Hadith Representative
Ka’ab berkata: akhirnya saya ditakdirkan untuk tidak ikut serta ke medan perang
Imam Muslim : 4973حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف
ഉമയ്യദ് വംശജരുടെ അടിമയായ [അബു അഥ് താഹിർ അഹമ്മദ് ബിൻ അംറു ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ അംറു ബിൻ സർഹ്] എന്നോട് പറഞ്ഞു [ഇബ്നു വഹ്ബ്] [യൂനുസ്] [ഇബ്നു ശിഹാബിൽ നിന്ന്] എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഒരിക്കൽ സിറിയയിലെ ക്രിസ്ത്യാനികളായ റോമാക്കാരെയും അറബികളെയും നേരിടാൻ തബൂക്ക് യുദ്ധത്തിന് പോയി'. ഇബ്നു ശിഹാബ് പറഞ്ഞു; '[അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ കഅബ് ബിൻ മാലിക്] എന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; അബ്ദുല്ല ബിൻ കഅബ് ബിൻ മാലിക് - കഅബ് അന്ധനായിരുന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം പോയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അബ്ദുല്ല ബിൻ കഅബ് - അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; '[കഅബ് ബിൻ മാലിക്] തബൂക്ക് യുദ്ധത്തിൽ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനൊപ്പം പങ്കെടുത്തപ്പോൾ തന്നെക്കുറിച്ച് ഒരു സംഭവം പറയുന്നത് ഞാൻ ഒരിക്കൽ കേട്ടു'. കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'തബൂക്ക് യുദ്ധം ഒഴികെ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പങ്കെടുത്ത യുദ്ധങ്ങളിൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും പിന്നോക്കം പോയിട്ടില്ല, പക്ഷേ ബദർ യുദ്ധത്തിലും ഞാൻ പിന്നോക്കം പോയി. ബദർ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കാത്ത ഒരു മുസ്ലീമിനെ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഒരിക്കലും വിമർശിച്ചിട്ടില്ല, കാരണം റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമും മുസ്ലീങ്ങളും - ബദർ യുദ്ധത്തിൽ - ഒട്ടകപ്പുറത്ത് യാത്ര ചെയ്തിരുന്ന ഖുറൈശി അവിശ്വാസികളെ ആക്രമിക്കുക എന്നതായിരുന്നു പ്രാരംഭ ലക്ഷ്യം, മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച സമയമില്ലാതെ അല്ലാഹു മുസ്ലീങ്ങളെ അവരുടെ ശത്രുക്കളുമായി ഒന്നിപ്പിക്കുന്നതുവരെ. ഇസ്ലാമിനെ പ്രതിരോധിക്കുമെന്ന് ഞങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത അഖബ രാത്രിയിൽ ഞാൻ റസൂലുല്ലാഹിയുമായി പങ്കെടുത്തു. എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ബദർ യുദ്ധം മിക്ക ആളുകൾക്കും കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലാണെങ്കിലും, അഖബ രാത്രിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിന് തുല്യമല്ല ബദർ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നത്. തബൂക്ക് യുദ്ധത്തിൽ റസൂലുല്ലാഹിയുമായി ഞാൻ പങ്കെടുക്കാത്ത കഥകളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: 'ഞാൻ പൂർണ്ണമായും നിസ്സഹായനായിരുന്നു, തബൂക്ക് യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കാത്തപ്പോൾ എന്നെക്കാൾ സ്വാതന്ത്ര്യം മറ്റാർക്കും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.' അല്ലാഹുവാണ സത്യം, മുമ്പ് ഞാൻ വിവിധ യുദ്ധങ്ങൾക്ക് രണ്ട് കുതിരസവാരി മൃഗങ്ങളെ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നില്ല. എന്നാൽ ഈ തബൂക്ക് യുദ്ധത്തിൽ, ഞാൻ രണ്ട് കുതിരസവാരി മൃഗങ്ങളെ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു. ഒടുവിൽ, കാലാവസ്ഥ വളരെ ചൂടുള്ളപ്പോൾ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹി അലൈഹി വസല്ലം തബൂക്ക് യുദ്ധത്തിന് പോയി. അദ്ദേഹം വളരെ ദൂരം സഞ്ചരിച്ചുവെന്നും അപകടസാധ്യതകൾ നിറഞ്ഞവനായിരുന്നുവെന്നും ധാരാളം ശത്രുക്കളെ നേരിട്ടുവെന്നും പറയാം. തുടർന്ന് റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹി അലൈഹി വസല്ലം മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് തന്നോട് എന്ത് നേരിടേണ്ടിവരുമെന്ന് വിശദീകരിച്ചു. അതിനാൽ, മതിയായ യുദ്ധസാമഗ്രികൾ തയ്യാറാക്കാൻ അദ്ദേഹം മുസ്ലീങ്ങളോട് കൽപ്പിച്ചു. ആ സമയത്ത്, നിരവധി മുസ്ലീങ്ങൾ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹി അലൈഹി വസല്ലമോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യാൻ നിയോഗിക്കപ്പെടാതെ പോയി. കഅബ് പറഞ്ഞു; 'യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചതിനാൽ വരാത്ത ഒരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അല്ലാഹു അസ്സ വ ജല്ലയിൽ നിന്ന് ഒരു വെളിപ്പെടുത്തലും വരാത്തിടത്തോളം - തന്റെ അനുസരണക്കേട് റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹി അലൈഹി വസല്ലമിന് അറിയാൻ കഴിയില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം സംശയിച്ചു. തബൂക്കിൽ യുദ്ധത്തിന് പോയപ്പോൾ റസൂലുല്ലാഹി സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം വിളവെടുപ്പ് വളരെ തൃപ്തികരമായിരുന്നു, അതിനാൽ എനിക്ക് വിളവെടുപ്പിൽ നിന്ന് ശ്രദ്ധ മാറ്റേണ്ടി വന്നു. റസൂലുല്ലാഹി സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമും പങ്കെടുത്ത മുസ്ലീങ്ങളും തയ്യാറെടുക്കുകയായിരുന്നു, ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ അവരോടൊപ്പം സാധനങ്ങൾ അന്വേഷിക്കാൻ പോയി. പിന്നെ ഞാൻ ഒരു സാധനവും വാങ്ങാതെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. ഞാൻ എന്നോടുതന്നെ പറഞ്ഞു; 'എനിക്ക് എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും സാധനങ്ങൾ തയ്യാറാക്കാം. ആളുകൾ കൂടുതൽ തയ്യാറാകുന്നതുവരെ ഞാൻ എപ്പോഴും അതെ, ഇല്ല എന്ന ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാണ്. റസൂലുല്ലാഹി സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം മുസ്ലീങ്ങളോടൊപ്പം പോയി, ഞാൻ ഒരു സാധനവും തയ്യാറാക്കിയിരുന്നില്ല. ഒടുവിൽ ഞാൻ പോയി, പിന്നെ ഒന്നും തയ്യാറാക്കാതെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കണോ വേണ്ടയോ എന്ന കാര്യത്തിൽ എനിക്ക് എപ്പോഴും സംശയമുണ്ടായിരുന്നു, മുസ്ലീം സൈന്യം പാഞ്ഞുപോയി യുദ്ധം ഇതിനകം തന്നെ കൊടുമ്പിരിക്കൊണ്ടിരുന്നു. പിന്നെ ഞാൻ യുദ്ധക്കളത്തിൽ ചേരാൻ ആഗ്രഹിച്ചു - പക്ഷേ അത് വെറും ഒരു മോഹം മാത്രമായിരുന്നു - ഒടുവിൽ ഞാൻ യുദ്ധക്കളത്തിൽ ചേരേണ്ടതില്ലെന്ന് വിധിക്കപ്പെട്ടു. പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് (സ) തബൂക്ക് യുദ്ധക്കളത്തിലേക്ക് പോയതിനുശേഷം, സങ്കടം എന്നെ കീഴടക്കാൻ തുടങ്ങി. ചുറ്റുമുള്ള സമൂഹത്തിനിടയിലേക്ക് ഞാൻ പോയപ്പോൾ, കപടവിശ്വാസികളായ ആളുകളെയോ അല്ലാഹു അസ്സ വ ജല്ലയുടെ ഒഴികഴിവുകൾ പറഞ്ഞ ദുർബലരായ ആളുകളെയോ മാത്രമേ എനിക്ക് കാണാൻ കഴിയൂ എന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലായി. അതേസമയം, മുഹമ്മദ് നബി (സ) തബൂക്കിൽ എത്തുന്നതുവരെ എന്നെ ഓർമ്മിച്ചില്ല. തുടർന്ന്, തന്റെ കൂട്ടാളികൾക്കിടയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: 'കഅബ് ബിൻ മാലിക് എന്തുകൊണ്ട് നമ്മോടൊപ്പം ചേർന്നില്ല?' ബനീ സലിമയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കൂട്ടുകാരൻ മറുപടി പറഞ്ഞു; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരേ, ഈ പോരാട്ടത്തേക്കാൾ കഅബ് ബിൻ മാലിക് തന്നെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ ആശങ്കാകുലനാണെന്ന് തോന്നുന്നു?' കൂട്ടുകാരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് മുആദ് ബിൻ ജബൽ പറഞ്ഞു: 'ഓ സുഹൃത്തേ, എന്തൊരു മോശം വാക്കാണ് നിങ്ങളുടെ വാക്ക്! അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരേ, കഅബ് ബിൻ മാലിക് ഒരു നല്ല വ്യക്തിയാണെന്ന് എനിക്കറിയാം.' അപ്പോൾ മുഹമ്മദ് നബി (സ) നിശബ്ദനായി. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം നിശബ്ദനായപ്പോൾ, പെട്ടെന്ന് ഇരുമ്പ് ഹെൽമെറ്റ് ധരിച്ച ഒരാളെ അദ്ദേഹം കണ്ടു, അദ്ദേഹത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ പ്രയാസമായിരുന്നു. അപ്പോൾ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു: 'നീ അബു ഖൈത്സമ ആയിരിക്കണം?' ' ഈ വ്യക്തി യഥാർത്ഥത്തിൽ അബൂഖൈത്സാമ അൽ അൻസാരി ആണെന്ന് മനസ്സിലായി, ഒരിക്കൽ കപടവിശ്വാസികളുടെ ശകാരത്തിന് ഇരയായപ്പോൾ ഒരു ഷഡ്ഢി ഈത്തപ്പഴം ദാനം ചെയ്തിരുന്ന ഒരു സുഹൃത്ത്. കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹി അലൈഹി വസല്ലം തബൂക്ക് യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് മടങ്ങാൻ ഒരുങ്ങുകയാണെന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, എനിക്ക് സങ്കടം വന്നു. പിന്നെ ഞാൻ കള്ളം പറയാൻ ഒഴികഴിവുകൾ കണ്ടെത്താൻ തുടങ്ങി. ഞാൻ സ്വയം ചോദിച്ചു; 'പ്രവാചകന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കാൻ എന്ത് കാരണമാണുള്ളത്?' ഇത് കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ, ഉപദേശം നൽകാൻ കഴിയുന്ന എന്റെ കുടുംബത്തോട് ഞാൻ സഹായം ചോദിച്ചു. റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹി അലൈഹി വസല്ലം മദീന നഗരത്തിൽ എത്താറായെന്ന് ആരോ എന്നോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ, കള്ളം പറയാനുള്ള കാരണം എന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമായി. ഒടുവിൽ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹി അലൈഹി വസല്ലമിനോട് എനിക്ക് കള്ളം പറയാൻ കഴിയില്ലെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലായി. അതിനാൽ, എനിക്ക് അദ്ദേഹത്തോട് സത്യം പറയേണ്ടിവന്നു. അധികം താമസിയാതെ, റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹി അലൈഹി വസല്ലം മദീന നഗരത്തിൽ എത്തി. പതിവുപോലെ, അദ്ദേഹം നേരെ പള്ളിയിലേക്ക് പോയി - ഒരു പ്രദേശത്തേക്ക് യാത്ര ചെയ്ത് എത്തുമ്പോഴെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പതിവ് പോലെ - പ്രാർത്ഥനകൾ നടത്തി. സുന്നത്ത് നമസ്കാരം നിർവഹിച്ചതിനുശേഷം, റസൂലുല്ലാഹി സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഉടൻ തന്നെ തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളുമായി സംസാരിച്ചു. അതിനുശേഷം, മുസ്ലീങ്ങളുമായി യുദ്ധം ചെയ്യാൻ സമയമില്ലാത്ത നിരവധി സുഹൃത്തുക്കൾ എത്തി, സത്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് വിവിധ കാരണങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് അറിയിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കാത്ത എൺപതിലധികം പേർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കാത്തവരുടെ സത്യസന്ധത പ്രവാചകൻ സ്വീകരിച്ചു, അവരോട് വിശ്വസ്തത പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു, അവർക്കുവേണ്ടി ക്ഷമ ചോദിച്ചു, അവരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ചത് അല്ലാഹുവിന് കൈമാറി. കുറച്ച് നിമിഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ഞാൻ റസൂലുല്ലാഹി സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനെ കാണാൻ വന്നു. ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ അഭിവാദ്യം ചെയ്ത ശേഷം, അദ്ദേഹം ഒരു കോപാകുലന്റെ പുഞ്ചിരി പോലെ പുഞ്ചിരിച്ചു. എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഇവിടെ വരൂ!' പിന്നെ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് നടന്നു, ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നിൽ ഇരുന്നു. അതിനുശേഷം റസൂലുല്ലാഹി സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ചോദിച്ചു; 'ഓ കഅബ്, നീ ഞങ്ങളോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യാൻ വന്നാലോ?' നിങ്ങളുടെ ശരീരവും ആത്മാവും ഇസ്ലാമിന് സമർപ്പിക്കുമെന്ന് നിങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ലേ? ' ഞാൻ മറുപടി പറഞ്ഞു; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരേ, അല്ലാഹുവാണ, ഞാൻ നിങ്ങളല്ലാത്ത ഒരാളുടെ അടുത്ത് ഇരുന്നാൽ, ഞാൻ അവതരിപ്പിച്ച കാരണങ്ങളും വാദങ്ങളും കാരണം അവന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് എനിക്ക് മുക്തനാകുമെന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പുണ്ട്. എന്നാൽ, അല്ലാഹുവാണ, നിങ്ങൾ കോപിക്കാതിരിക്കാൻ ഞാൻ ഇപ്പോൾ നുണകൾ നിറഞ്ഞ കാരണങ്ങൾ നിങ്ങൾക്ക് നൽകിയാൽ, തീർച്ചയായും അല്ലാഹു നിങ്ങളെ എന്നോട് കോപിപ്പിക്കുമെന്ന് എനിക്കറിയാം. അല്ലാഹുവാണ, എന്റെ ശരിയായതും സത്യസന്ധവുമായ കാരണങ്ങൾ ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും, എന്നിട്ട് ആ കാരണങ്ങളാൽ നിങ്ങൾ എന്നെ ശകാരിക്കുകയും ചെയ്താൽ, ഞാൻ അത് സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കും. എന്റെ സത്യസന്ധമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അല്ലാഹു എന്നെ ശിക്ഷിക്കട്ടെ. അല്ലാഹുവാണ, യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിൽ നിന്ന് എന്നെ തടയാൻ ഒരു പ്രായവുമില്ല. അല്ലാഹുവാണ, മുസ്ലീങ്ങളോടൊപ്പം പോരാട്ടത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എനിക്ക് വളരെ പരിമിതമായ അവസരമുണ്ടായിരുന്നിട്ടും ഞാൻ ആ സമയത്ത് പൂർണ്ണമായും നിസ്സഹായനായിരുന്നു. ഈ ആത്മാർത്ഥമായ ഏറ്റുപറച്ചിൽ കേട്ടപ്പോൾ അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ പറഞ്ഞു; 'ഈ വ്യക്തി സത്യസന്ധമായും ശരിയായിട്ടാണ് സംസാരിച്ചത്. അതിനാൽ അല്ലാഹു നിങ്ങൾക്ക് ഒരു തീരുമാനം നൽകുന്നതുവരെ നിൽക്കൂ'. ഒടുവിൽ ഞാൻ എഴുന്നേറ്റ് അവന്റെ അരികിൽ നിന്ന് മാറി. അധികം താമസിയാതെ, ബനീ സലിമയിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി ആളുകൾ എന്നെ പിന്തുടർന്ന് പറഞ്ഞു: 'ഓ കഅബ്, അല്ലാഹുവാണ സത്യം, നീ ഒരു തെറ്റ്/പാപം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന് മുമ്പ് ഞങ്ങൾ അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല. യുദ്ധത്തിന് പോകാത്ത മറ്റ് സുഹൃത്തുക്കൾ മുന്നോട്ടുവച്ച കാരണങ്ങൾ പോലെ അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതന് കാരണങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചു കൊടുത്തിരുന്നില്ല നീ. തീർച്ചയായും, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതന്റെ ഇസ്തിഗ്ഫാർ മാത്രമാണ് നിങ്ങളുടെ പാപങ്ങൾ മായ്ക്കുന്നത്'. അതിനുശേഷം കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'അല്ലാഹുവാണ സത്യം, ഞാൻ റസൂലുല്ലാഹി സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് വരെ അവർ എപ്പോഴും എന്നെ അപമാനിക്കും, തുടർന്ന് ഞാൻ എന്നോട് തന്നെ കള്ളം പറയും'. കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'എന്നെപ്പോലെ റസൂലുല്ലാഹി സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമയുടെ മുമ്പാകെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട മറ്റാരെങ്കിലുമുണ്ടോ?' ബനീ സലിമയിലെ ആളുകൾ മറുപടി പറഞ്ഞു; 'അതെ. നിന്നെപ്പോലെ രണ്ട് പേർ കൂടിയുണ്ട്. നീ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ രണ്ടുപേരും അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതനോട് പറഞ്ഞു, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ നിനക്ക് ഉത്തരം നൽകിയതുപോലെ അവർക്ക് മറുപടി നൽകി. കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'അപ്പോൾ ഞാൻ ചോദിച്ചു: 'ഓ സഹചാരികളേ, ഈ രണ്ടുപേർ ആരാണ്?' ബനൂ സലിമ എന്ന അവർ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഈ രണ്ടുപേർ മുറാറ ബിൻ റബിയ അൽ അമീൻ, ഹിലാൽ ബിൻ ഉമ്മയ്യ അൽ വാഖിഫി എന്നിവരാണ്.' കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'പിന്നെ അവർ ബദർ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത രണ്ട് നീതിമാനായ കൂട്ടാളികളെക്കുറിച്ച് പരാമർശിച്ചു, ഇരുവരും നല്ല മാതൃകകളാകാൻ യോഗ്യരാണ്. അതിനുശേഷം, അവർ ഈ രണ്ട് പുരുഷന്മാരെക്കുറിച്ച് എന്നോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ ഞാൻ പോയി.' കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (സ) തബൂക്ക് യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കാത്ത ഞങ്ങൾ മൂന്ന് പേരോടും സംസാരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് മുസ്ലീങ്ങളെ വിലക്കി. അതിനുശേഷം, മുസ്ലീങ്ങൾ സ്വയം അകലം പാലിക്കാൻ തുടങ്ങി, ഈ ഭൂമി ഞങ്ങൾക്ക് അപരിചിതമായി തോന്നുന്നതുവരെ ഞങ്ങൾ മൂന്ന് പേരോടുള്ള അവരുടെ മനോഭാവം മാറ്റി. ഈ ഭൂമി ഞാൻ മുമ്പ് താമസിച്ചിരുന്നതും അമ്പത് രാത്രികൾ നീണ്ടുനിന്നതുമായ ഭൂമിയല്ലായിരുന്നുവെന്ന് തോന്നി.' തബൂക്ക് യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കാത്ത എന്റെ രണ്ട് സുഹൃത്തുക്കൾ ഇപ്പോൾ അവരുടെ വീട്ടിൽ സങ്കടത്തോടെ മുട്ടുകുത്തി കരയുകയാണ്, അതേസമയം ഞാൻ ഒരു കഠിനനും കടുപ്പമുള്ളതുമായ യുവാവാണ്. ഞാൻ സാധാരണപോലെ പെരുമാറുകയും പതിവ് പോലെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഞാൻ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോയി, മറ്റ് മുസ്ലീങ്ങളോടൊപ്പം ജമാഅത്ത് പ്രാർത്ഥനകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പള്ളിയിൽ പോയി, ആരും എന്നോട് സംസാരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ലെങ്കിലും മാർക്കറ്റിൽ ചുറ്റിനടന്നു. ഒരു ദിവസം ഞാൻ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനെ സമീപിച്ച് അദ്ദേഹം പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ശേഷം ഇരിപ്പിടത്തിലിരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു. ഞാൻ സ്വയം ചോദിച്ചു; 'റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം അഭിവാദ്യത്തിന് മറുപടി നൽകാൻ ചുണ്ടുകൾ ചലിപ്പിക്കുമോ ഇല്ലയോ? പിന്നെ ഞാൻ അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂലിന്റെ അടുത്ത് നിന്ന് അദ്ദേഹത്തെ നോക്കി പ്രാർത്ഥിച്ചു. ഞാൻ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ തയ്യാറെടുക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം എന്നെ നോക്കി. ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേരെ തിരിഞ്ഞപ്പോൾ, അദ്ദേഹം എന്നിൽ നിന്ന് കണ്ണുകൾ മാറ്റി.' മുസ്ലീം സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് വളരെക്കാലം ഒറ്റപ്പെട്ടതിനുശേഷം, അബു ഖതാദയുടെ പൂന്തോട്ടത്തിന്റെ വേലിയിലെത്തുന്നതുവരെ ഞാൻ നടക്കാൻ പോയി. അബു ഖതാദ എന്റെ അമ്മാവന്റെ മകനാണ് - എന്റെ കസിൻ - എനിക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ട വ്യക്തിയാണ് അദ്ദേഹം. ഞാൻ അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് ഹലോ പറഞ്ഞു. പക്ഷേ, അല്ലാഹുവാണ, അദ്ദേഹം എന്റെ ആശംസയ്ക്ക് ഒട്ടും ഉത്തരം നൽകിയില്ല. ഒടുവിൽ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിക്കാൻ ഞാൻ ധൈര്യപ്പെട്ടു; 'ഓ അബൂ ഖതാദ, അല്ലാഹുവിന്റെ നാമത്തിൽ ഞാൻ നിന്നോട് സത്യം ചെയ്യുന്നു, ഞാൻ അല്ലാഹുവിനെയും അവന്റെ ദൂതനെയും ശരിക്കും സ്നേഹിക്കുന്നുവെന്ന് നിനക്കറിയില്ലേ?' അബൂ ഖതാദ മൗനത്തിലായിരുന്നുവെന്ന് മനസ്സിലായി. പിന്നെ ഞാൻ എന്റെ വാക്കുകൾ വീണ്ടും ആവർത്തിച്ചു, ആദ്യത്തേതുപോലെ സത്യം ചെയ്തു. പക്ഷേ അവൻ മൗനം പാലിച്ചു. പിന്നെ ഞാൻ പറഞ്ഞത് ആവർത്തിച്ചപ്പോൾ അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു; 'തീർച്ചയായും അല്ലാഹുവിനും അവന്റെ ദൂതനും ഇതിനെക്കുറിച്ച് നന്നായി അറിയാം'. അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് എന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു, പൂന്തോട്ടത്തിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ ഞാൻ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി. ഞാൻ മദീന മാർക്കറ്റിൽ നടക്കുമ്പോൾ, മദീന നഗരത്തിൽ ഭക്ഷണം വിൽക്കുന്ന സിറിയൻ ദേശത്തുനിന്നുള്ള ഒരാൾ ചോദിച്ചു; 'കഅബ് ബിൻ മാലിക് എവിടെയാണെന്ന് ആർക്കാണ് എനിക്ക് കാണിച്ചുതരാൻ കഴിയുക?' പിന്നെ ആ വ്യക്തി എന്റെ അടുക്കൽ വന്ന് ഗസ്സാൻ രാജാവിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കത്ത് എനിക്ക് കൈമാറുന്നതുവരെ ആളുകൾ എന്നെ കാണിച്ചു. എനിക്ക് വായിക്കാനും എഴുതാനും അറിയാമായിരുന്നതിനാൽ, കത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം എനിക്ക് മനസ്സിലായി. കത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഇപ്രകാരമായിരുന്നു: 'നിങ്ങളുടെ സുഹൃത്ത് - അതായത് അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (അല്ലാഹുവിന്റെ സമാധാനവും അനുഗ്രഹവും) - നിങ്ങളെ പൊതുബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒറ്റപ്പെടുത്തിയെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടു, അതേസമയം നിങ്ങളുടെ നാഥൻ തന്നെ നിങ്ങളെ അങ്ങനെ പാഴാക്കിയിട്ടില്ല. അതിനാൽ, ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേരൂ, തീർച്ചയായും ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും.' കത്ത് വായിച്ചതിനുശേഷം ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'യഥാർത്ഥത്തിൽ, ഈ കത്തും എനിക്ക് ഒരു ദുരന്തമാണ്.' പിന്നെ ഞാൻ അത് തീയിൽ ഇട്ടു നശിപ്പിക്കുന്നതുവരെ കത്തിച്ചു. നാൽപ്പത് ദിവസത്തെ പരസ്യമായ ഒറ്റപ്പെടലിനുശേഷം, ദൈവത്തിന്റെ വെളിപാട് ഇറങ്ങിയിട്ടില്ലെന്ന് മനസ്സിലായി. ഒരു ദിവസം, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (അല്ലാഹുവിന്റെ സമാധാനവും അനുഗ്രഹവും) എന്റെ അടുക്കൽ വന്ന് ഒരു സന്ദേശം നൽകി: 'ഓ കഅബ്, തീർച്ചയായും അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (അല്ലാഹുവിന്റെ സമാധാനവും അനുഗ്രഹവും) നിങ്ങളുടെ ഭാര്യയെ ഒഴിവാക്കാൻ നിങ്ങളോട് കൽപ്പിക്കുന്നു.' ഞാൻ ചോദിച്ചു: 'ഞാൻ അവളെ വിവാഹമോചനം ചെയ്യണോ അതോ മറ്റെന്താണ്?' ' ദൂതൻ മറുപടി പറഞ്ഞു; 'നീ വിവാഹമോചനം ചെയ്യേണ്ടതില്ല. പക്ഷേ, അത് ഒഴിവാക്കുക, അതിലേക്ക് അടുക്കരുത്.' എന്നിട്ട് ഞാൻ എന്റെ ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞു; 'അല്ലയോ ചേച്ചി, നീ ആദ്യം നിന്റെ മാതാപിതാക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് പോകണം, അല്ലാഹു