamo na dia efa nankahala izany aza aho taloha'.