Hadith Representative
Ka’ab berkata: akhirnya saya ditakdirkan untuk tidak ikut serta ke medan perang
Imam Muslim : 4973حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف
Мана [Абу Ат Тахир Ахмад бин Амру бин Абдулла бин Амру бин Сарх] Омейядсен чури каласа пачӗ [Ибну Вахб] мана [Юнус] [Ибн Шихабран] каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ; — Пророк саллаллаху алейхи васаллам пӗррехинче Табук патӗнчи ҫапӑҫӑва Сирире христиансем пулнӑ римлянсемпе арабсемпе тӗл пулма кайнӑ. Ибн Шихаб каланӑ; «Мана [Абдул Рахман бин Абдулла бин Кааб бин Малик] каласа пачӗ: Абдулла бин Кааб бин Малик — Абдулла бин Кааб Кааб суккӑр чухне унпа пӗрле ҫӳренӗ ывӑлӗсенчен пӗри пулнӑ, — терӗ вӑл; — Эпӗ пӗррехинче [Кааб бин Малик] хӑй ҫинчен пӗр пӑтӑрмах каласа панине илтрӗм, вӑл Табук патӗнчи ҫапӑҫура саллаллаху алейхи васаллам пророкпа пӗрле пулнӑ. Кааб бин Малик каланӑ; — Эпӗ нихҫан та пророкпа пӗрле пулма юлман, вӑл хутшӑннӑ вӑрҫӑсенче, Табук вӑрҫисӗр пуҫне, анчах эпӗ Бадр вӑрҫинче те юлнӑ. Расулуллах алейхи васаллам нихӑҫан та Бадр вӑрҫине хутшӑнман мӑсӑльмана критиклемен, мӗншӗн тесен Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам тата мӑсӑльмансем - Бадр вӑрҫинче - малтанхи тӗллев тӗвесем ҫинче ҫӳрекен курей кафирӗсене тапӑнасси ҫеҫ пулнӑ, унтан вара Аллах мӑсӑльмансене хӑйсен тӑшманӗсемпе малтанах килӗшсе татӑлнӑ вӑхӑтра пӗрлештернӗ. Ун чухне эпӗ Расулуллахпа пӗрле Акаба каҫӗнче ислама хӳтӗлеме сӑмах панӑ чухне хутшӑнтӑм. Ман шутпа, Бадр вӑрҫине хутшӑнни Акаба каҫне хутшӑннипе танлашмасть, анчах та Бадр вӑрҫи ытларах ҫынсемшӗн ытларах килӗшет. Эпӗ Расулуллахпа пӗрле Табук вӑрҫине хутшӑнман чухнехи историсем хушшинче ҫаксем пур; — Эпӗ пачах та нимӗн тума аптӑранӑччӗ, Табук вӑрҫине хутшӑнман чухне манран ирӗклӗреххи никамӑн та пулман. Аллахпа тупа тӑватӑп, унччен эпӗ икӗ юланутлӑ чӗрчуна тӗрлӗ ҫапӑҫусем валли пачах та хатӗрлемен. Анчах ҫак Табук вӑрҫинче эпӗ икӗ юланут хатӗрлерӗм. Юлашкинчен, ҫанталӑк питӗ шӑрӑх чухне Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам Табук патӗнчи ҫапӑҫӑва кайнӑ. Вӑл питӗ инҫе ҫула тухнӑ, хӑрушлӑхпа тулнӑ, тӑшмансемпе нумай тӗл пулнӑ теме пулать. Унтан пророк саллаллаху алейхи васаллам мӑсӑльмансене унпа мӗн тӗл пулассине ӑнлантарса панӑ. Çавӑнпа вӑл мӑсӑльмансене вӑрҫӑ хатӗрӗсем ҫителӗклӗ хатӗрлеме хушнӑ. Ун чухне нумай мӑсӑльман пророкпа пӗрле ҫапӑҫма ҫыру ҫырмасӑрах пынӑ. Кааб каланӑ; — Вӑрҫӑран пӑрӑнса юлас тесе килмен ҫын пурччӗ. Вӑл хӑйӗн йӗркене пӑхӑнманнине Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям пӗлеймӗ тесе шутланӑ, мӗншӗн тесен ун ҫинчен Аллах Азза Ва Джалларан нимӗнле пӗлтерӳ те пулман. Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам Табукра вӑрҫа кайрӗ, ун чухне ҫимӗҫ пухса кӗртни ҫав тери лайӑх пулнӑран манӑн тимлӗхе тырӑ пуҫтарассинчен пӑрса яма тиврӗ. Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам тата унта хутшӑннӑ мӑсӑльмансем хатӗрленнӗччӗ, эпӗ вӗсемпе пӗрле ҫийӗнчех хатӗрсем шырама кайрӑм. Унтан эпӗ нимӗнле япала та илмесӗрех киле таврӑнтӑм. Эпӗ хама хам ҫапла каларӑм; — Эпӗ кирек хӑш вӑхӑтра та хатӗрсем хатӗрлеме пултаратӑп. Ҫынсем хатӗррех пуличчен эпӗ яланах «ҫапла» тата «ҫук» хушшинче пулатӑп. Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам мӑсӑльмансемпе пӗрле тухса кайрӗ, эпӗ вара нимӗнле хатӗр те хатӗрлеменччӗ. Юлашкинчен тухса кайрӑм, унтан ним хатӗрленмесӗрех киле таврӑнтӑм. Эпӗ яланах вӑрҫа хутшӑнмалла-и е хутшӑнмалла мар-и тесе иккӗленеттӗм, мӗншӗн тесен мӑсӑльман ҫарӗсем ыткӑнса кайрӗҫ те вӑрҫӑ пуҫланчӗ. Унтан Эпӗ ҫапӑҫу хирне кӗресшӗнччӗ — анчах ку ӗмӗт кӑна пулчӗ — юлашкинчен мана ҫапӑҫу хирне кӗме шӑпа ҫукчӗ. Пророк саллаллаху алейхи васаллям Табук ҫапӑҫу хирне кайнӑ хыҫҫӑн мана хурлӑх туйӑмӗ хупӑрласа илме пуҫларӗ. Таврари халӑха тухсан эпӗ ҫакна ӑнланса илтӗм: икӗпитлӗ е Аллах Азза Ва Джалла тивӗҫлӗ канӑва янӑ вӑйсӑр ҫынсемсӗр пуҫне никампа та тӗл пулма ҫук. Ҫав вӑхӑтрах Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам мана Табука ҫитичченех аса илмерӗ. Унтан, юлташӗсем хушшинче ларнӑ чух, сасартӑк ыйтрӗ; — Мӗншӗн пирӗнпе пӗрле Кааб бин Малик килмерӗ? — Бану Салима хулинчи тусӑм ҫапла хуравларӗ: — Эй, Аллахӑн Элчи, Кааб бин Малик ҫак кӗрешӳрен ытларах хӑйшӗн тӑрӑшать пулас? — Юлташӗн сӑмахӗсене илтсен, Муадз бин Джабал ҫапла каларӗ: — Эй, тусӑм, мӗн усал сӑмах каларӑн эсӗ! Аллахпа тупа тӑватӑп, эй Аллахӑн Элчи, эпӗ пӗлетӗп: Кааб бин Малик ырӑ ҫын. Унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам шӑпланчӗ. Çапла чӗнмесӗр тӑнӑ чух сасартӑк тимӗр каска тӑхӑннӑ ҫынна палласа илме йывӑррине курчӗ. Унтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Эсӗ Абу Хайцама пулмалла-и? — Ҫак ҫын чӑнах та Абу Хайцама Аль-Ансари пулнӑ иккен, вӑл тахҫан икӗпитлӗ ҫынсем ятланӑ чухне ыркӑмӑллӑх