ഈ കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ ഒരു തീരുമാനം എടുക്കുന്നതുവരെ അവരോടൊപ്പം താമസിക്കണം'. കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'അതിനുശേഷം അധികം താമസിയാതെ, ഹിലാൽ ബിൻ ഉമയ്യയുടെ ഭാര്യ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്ന് ചോദിച്ചു; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരേ, ഹിലാൽ ബിൻ ഉമയ്യ വൃദ്ധനും ദുർബലനുമാണ്, ദാസന്മാരുമില്ല. അതിനാൽ, ഞാൻ അവനെ പരിപാലിക്കട്ടെ'. റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമും മറുപടി പറഞ്ഞു; 'വേണ്ട. നീ ആദ്യം അവനെ അനുഗമിക്കാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്, കുറച്ചു നേരം അവൻ നിന്റെ അടുത്ത് ഉണ്ടാകരുത്'. ഹിലാലിന്റെ ഭാര്യ ഉറച്ചുനിന്നു പറഞ്ഞു; 'അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരേ, ഇപ്പോൾ അവന് ജീവിതത്തിൽ ഒരു ഉത്സാഹവുമില്ല. ഈ പ്രശ്നം നേരിട്ടതുമുതൽ അവൻ എപ്പോഴും കരയുന്നു.' കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'എന്റെ കുടുംബത്തിലെ ചിലർ പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങളുടെ ഭാര്യയുടെ ഈ കാര്യത്തിൽ നിങ്ങൾ ആദ്യം അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതനോട് അനുവാദം ചോദിക്കണം.' കാരണം അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (സ) തന്നെ ഹിലാൽ ബിൻ ഉമയ്യയ്ക്ക് ഭർത്താവിനെ പരിപാലിക്കാൻ അനുവാദം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.' കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'എന്റെ ഭാര്യയുടെ ഈ കാര്യത്തിൽ ഞാൻ അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതനോട് (സ) അനുവാദം ചോദിക്കില്ല. കാരണം, ഞാൻ ചെറുപ്പമായിരിക്കുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതനോട് അനുവാദം ചോദിച്ചാൽ അവർ എങ്ങനെ ഉത്തരം നൽകുമെന്ന് എനിക്കറിയില്ല.' കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'ഇത് പത്ത് രാത്രികൾ നീണ്ടുനിന്നു, അതിനാൽ മുസ്ലീങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളോട് സംസാരിക്കുന്നത് വിലക്കപ്പെട്ടതിനാൽ ഞങ്ങൾക്ക് ഇത് പൂർണ്ണമായും അമ്പത് രാത്രികളായിരുന്നു.' കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'പിന്നെ അമ്പതാം രാത്രിയിൽ ഞാൻ വീടിന്റെ പിൻഭാഗത്ത് വെച്ച് പ്രഭാത നമസ്കാരം നിർവഹിച്ചു. ഞാൻ നമസ്കാരത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, എനിക്ക് ഖേദവും സങ്കടവും തോന്നി. ഈ വിശാലമായ ഭൂമി എനിക്ക് ഇടുങ്ങിയതായി തോന്നുന്നു. പെട്ടെന്ന് ചക്രവാളത്തിന് കുറുകെ ആരോ ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'ഓ കഅബ് ബിൻ മാലിക്, സന്തോഷിക്കൂ!' അങ്ങനെ ഞാൻ സാഷ്ടാംഗം വീണു, എന്റെ പ്രശ്നത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ മുക്തനായെന്ന് മനസ്സിലായി. കഅബ് ബിൻ മാലിക് പറഞ്ഞു; 'അപ്പോൾ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം മുസ്ലീങ്ങളോട് അത് അവസാനിച്ചുവെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.'