-

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ ابْنِ شِمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ فَبَكَى طَوِيلًا وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلَاثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنِّي وَلَا أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أَكُونَ قَدْ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الْإِسْلَامَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلْأُبَايِعْكَ فَبَسَطَ يَمِينَهُ قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي قَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ قَالَ تَشْتَرِطُ بِمَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلِهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلَأَ عَيْنَيَّ مِنْهُ إِجْلَالًا لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لِأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلَأُ عَيْنَيَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي

ਸਾਨੂੰ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਲ-ਮੁਤਸਨਾ ਅਲ-ਅਨਾਜ਼ੀ] ਅਤੇ [ਅਬੂ ਮਾਨ ਅਰ-ਰਕਾਸੀ] ਅਤੇ [ਇਸਹਾਕ ਬਿਨ ਮਨਸ਼ੂਰ] ਨੇ [ਅਬੂ ਆਸ਼ਿਮ] ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਲਫਜ਼ ਇਬਨ ਅਲ-ਮੁਤਸਨਾ ਦਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਅਦਲ-ਦਲਾਹਕ] - ਅਰਥਾਤ ਅਬੂ ਆਸ਼ਿਮ - ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਸਾਨੂੰ [ਹਾਇਵਾਹ ਬਿਨ ਸਯੂਰੈਹ] ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਸਾਨੂੰ [ਯਾਜ਼ੀਦ ਬਿਨ ਅਬੂ ਹਬੀਬ] ਨੇ [ਇਬਨ ਸਯਮਸਾਹ ਅਲ-ਮਹਰੀ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ [ਅਮਰੂ ਬਿਨ ਅਲ-ਅਸ਼] ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਨਹਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਰੋਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਕੰਧ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ, ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਹੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਕੀ ਰਸੂਲੁੱਲਾ ਸੱਲ ਕਥਾਵਾਚਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੀਜ਼ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਹੈ ਇਹ ਗਵਾਹੀ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ (ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ) ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਰਸੂਲ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ' ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਾਂ, ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਰਕ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ' ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, 'ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਵਧਾਓ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਕਰਾਂਗਾ', ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਵਧਾਇਆ।" ਅਮਰੂ ਬਿਨ ਅਲ ਅਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਵਧਾਇਆ'। ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ, ਓ ਅਮਰੂ?' ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਮੈਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।' ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: "ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹੋ?" ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਇਸ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।' ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਇਸਲਾਮ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਿਜਰਾ ਨੇ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੱਜ ਨੇ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਅਤੇ ਰਸੂਲੁੱਲਾਹ ਸਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਫ਼ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ (ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ) ਨਹੀਂ ਭਰ ਸਕਦਾ, ਜੇਕਰ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਔਰਤ ਜੋ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਅੱਗ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦਫ਼ਨਾਓ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮਿੱਟੀ ਛਿੜਕੋ, ਫਿਰ ਮੇਰੀ ਕਬਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋ ਜਿੱਥੇ ਊਠ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਮਾਸ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦੂਤ ਕੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।"