ӗҫне пӗр шай финик панӑ. Кааб бин Малик каланӑ; — Табук ҫапӑҫӑвӗнчен таврӑнма хатӗрленни ҫинчен илтсен, эпӗ хурлӑхпа тулса ҫитрӗм. Вара эпӗ суйма сӑлтавсем шырама пуҫларӑм. Эпӗ хама хам ҫапла каларӑм; — Мӗнле сӑлтав мана пророк ҫиллинчен хӑтарма пултарать? Ҫакна татса парас тесе эпӗ хамӑн ҫемьерен канаш пама пултарнӑ пулӑшу ыйтрӑм. Такам мана пророк саллаллаху алейхи ва саллам Медина хулине ҫитме ҫывӑх пулни ҫинчен каласан, суймалли сӑлтав ман пуҫран ҫухалчӗ. Юлашкинчен эпӗ ӑнланса илтӗм: эпӗ пророка саллаллаху алейхи ва саллам пачах та суйма пултараймастӑп. Çавӑнпа ӑна тӗрӗссине калама тиврӗ. Нумаях та вӑхӑт иртмерӗ, Медина хулине Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ҫитрӗ. Яланхи пекех, вӑл тӳрех мечӗте кайнӑ — унӑн йӑли-йӗркипе кашни хутӗнчех пӗр-пӗр вырӑна ҫитсен — кӗлӗ тума кайнӑ. Сунна кӗллине тунӑ хыҫҫӑн Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам тӳрех хӑйӗн тусӗсемпе калаҫма пуҫларӗ. Çакӑн хыҫҫӑн мӑсӑльмансемпе ҫапӑҫма хутшӑнма ӗлкӗреймен темиҫе тус килнӗ те тӗрлӗ сӑлтава тупа туса ун патне ҫитернӗ. Çапӑҫӑва хутшӑнманнисем сакӑр теҫетке ытла пулнӑ тесе шутлаҫҫӗ. Пророк вӑрҫа хутшӑнманнисен тӳрӗлӗхне йышӑннӑ иккен, вӗсене парӑнма сӑмах панӑ, вӗсемшӗн каҫару ыйтнӑ, вӗсем хӑйсен чӗринче мӗн пытарнине Аллаха панӑ. Темиҫе самантран эпӗ Расулуллах патне ҫитрӗм. Эпӗ сывлӑх суннӑ хыҫҫӑн тарӑхнӑ ҫын кулли пек йӑл кулчӗ. Вара ҫапла каларӗ; 'Кил кунта! — Унтан эпӗ ун патне ҫывӑхарах утрӑм, ун умнех лартӑм. Ҫакӑн хыҫҫӑн пророк саллаллаху алейхи васаллам ыйтнӑ: «Эй, Кааб, мӗншӗн эсӗ пирӗнпе пӗрле ҫапӑҫмастӑн? Ӳт-пӗве те, чуна та ислам тӗнне пама сӑмах паман-и? — терӗм эпӗ; — Эй, Аллахӑн Элчи, Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ санран урӑх ҫын ҫывӑхӗнче ларнӑ пулсан, эпӗ хамӑн сӑлтавсемпе аргументсене пула унӑн ҫиллинчен хӑтӑласса шансах тӑратӑп. Анчах, Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ пӗлетӗп, халӗ эпӗ сире суя сӑлтавсем паратӑп, эсир ҫилленмелле мар тесе, те Чӑнах та, сана мана ҫиллентернӗ Аллах пулнӑ. Енчен те эпӗ сире, Аллахӑн Элчи, хамӑн тӗрӗс те тӳрӗ сӑлтавсене кӑтартсан, эсир мана ҫав сӑлтавсемшӗн ятласан, вара эпӗ ӑна хаваспах йышӑнӑп. Аллах мана хамӑн тӳрӗ сӑмахӑмсемпе айӑплатӑр. Аллахпа тупа тӑватӑп, мана вӑрҫа хутшӑнма нимӗнле ҫул та чармасть. Аллахпа тупа тӑватӑп, эпӗ ҫав вӑхӑтра пачах та пулӑшусӑр пулнӑ, анчах манӑн мӑсӑльмансемпе кӗрешме