Hadith Representative
Amal-amal sunnah menjadi pelengkap kekurangan dalam rukun Islam
Imam Tirmidzi : 378حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ قَبِيصَةَ قَالَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَقُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا قَالَ فَجَلَسْتُ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ إِنِّي سَأَلْتُ اللَّهَ أَنْ يَرْزُقَنِي جَلِيسًا صَالِحًا فَحَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ عَمَلِهِ صَلَاتُهُ فَإِنْ صَلُحَتْ فَقَدْ أَفْلَحَ وَأَنْجَحَ وَإِنْ فَسَدَتْ فَقَدْ خَابَ وَخَسِرَ فَإِنْ انْتَقَصَ مِنْ فَرِيضَتِهِ شَيْءٌ قَالَ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَيُكَمَّلَ بِهَا مَا انْتَقَصَ مِنْ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ يَكُونُ سَائِرُ عَمَلِهِ عَلَى ذَلِكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الْحَسَنِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ حُرَيْثٍ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَالْمَشْهُورُ هُوَ قَبِيصَةُ بْنُ حُرَيْثٍ وَرُوِي عَنْ أَنَسِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوُ هَذَا
[ޢަލީ ބިން ނަސްރު ބިން ޢަލީ އަލް ޖަހުދުލާމީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ؛ [ޞަޙީލު ބިން ހައްމާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ހައްމާމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ [ޤަތަދާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ [އަލްޙަސަން] ގެ އަރިހުން [ޙުރައިޘް ބިން ޤާބިޝާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން މަދީނާއަށް އައީ، ދެން އަހަރެން ދުޢާކުރީމެވެ، 'الله ތަޢާލާ އަހަންނަށް ޞާލިޙު އެކުވެރިއަކު ހޯދުމަށް ފަސޭހަކޮށްދެއްވާށެވެ'. ހުރައިތު ބިން ޤާބިޝާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ދެން އަހަރެން [އަބޫ ޙުރައިރާ] އާއި ރަޙްމަތްތެރިވީމެވެ، ދެން އަހަރެން އޭނާއަށް ބުނީމެވެ. ފަހެ އަބޫ ހުރައިރާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިފައި އޮތީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ: ޤިޔާމަތް ދުވަހު އަޅުގަނޑެއްގެ މައްޗަށް އެންމެ ފުރަތަމަ ޖަވާބުދާރީ ކުރުވާނީ އޭނާގެ ދުޢާއެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ފަރުދުލު ޢަމަލުގައި އެއްވެސް ކަމެއް އުނިވެއްޖެނަމަ ރައްބު ޢައްޒާ ވަޖައްލާ ވިދާޅުވަނީ: 'ޗެކް ކުރައްވާ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އަޅާގެ ކިބައިގައި ނެތް ފަރުޟު އަޅުކަން ފުރިހަމަ ކުރެވޭނެ ސުންނަތް އަޅުކަން ކުރެވިފައިވޭތޯއެވެ؟' ދެން ކޮންމެ ޞަދަޤާތަކަށްވެސް އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރެވޭނެ'. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މި ބާބުގައި ތަމީމް އަދު ދާރީގެ ރިވާޔަތެއް ވެސް ވެއެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަބޫ ހުރައިރާގެ ޙަދީޘަކީ މިފަރާތުން ޙަސަން ޣަރީބުގެ ދަރަޖައެވެ. މި ޙަދީޘް އަބޫ ޙުރައިރާގެ އަރިހުންވެސް އެހެން ގޮތަކަށް ރިވާވެފައި ވެއެވެ. އަލް ޙަސަންގެ ބައެއް ޞަޙާބީން ވަނީ އަލް ޙަސަންގެ ކިބައިން، ޤާބިޝާ ބިން ޙުރައިތުގެ އަރިހުން އެހެން ޙަދީޘްތަކެއްވެސް ރިވާކުރައްވާފައެވެ. އަދި މާ މަޝްހޫރު މީހަކީ ޤާބިޝާ ބިން ހޫރައިތު އެވެ. މިފަދަ ޙަދީޘެއްވެސް [އަނަސް ބިން ޙަކީމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ.