Hadith solontena
Ka’ab berkata: akhirnya saya ditakdirkan untuk tidak ikut serta ke medan perang
Imam Muslim : 4973حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف
Nilaza tamiko [Abu Ath Thahir Ahmad bin 'Amru bin 'Abdullah bin 'Amru bin Sarh] andevovavin'ny Umayyads nilaza tamiko [Ibnu Wahb] nilaza tamiko [Yunus] avy amin'i [Ibn Shihab] izy nanao hoe: 'Ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam dia nankany amin'ny ady tao Tabuk mba hiatrika ny Romana sy Arabo izay Kristiana tany Syria.' Hoy i Ibn Shihab: 'Nilaza tamiko [Abdul Rahman bin Abdullah bin Ka'ab bin Malik], fa i Abdullah bin Ka'ab bin Malik - Abdullah bin Ka'ab dia iray tamin'ireo zanakalahin'i Ka'ab izay niaraka tamin'i Ka'ab fony izy jamba - hoy izy: 'Indray mandeha aho dia nandre [Ka'ab bin Malik] nitantara zava-nitranga momba ny tenany rehefa niaraka tamin'ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam tamin'ny ady tao Tabuk'. Hoy i Ka'ab bin Malik: 'Tsy mba navela niaraka tamin'ny Mpaminany sallallahu 'alaihi wasallam tamin'ireo ady nandraisany anjara aho afa-tsy ny ady tao Tabuk, saingy navela ihany koa aho tamin'ny ady tao Badr. Tsy mba nanakiana Miozolomana izay tsy nandray anjara tamin'ny ady tao Badr ny Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, izany dia satria ny tanjona voalohany dia ny hanafika ireo tsy mpino Quraish izay nandeha tamin'ny rameva ny Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam sy ny Miozolomana - tamin'ny ady tao Badr - mandra-panangonan'i Allah ny Miozolomana tamin'ny fahavalony tsy nisy fotoana nifanarahana teo aloha. Tamin'izany fotoana izany dia nandray anjara tamin'ny Mpaminany aho tamin'ny alin'ny 'Aqabah rehefa nampanantena hiaro ny finoana silamo izahay. Raha ny hevitro, ny fandraisana anjara tamin'ny ady tao Badr dia tsy azo ampitahaina amin'ny fandraisana anjara tamin'ny alin'ny Aqabah, na dia malaza kokoa amin'ny ankamaroan'ny olona aza ny ady tao Badr. Anisan'ireo tantara rehefa tsy nandray anjara tamin'ny Mpaminany tamin'ny ady tao Tabuk aho dia toy izao manaraka izao; 'Tsy afa-nanoatra mihitsy aho ary tsy nisy nanana fahafahana mihoatra noho izaho rehefa tsy nandray anjara tamin'ny ady tao Tabuk aho. Amin'Andriamanitra, teo aloha dia tsy nanomana biby mpitaingin-tsoavaly roa mihitsy aho ho amin'ny ady isan-karazany.' Fa tamin'ity adin'i Tabuk ity dia nanomana biby roa ho an'ny soavaly aho. Farany, nandeha tany amin'ny adin'i Tabuk ny Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam rehefa tena mafana ny andro. Azo lazaina fa nandeha lavitra be izy ary feno risika ary niatrika fahavalo maro be. Avy eo dia nanazava tamin'ny Silamo ny zavatra hatrehin'izy ireo aminy ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam. Noho izany, dia nandidy ny Silamo izy mba hanomana fitaovam-piadiana ampy. Tamin'izany fotoana izany, maro ny Silamo niaraka tamin'ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam nefa tsy notendrena tamin'ny taratasy fanendrena hiady. Hoy i Ka'ab; 'Nisy lehilahy iray izay tsy tonga satria te-hijanona tsy handray anjara amin'ny ady. Niahiahy izy fa tsy ho fantatry ny Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ny tsy fanarahany ny didiny - raha mbola tsy misy fanambarana midina momba azy avy amin'i Allah Azza Wa Jalla -. Nandeha niady tany Tabuk ny Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam rehefa tena nahafa-po ny fijinjana voankazo ka tsy maintsy nampiala ny saiko tamin'ny fijinjana aho. Niomana ny Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam sy ireo Silamo nandray anjara, ary avy hatrany aho dia nandeha nitady vatsy niaraka tamin'izy ireo. Dia nody aho nefa tsy nahazo vatsy mihitsy. Hoy aho anakampo: 'Afaka manomana vatsy aho amin'ny fotoana rehetra. Misalasala foana aho eo amin'ny eny sy tsia mandra-pahavonon'ny olona kokoa'. Niaraka tamin'ny Silamo ny Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, raha izaho kosa tsy mbola nanomana vatsy mihitsy. Farany dia lasa aho, ary nody tsy nanomana na inona na inona. Nisalasala foana aho na handray anjara amin'ny ady na tsia, mandra-pitsoahan'ny miaramila Silamo ary efa nipoaka ny ady. Dia te-hiditra an'ady aho - saingy nofinofy fotsiny izany - ary tamin'ny farany dia voatendry tsy hiditra an'ady aho. Rehefa lasa nankany amin'ny sahan'ady Tabuk ny Iraka (fiadanana sy fitahiana avy amin'i Allah) dia nanomboka nanenika ahy ny alahelo. Rehefa nivoaka teo afovoan'ny fiarahamonina manodidina aho dia tsapako fa tsy afaka nihaona tamin'iza na iza afa-tsy ireo olona nihatsaravelatsihy na ireo olona osa izay nomen'i Allah Azza Wa Jalla fialan-tsiny. Nandritra izany fotoana izany, ny Iraka (fiadanana sy fitahiana avy amin'i Allah ho aminy) dia tsy nahatadidy ahy raha tsy tonga tany Tabuk. Avy eo, raha nipetraka teo anivon'ireo namany izy, dia nanontany tampoka hoe: 'Nahoana no tsy niaraka tamintsika i Ka'ab bin Malik?' Namaly ny namany iray avy amin'ny Bani Salimah hoe: 'Ry Iraka, toa ny tenany no zava-dehibe kokoa amin'i Ka'ab bin Malik noho ity tolona ity?' Rehefa nandre ny tenin'ilay namany i Muadh bin Jabal dia niteny hoe: 'Ry sakaiza, ratsy ny teninao! Amin'ny anaran'i Allah, ry Iraka, fantatro fa olona tsara i Ka'ab bin Malik.' Dia nangina ny Iraka (fiadanana sy fitahiana avy amin'i Allah ho aminy). Rehefa nangina toy izany izy, dia tampoka teo dia nahita lehilahy iray nanao fiarovan-doha vy izay sarotra fantarina. Dia hoy ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Tsy maintsy ianao ve no Abu Khaitsamah?' Hay ity olona ity dia tena i Abu Khaitsamah Al Ansari, namana iray izay nanome sha' tamin'ny daty rehefa notevatevain'ny mpihatsaravelatsihy. Hoy i Ka'ab bin Malik hoe: Rehefa nandre aho fa niomana hiverina avy any amin'ny ady tao Tabuk ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam, dia nalahelo mafy aho. Dia nanomboka nitady fialan-tsiny handainga aho. Hoy aho anakampo: 'Inona no antony afaka mamonjy ahy amin'ny fahatezeran'ny Mpaminany?' Mba hiatrehana izany, dia nangataka fanampiana tamin'ny fianakaviako aho izay afaka manome torohevitra. Rehefa nisy nilaza tamiko fa efa saika tonga tao amin'ny tanànan'i Medina ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam, dia nanjavona tao an-tsaiko ny antony handaingana. Farany dia tsapako fa tsy afaka mandainga amin'ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam mihitsy aho. Noho izany, dia tsy maintsy nilaza taminy ny marina aho. Tsy ela taorian'izay, dia tonga tao amin'ny tanànan'i Medina ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam. Araka ny mahazatra, dia nankany amin'ny moske izy - araka ny fombany isaky ny tonga avy any amin'ny faritra iray - mba hanao vavaka. Rehefa avy nanao ny vavaka sunnah, dia niresaka avy hatrany tamin'ny namany ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam. Taorian'izay, dia tonga ireo namana maromaro izay tsy nanam-potoana niady tamin'ny Miozolomana ary nilaza antony maro samihafa taminy tamin'ny alalan'ny fianianana. Tombanana ho maherin'ny valopolo ny olona tsy nandray anjara tamin'ny ady. Hita fa nanaiky ny fahatsoran'ireo izay tsy nandray anjara tamin'ny ady ny Mpaminany, nianiana ho tsy hivadika tamin'izy ireo, nangataka famelan-keloka ho azy ireo, ary nanolotra izay nafeniny tao am-pony ho an'i Allah. Fotoana fohy taorian'izay, dia tonga nijery ny Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam aho. Rehefa avy niarahaba azy aho dia nitsiky toy ny tsikin'ny olona tezitra izy. Dia hoy izy: 'Avia eto!' Dia nanatona azy aho mandra-pipetrako teo anoloany. Taorian'izay dia nanontany ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam hoe: 'Nahoana ianao no tsy miaraka aminay miady, ry Ka'ab? Tsy efa nampanantena ve ianao fa hanolotra ny vatanao sy ny fanahinao ho an'ny finoana silamo?' Namaly aho hoe: 'Ry Iraka avy amin'i Allah, amin'ny anaran'i Allah, raha mipetraka eo akaikin'olona hafa ankoatra anao aho, dia azoko antoka fa ho afaka amin'ny fahatezerany noho ireo antony sy adihevitra nasehoko. Fa amin'Andriamanitra, fantatro fa raha manome anao antony feno lainga aho izao mba tsy ho tezitra ianao, dia azo antoka fa Andriamanitra no hampahatezitra anao amiko. Raha asehoko anao, ry Iraka avy amin'Andriamanitra, ny antony marina sy marina ananako, ary avy eo dia manome tsiny ahy noho ireo antony ireo ianao, dia hanaiky izany amim-pifaliana aho. Aoka Andriamanitra hanasazy ahy amin'ny teniko marina. Amin'Andriamanitra, tsy misy taona hanakana ahy tsy handray anjara amin'ny ady. Amin'Andriamanitra, tsy afa-nanoatra mihitsy aho tamin'izany fotoana izany na dia voafetra aza ny fotoana nananako hiarahana tamin'ny Miozolomana. Rehefa nandre izany fiaiken-keloka izany ny Iraka avy amin'Andriamanitra dia hoy izy: 'Niteny tamim-pahamarinana sy marina ity olona ity. Koa mijoroa mandra-panomezan'Andriamanitra anao fanapahan-kevitra'. Farany dia nitsangana aho ary niala teo anilany. Tsy ela taorian'izay, dia nanaraka ahy ny olona maromaro avy amin'ny Bani Salimah ary niteny hoe: 'Ry Ka'ab, amin'Andriamanitra, teo aloha dia tsy fantatray fa nanao fahadisoana/ota ianao. Tsy tena nanazava ny antony tamin'ny Iraka avy amin'Andriamanitra ianao tahaka ny antony naroson'ireo namana hafa izay tsy nandeha niady. Eny tokoa, ny istighfar-n'ny Iraka ho anareo ihany no mamafa ny fahotanareo'. Hoy i Ka'ab bin Malik taorian'izay; 'Amin'ny anaran'i Allah, dia manompa ahy foana izy ireo mandra-piveriko any amin'ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam ary avy eo dia mandainga amin'ny tenako aho'. Hoy i Ka'ab bin Malik: 'Misy olon-kafa ve efa niseho teo anatrehan'ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam toa ahy?' Namaly ny vahoakan'ny Bani Salimah hoe: 'Eny. Misy olona roa hafa toa anao.' Nilaza tamin'ny Iraka izay nolazainao ireo lehilahy roa ireo ary namaly azy ireo toy ny navaliny anao ny Iraka. Hoy i Ka'ab bin Malik: 'Dia nanontany aho hoe: 'Iza moa ireto lehilahy roa ireto, ry mpiara-dia?' Namaly izy ireo, ny Banu Salimah: 'Ireo lehilahy roa ireo dia Murarah bin Rabi'ah Al Amin sy Hilal bin Ummayah Al Waqifi.' Hoy i Ka'ab bin Malik: 'Avy eo dia nanonona mpiara-dia roa marina izay nandray anjara tamin'ny Adin'i Badr izy ireo ary samy mendrika ny ho modely tsara izy roa ireo. Rehefa afaka izany, dia lasa aho rehefa niresaka tamiko momba ireo lehilahy roa ireo izy ireo.' Hoy i Ka'ab bin Malik; 'Andro vitsivitsy taty aoriana, ny Iraka Allah (fiadanana sy fitahiana avy amin'i Allah ho aminy) dia nandrara ny Miozolomana tsy hiresaka taminay telo izay tsy nandray anjara tamin'ny Adin'i Tabuk. Nanomboka teo, dia nanomboka nihatakataka ny Miozolomana ary nanova ny fihetsiny taminay telo mandra-paha-hafahafa anay ity tany ity. Toa tsy ilay tany nonenako taloha ity tany ity ary nitohy nandritra ny dimampolo alina izany.' Roa tamin'ireo namako izay tsy nandray anjara tamin'ny adin'i Tabuk no mandohalika malahelo ao an-tranony mitomany ankehitriny, raha izaho kosa dia tovolahy henjana sy mafy orina. Mbola mitondra tena ara-dalàna aho ary manao ny asa andavanandro toy ny mahazatra. Mbola nivoaka ny trano ihany aho, nankany amin'ny moske mba hanatrika ny vavaka miaraka amin'ny Miozolomana hafa, ary nandehandeha teny an-tsena na dia tsy nisy te hiresaka tamiko aza. Mandra-pahatongan'ny andro iray nanatona ny Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam aho ary niarahaba azy rehefa teo amin'ny toerany izy rehefa avy nivavaka. Nanontany tena aho hoe; 'Hanetsika ny molony ve ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam mba hamaly ny fiarahabana sa tsia? Dia nivavaka teo akaikin'ny Iraka Allah aho sady nibanjina azy. Raha niomana hivavaka aho dia nijery ahy izy. Ary rehefa nitodika tany aminy aho dia nesoriny ny masony tamiko.' Rehefa avy nitokana elaela tamin'ny fiarahamonina Miozolomana aho dia nandeha nitsangantsangana mandra-pahatonganako teo amin'ny fefin'ny zaridainan'i Abu Qatadah. Zanakalahin'ny dadatoako - zanak'olo-mpiray tam-po amiko - i Abu Qatadah ary izy no olona tiako. Rehefa tonga tany aho dia niarahaba azy. Saingy, amin'ny anaran'i Allah, dia tsy namaly ny fiarahabana nataoko mihitsy izy. Farany dia sahy nanontany azy aho hoe: 'Ry Abu Qatadah ô, mianiana aminao amin'ny anaran'i Allah aho, tsy fantatrao ve fa tena tia an'i Allah sy ny Iraka Izy?' Hay nangina fotsiny i Abu Qatadah. Dia naveriko indray ny teniko tamin'ny fianianana toy ny tamin'ny voalohany. Saingy nangina izy. Dia naveriko izay nolazaiko ary namaly izy hoe: 'Marina tokoa fa i Allah sy ny Iraka Izy no mahalala tsara kokoa momba izany'. Rehefa nandre ny teniny aho dia nilatsaka ny ranomasoko ary niverina nody aho sady nandeha teny amin'ny zaridaina. Raha nandeha teny an-tsenan'i Medina aho dia nisy lehilahy avy any Syria nivarotra sakafo tao an-tanànan'i Medina nanontany hoe: 'Iza no afaka mampiseho ahy ny toerana misy an'i Ka'ab bin Malik?' Dia nasehon'ny olona ahy izany mandra-pahatongan'ilay olona