питӗ сахал май пулнӑ. Ҫак чунтан йышӑннине илтсен, Аллахӑн Элчи ҫапла каланӑ: «Ку ҫын тӳрӗ те тӗрӗс калаҫнӑ. Ҫавӑнпа та Аллах сире йышӑну париччен тӑрӑр'. Юлашкинчен эпӗ ура ҫине тӑтӑм та ун патӗнчен пӑрӑнтӑм. Нумаях та вӑхӑт иртмерӗ, ман хыҫҫӑн Бани Салима хулинчен темиҫе ҫын пычӗҫ те ҫапла каларӗҫ: Эй, Кааб, Аллахпа тупа тӑватӑп, унччен эпир эсӗ йӑнӑш тунине/ҫылӑх тунине пӗлмен. Эсир чӑнах та вӑрҫа кайман ытти туссем сӗннӗ сӑлтавсем пек сӑлтавсене Аллах Элчине ӑнлантарса паман. Чӑнах та, сирӗн ҫылӑхӑрсене сирсе яраканни сирӗншӗн Аллахӑн Элчи кӑна истигфар». Кааб бин Малик ҫакӑн хыҫҫӑн ҫапла каларӗ: — Аллахпа тупа тӑватӑп, вӗсем мана яланах кӳрентереҫҫӗ, эпӗ пророк патне таврӑнасшӑн, унтан вара хама хам суятӑп. Кааб бин Малик каланӑ; — Ман пек пророк умне тухнӑ ҫын тата пур-и? — Бану Салима ҫыннисем ҫапла хуравларӗҫ: 'Çапла. Сирӗн пеккисем тата иккӗн пур. Икӗ ҫын Аллахӑн Элчине эсир мӗн каланине каланӑ, Аллахӑн Элчи вӗсене сире мӗнле хуравланӑ, ҫавӑн пекех хуравланӑ». Кааб бин Малик каланӑ; — Вара эпӗ ыйтрӑм; — Камсем ку икӗ ҫын, туссем? — Вӗсем, Бани Салима, хуравларӗҫ; — Икӗ ҫын — Мурара бин Рабиа Аль Амин тата Хилал бин Уммая Аль Вакифи. Кааб бин Малик каланӑ; — Унтан вӗсем Бадр ҫапӑҫӑвне хутшӑннӑ икӗ тӳрӗ тус ҫинчен асӑнчӗҫ, вӗсем иккӗшӗ те лайӑх тӗслӗх пулма тивӗҫлӗ пулнӑ. Ҫакӑн хыҫҫӑн эпӗ ҫак икӗ ҫын ҫинчен асӑнсанах тухса кайрӑм». Кааб бин Малик каланӑ; Темиҫе кунтан Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам мӑсӑльмансене пирӗнпе, Табук вӑрҫине хутшӑнман виҫсӗмӗрпе, калаҫма чарнӑ. Ҫавӑнтан вара мӑсӑльмансем хӑйсене аяккалла пӑрӑнма, пирӗн виҫсӗмӗр ҫине хӑйсен шухӑш-кӑмӑлне улӑштарма пуҫларӗҫ, ҫак ҫӗр пире ют пек туйӑнчӗ. Ку ҫӗр эпӗ ӗлӗк пурӑннӑ ҫӗр мар пек туйӑнать, вӑл аллӑ каҫ хушши тӑсӑлчӗ. Табук вӑрҫине хутшӑнман икӗ тусӑм халӗ хӑйсен килӗнче хурлӑхлӑн чӗркуҫленсе ларса макӑраҫҫӗ, эпӗ вара ҫирӗп те ҫирӗп ҫамрӑк. Эпӗ хама йӗркеллӗ тытма пӑрахмастӑп, кулленхи ӗҫсене яланхи пекех пурнӑҫлатӑп. Эпӗ ҫапах та килтен тухрӑм, ытти мӑсӑльмансемпе пӗрле пуху кӗллине ҫӳреме мечӗте кайрӑм, манпа никам та калаҫасшӑн пулмасан та пасар тӑрӑх ҫӳрерӗм. Пӗррехинче эпӗ Расулуллах патне пытӑм та, вӑл кӗлтунӑ хыҫҫӑн хӑйӗн вырӑнӗнче ларнӑ чухне, ӑна саламларӑм. Эпӗ хамран хам ыйтрӑм; — Саллаллаху алейхи ва саллам пророк салам ҫине хуравлама тутине хускатӗ-и е ҫук-и? Унтан эпӗ Аллахӑн Элчи патӗнче кӗлтурