Hadisi
Penjelasan tentang iman, Islam dan ihsan
Imam Tirmidzi : 2535حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْخُزَاعِيُّ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسِ بْنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَأَوَّلُ مَنْ تَكَلَّمَ فِي الْقَدَرِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ قَالَ فَخَرَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَتَّى أَتَيْنَا الْمَدِينَةَ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا أَحْدَثَ هَؤُلَاءِ الْقَوْمُ قَالَ فَلَقِينَاهُ يَعْنِي عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ وَهُوَ خَارِجٌ مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي قَالَ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّ قَوْمًا يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَيَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَأَنَّهُمْ مِنِّي بُرَءَاءُ وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ أَنْفَقَ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا مَا قُبِلَ ذَلِكَ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُ فَقَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْزَقَ رُكْبَتَهُ بِرُكْبَتِهِ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ فَمَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَحَجُّ الْبَيْتِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ قَالَ فَمَا الْإِحْسَانُ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فِي كُلِّ ذَلِكَ يَقُولُ لَهُ صَدَقْتَ قَالَ فَتَعَجَّبْنَا مِنْهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَمَا أَمَارَتُهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ أَصْحَابَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ عُمَرُ فَلَقِيَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ بِثَلَاثٍ فَقَالَ يَا عُمَرُ هَلْ تَدْرِي مَنْ السَّائِلُ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ مَعَالِمَ دِينِكُمْحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا كَهْمَسُ بْنُ الْحَسَنِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ عَنْ كَهْمَسٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَفِي الْبَاب عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ نَحْوُ هَذَا عَنْ عُمَرَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ هُوَ ابْنُ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ
y’a fɔ an ye [Abu Ammar al Husain bin Huraits al Khuza’i] y’a fɔ an ye [Waki’] ka bɔ [Kahmas bin al Hasan] fɛ ka bɔ [Abdullah bin Buraidah] fɛ ka bɔ [Yahya bin Ya’mar] fɛ a ko; Mɔgɔ min ye kuma fɔlɔ Kɛ siniko dɔnniya kan o ye Ma'bad al Juhani' ye. Yahya ko; 'Ne bɔra ni Humaid bin Abdurrahman al Himyari ye, fo an sera Madina, o kɔfɛ an ko; 'Ni an ye cɛ dɔ sɔrɔ ka bɔ kira sallallaahu alahi wasallam ka taamaɲɔgɔnw la, an tun bɛ a ɲininka fɛn dɔ la min fɔra o mɔgɔw fɛ.' Yahya ko : ‘O la, an ye a kunbɛn, n’o ye [Abdullah bin Umar] ye, k’a sɔrɔ a bɛ bɔ misiri la. O kɔfɛ, ne ni n terikɛ ye a kunbɛn’. N y’a miiri ko n terikɛ bɛna baro di n ma, o de la n ko; 'E Abu Abdurrahman, tiɲɛ na, jamana dɔ bɛ Kuranɛ kalan ka dɔnniya ɲini ka sɔrɔ k'a fɔ ko siniɲɛsigi tɛ yen, wa ko in ye ko kura ye - siniɲɛsigi ni Allah ka dɔnniya tɛ kɔn o ɲɛ -'. O la, Abdulayi bin Umar y’a jaabi; 'Ni i ye nin mɔgɔw kunbɛn, o tuma na fɛ, i k'a fɔ u ye ko ne bɛ taa u bila, ko u bɛ ka ne bila.' Wa Allah ka baarakɛlaw bɛ kali min na, ni aw dɔ ye sanu musaka i n’a fɔ Uhud kulu, siga t’a la ko a ka saraka tɛna sɔn fo n’a dalen bɛ siniko ɲuman ni siniko jugu la’. Yahya ko : 'O kɔ, a y'a daminɛ ka hadisi lakali k'a fɔ; [‘Umar bin al Khaththab] ko; 'An tun bɛ Allah ka ciden sallallaahu alahi wasallam kɛrɛ fɛ siɲɛ kelen, o kɔfɛ, cɛ dɔ nana min ka finiw tun fin kosɛbɛ, a kunsigi tun ye nɛrɛ ye kosɛbɛ, taama taamasiyɛn si tun tɛ ye a kan. An si m'a dɔn fo a nana kira (s.a.w) fɛ k'a gɛnɛgɛnɛ da a gɛnɛgɛnɛ kan k'a fɔ ko: "E Muhamadu, dannaya ye mun ye?" A y'a jaabi ko: "Ka da Allah la, a ka mɛlɛkɛw la, a ka gafew la, don laban na, ani siniɲɛsigi la, koɲuman ni juguman bɛɛ la." A y'a ɲininka ko: "Silamɛya ye mun ye?" A y'a jaabi ko: "Ka seereya kɛ ko ala si tɛ yen min ka kan ni bato ye fo Allah ani ko Muhamadu ye a ka baarakɛla n'a ka ciden ye, ka delili sigi sen kan, ka zakat sara, ka Hiji kɛ, ani ka sunɔgɔ Ramadan na. A y'a ɲininka ko: "ihsan ye mun ye?" A y'a jaabi ko: "Ka Allah bato i n'a fɔ i b'a ye, bawo n'i m'a ye, tiɲɛ na, a b'aw ye." Umar ko : "Jaabi bɛɛ la a ko : 'I bɛ tiɲɛ fɔ.' Umar ko: "O la, an kabakoyara a la, o de la, a y'a ɲininka, a y'o Sɛmɛntiya, a y'a ɲininka tugun ko: 'Don laban bɛna kɛ tuma jumɛn?' A y'a jaabi ko: 'Mɔgɔ min bɛ ɲininkali kɛ, o tɛ fɛn dɔn ka tɛmɛ ɲininkalikɛla kan.' A y’a ɲininka ko: ‘O tuma na fɛ, a taamasyɛn ye mun ye?’ A y’a jaabi ko: ‘Ni jɔn ye den bange a makɛ ye, i ye bakɔrɔn sennasanbara, farilankolon, faantan, sagagɛnnaw ye, o bɛɛ n’a ta, a bɛ waso sow jɔli la.’ Umar ko: 'O tuma na fɛ, kira sallallaahu alahi wasallam nana ne fɛ tile saba o kɔfɛ, a ko: 'E Umar, i b'a dɔn ɲininkalikɛla tun ye jɔn ye wa? A y’a fɔ an ye [Ahmad bin Muhammad] y’a fɔ an ye [Ibn al Mubarak] y’a fɔ an ye [Kahmas bin al Hasan] ni nin isnad in bɔɲɔgɔnko ye [Muhammad bin al Mutsanna] y’a fɔ an ye [Mu’adh bin Mu’adh] ka bɔ [Kahmas] fɛ ni nin isnad in bɔɲɔgɔnko ye ani a kɔrɔ Ubaidullah ni Anas bin Malik ani Abu Hurairah ko: ‘Nin hadisi in ye hasan saheeh hadisi ye, wa a ma lakali ka bn Ibn Umar f ka b kira Shallahu ‘Alaihi Wasalam f Shallallahu ‘Alaihi Wasalam’ ye.