tamiko ary nanolotra ahy taratasy avy amin'ny mpanjakan'i Ghassan. Satria nahay namaky teny sy nanoratra aho dia azoko ny votoatin'ny taratasy. Hay toy izao no votoatin'ny taratasy: 'Renay fa ny namanao - izany hoe ny Iraka avy amin'i Allah sallallaahu 'alaihi wasallam - dia nanasaraka anao tamin'ny fifandraisana amin'ny vahoaka, nefa ny Tomponao mihitsy no tsy mandany anao toy izany. Koa miaraha aminay, azo antoka fa hanampy anao izahay.' Rehefa avy namaky ny taratasy aho dia hoy aho: 'Raha ny marina, ity taratasy ity koa dia loza ho ahy.' Dia napetrako tao anaty afo ilay izy ary nodorako mandra-pahalevonany. Rehefa afaka efapolo andro nitokana-monina ampahibemaso, hay tsy nidina ny fanambaran'Andriamanitra. Mandra-pahatongan'ny andro iray, nisy iraky ny Iraka Allah sallallaahu 'alaihi wasallam tonga tamiko nitondra hafatra hoe: 'Ry Ka'b, marina tokoa fa ny Iraka Allah sallallaahu 'alaihi wasallam dia mandidy anao mba tsy hiaraka amin'ny vadinao.' Nanontany aho; 'Tokony hisaraka ve aho sa ahoana?' Namaly ilay iraka hoe: 'Tsy mila misara-panambadiana ianao. Fa ialao fotsiny izany ary aza manatona azy.' Dia hoy aho tamin'ny vadiko: 'Ry anabavy, tokony mody any amin'ny ray aman-dreninao aloha ianao ary mijanona miaraka amin'izy ireo mandra-panomezan'i Allah fanapahan-kevitra mazava momba ity raharaha ity'. Hoy i Ka'ab bin Malik; 'Fotoana fohy taorian'izay dia nankany amin'ny Iraka Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ny vadin'i Hilal bin Umayyah ary nanontany hoe: 'Ry Iraka Allah, efa antitra sy osa i Hilal bin Umayyah ary tsy manana mpanompo. Koa avelao aho hikarakara azy'. Namaly ny Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam hoe: 'Tsia. Tsara kokoa raha tsy miaraka aminy aloha ianao ary tsy tokony ho akaiky anao izy mandritra ny fotoana kelikely'. Nifikitra mafy ny vadin'i Hilal ary niteny hoe: 'Amin'ny anaran'i Allah, ry irak'i Allah ô, tsy manana hafanam-po amin'ny fiainana intsony izy izao. Nitomany foana izy hatramin'ny nanjo azy io olana io ka hatramin'izao.' Hoy i Ka'ab bin Malik; Nisy tamin'ireo fianakaviako nilaza hoe: "Tokony hangataka alalana amin'ny irak'i Allah aloha ianao momba ny vadinao. Satria ny irak'i Allah, fiadanana sy fitahiana ho azy, no nanome alalana an'i Hilal bin Umayyah hikarakara ny vadiny." Hoy i Ka'ab bin Malik: "Tsy hangataka alalana amin'ny irak'i Allah, fiadanana sy fitahiana ho azy, momba ny vadiko aho. Satria, rehefa dinihina tokoa, dia tsy ho fantatro izay havalin'ny irak'i Allah raha mangataka alalana aminy aho raha mbola kely." Hoy i Ka'ab bin Malik: 'Hita fa naharitra folo alina izany, ka dimampolo alina ho anay nanomboka tamin'ny fotoana nandrarana ny Miozolomana tsy hiresaka taminay.' Hoy i Ka'ab bin Malik: 'Dia nanao ny vavaka maraina aho tamin'ny alina fahadimampolo tao ambadiky ny trano. Raha nipetraka nivavaka aho dia feno nenina sy alahelo. Toa tery amiko ity tany midadasika ity. Tampoka teo dia nandre olona niantsoantso mafy teny amin'ny faravodilanitra aho hoe: 'Ry Ka'ab bin Malik, mifalia!' Dia niankohoka aho ary fantatro fa afaka tamin'ny olana nahazo ahy aho. Hoy i Ka'ab bin Malik: 'Dia nanambara tamin'ny Miozolomana ny Mpaminany sallallaahu 'alaihi wasallam fa tapitra izany.'