Hadith Representative
Agama yang hanif adalah agama Ibrahim, bukan Yahudi dan bukan Nasrani
Imam Bukhari : 3541قَالَ مُوسَى حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا تَحَدَّثَ بِهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ زَيْدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ خَرَجَ إِلَى الشَّأْمِ يَسْأَلُ عَنْ الدِّينِ وَيَتْبَعُهُ فَلَقِيَ عَالِمًا مِنْ الْيَهُودِ فَسَأَلَهُ عَنْ دِينِهِمْ فَقَالَ إِنِّي لَعَلِّي أَنْ أَدِينَ دِينَكُمْ فَأَخْبِرْنِي فَقَالَ لَا تَكُونُ عَلَى دِينِنَا حَتَّى تَأْخُذَ بِنَصِيبِكَ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ قَالَ زَيْدٌ مَا أَفِرُّ إِلَّا مِنْ غَضَبِ اللَّهِ وَلَا أَحْمِلُ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ شَيْئًا أَبَدًا وَأَنَّى أَسْتَطِيعُهُ فَهَلْ تَدُلُّنِي عَلَى غَيْرِهِ قَالَ مَا أَعْلَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ حَنِيفًا قَالَ زَيْدٌ وَمَا الْحَنِيفُ قَالَ دِينُ إِبْرَاهِيمَ لَمْ يَكُنْ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَا يَعْبُدُ إِلَّا اللَّهَ فَخَرَجَ زَيْدٌ فَلَقِيَ عَالِمًا مِنْ النَّصَارَى فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَقَالَ لَنْ تَكُونَ عَلَى دِينِنَا حَتَّى تَأْخُذَ بِنَصِيبِكَ مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ قَالَ مَا أَفِرُّ إِلَّا مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ وَلَا أَحْمِلُ مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ وَلَا مِنْ غَضَبِهِ شَيْئًا أَبَدًا وَأَنَّى أَسْتَطِيعُ فَهَلْ تَدُلُّنِي عَلَى غَيْرِهِ قَالَ مَا أَعْلَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ حَنِيفًا قَالَ وَمَا الْحَنِيفُ قَالَ دِينُ إِبْرَاهِيمَ لَمْ يَكُنْ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَا يَعْبُدُ إِلَّا اللَّهَ فَلَمَّا رَأَى زَيْدٌ قَوْلَهُمْ فِي إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام خَرَجَ فَلَمَّا بَرَزَ رَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَشْهَدُ أَنِّي عَلَى دِينِ إِبْرَاهِيمَوَقَالَ اللَّيْثُ كَتَبَ إِلَيَّ هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتْ رَأَيْتُ زَيْدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ قَائِمًا مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْكَعْبَةِ يَقُولُ يَا مَعَاشِرَ قُرَيْشٍ وَاللَّهِ مَا مِنْكُمْ عَلَى دِينِ إِبْرَاهِيمَ غَيْرِي وَكَانَ يُحْيِي الْمَوْءُودَةَ يَقُولُ لِلرَّجُلِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَقْتُلَ ابْنَتَهُ لَا تَقْتُلْهَا أَنَا أَكْفِيكَهَا مَئُونَتَهَا فَيَأْخُذُهَا فَإِذَا تَرَعْرَعَتْ قَالَ لِأَبِيهَا إِنْ شِئْتَ دَفَعْتُهَا إِلَيْكَ وَإِنْ شِئْتَ كَفَيْتُكَ مَئُونَتَهَا
-އަދިވެސް ކުރީގެ ޙަދީޘާއި އެއްފަދަ ރިވާޔަތުން-، [މޫސާ] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [ސަލީމް ބިން ޢަބްދުالله] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އިބްނު ޢުމަރު] ރަޑިޔާالله އަންހުމާގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި އެއްޗެއް ފިޔަވައި، ޒައިދު ބިން އަމްރޫ ބިން ނޫފައިލް ސޫރިޔާގެ ބިމަށް ދިޔައީ އޭނާ ތަބާވާން ބޭނުންވި ދީން ހޯދުމަށެވެ. ދެން އޭނާ ޔަހޫދީ ޢަލިމަކާއި - ފައްޅީގެ ފައްޅީގެ މީހަކާ ބައްދަލުކޮށް އެމީހުންގެ ދީނާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރިއެވެ. ޒައިދު ބުންޏެވެ؛ 'ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެންނަށް ކަލޭގެފާނުގެ ދީން ބަލައިގަނެވިދާނެ.' އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑަށް ވިސްނައިދެއްވާށެވެ'. އެހެންކަމުން ފައްޅީގެ މީހާ ބުންޏެވެ؛ 'الله ގެ ކޯފާގައި ބައިވެރިވާން ބޭނުންވެގެން ނޫނީ އަހަރެމެންގެ ދީނަށް ތަބާނުވާށެވެ'. ޒައިދު ބުންޏެވެ؛ 'الله ގެ ކޯފާއިން ސަލާމަތްވުމަށް މެނުވީ އަހަރެން ފިލީއެއް ނޫނެވެ. އެހެންވީމާ އަހަރެންނަށް ކެތްކުރެވޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނަށް އެހެން ދީނެއް ދައްކައިދެވިދާނެތަ؟'. ޔަހޫދީ ފައްޅީގެ ވެރިޔާ ބުންޏެވެ؛ 'ހަނީފްގެ ދީން ފިޔަވައި އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގެ'. ޒައިދު އަހާލިއެވެ؛ 'ހަނީފް އިން ދޭހަވަނީ ކޮން އެއްޗެއް ހެއްޔެވެ؟'. ފައްޅީގެ ވެރިޔާ ބުންޏެވެ؛ 'ރަސޫލާ އިބްރާހީމް ޢަލައިހިއްސަލާމްގެ ދީނުގައި، އަދި އޭނާއަކީ ޔަހޫދީއެއްވެސް އަދި ނަޞާރާއެއްވެސް ނޫން، އޭނާ އަޅުކަން ނުކުރަނީ الله ނޫން އެހެން އެއްޗަކަށް'. އެހެންކަމުން ޒައިދު ދިޔައީ، ދެން އޭނާ އާލިމް ނަޝްރާނީ -ފައްޅީގެ- ފައްޅީގެ މީހަކާ ބައްދަލުކޮށް ހަމަ އެވާހަކަ ކިޔައިދިން ނަމަވެސް ފައްޅީގެ ފައްޅީގެ މީހާ ބުންޏެވެ؛ 'ކަލާނގެ ލަޢުނަތުގެ ބައެއް ލިބިގެން ނޫނީ ދުވަހަކުވެސް އަހަރެމެންގެ ދީނަށް ތަބާނުވާށެވެ'. އެހެންކަމުން ޒައިދު ބުންޏެވެ؛ 'ކަލާނގެ ކޯފާއިން ސަލާމަތްވުމަށް ނޫނީ އަހަރެން ފިލައިގެން ނުދިޔައީ، އަދި އަބަދަށްޓަކައި މާތްރަސްކަލާނގެ ލަޢުނަތާއި މާތްރަސްކަލާނގެ ކޯފާގެ އެންމެ ކުޑަމިނުން ވެސް ކެތްކުރަން އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން.' އެހެންވީމާ އަހަރެންނަށް އެކަން ކުރެވޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އަހަރެން އެހެން ދީނަކަށް ދައްކާލެވޭނެތަ؟'. ކްރިސްޓިއަން ފައްޅީގެ ވެރިޔާ ބުންޏެވެ؛ 'ހަނީފް ދީން ފިޔަވައި އަހަންނަކަށް ނޭނގެ'. ޒައިދު އަހާލިއެވެ؛ 'ހަނީފްގެ މާނައަކީ ކޮބާ؟' ފާދިރީ ބުންޏެވެ؛ 'ރަސޫލާ އިބްރާހީމް ޢަލައިހިއްސަލާމްގެ ދީނުގައި، އަދި އޭނާއަކީ ޔަހޫދީއެއްވެސް އަދި ނަޞާރާއެއްވެސް ނޫން، އޭނާ އަޅުކަން ނުކުރަނީ الله ނޫން އެހެން އެއްޗަކަށް'. އިބްރާހީމް ޢަލައިހިއްސަލާމް އާއި ބެހޭގޮތުން އެމީހުން ބުނި އެއްޗަކާ މެދު ޒައިދު ވިސްނާލުމަށްފަހު ޒައިދު ގޮސް އޭނާ ފެނުމުން ނަމާދު ކުރިއެވެ؛ 'އޭ ކަލާނގެ، އަހަރެން ހެކިބަސްދެނީ އަހަރެން އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ދީން ގަބޫލުކުރާ ކަމަށް'. އަދި އަލް ލައިޓްސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ ހިޝާމް އަހަންނަށް އޭނާގެ ބައްޕަގެ ފަރާތުން އަސްމާގެ ފަރާތުން ސިޓީއެއް ލިޔުއްވި ބިޓީ އަބޫބަކުރު ރަދުލިއަالله އަންހުމާ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަހަރެންނަށް ފެނުނީ ޒައިދު ބިން ޢަމްރޫ ބިން ނޫފައިލް ކަޢުބާއަށް ފުރަގަސްދީގެން ހުރެ ގޮވާލަމުންނެވެ؛ 'އޭ ޤުރައިޝްގެ މީސްތަކުންނޭވެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް މީހަކު އަހަރެން ނޫން އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ދީނަށްވުރެ މަތީގައި ނުވާނެ'. ކުރިން ޒައިދު އަކީ އާންމުކޮށް ދިރިހުރެ ވަޅުލާ އަންހެން ދަރިފުޅުގެ ފުރާނަ ދިފާއުކުރި މީހާ ކަމަށާއި އޭނާގެ އަންހެން ދަރިފުޅު މަރާލަން ބޭނުންވާ މީހަކަށް ބުނީ؛ 'އޭނާ މަރާނުލާ ސަބަބަކީ އަހަރެން އޭނާގެ ފުރާނަ ތަރުބިއްޔަތު ކުރާނަމޭ'. އެހެންކަމުން އަންހެން ދަރިފުޅު ގެންގޮސް އަންހެން ދަރިފުޅު ބޮޑުވުމުން ޒައިދު އަންހެން ދަރިފުޅުގެ ބައްޕަ ގާތު ބުންޏެވެ؛ 'ކަލޭ ބޭނުންނަމަ އަހަރެން މި ކުއްޖާ ކަލެއާ ހަވާލުކުރާނަން، އަދި ކަލޭ ބޭނުންނަމަ އަހަރެން ކަލޭ ދިރިއުޅުމުގެ ޒަރޫރީ ތަކެތިން މިނިވަން ކުރާނަން'.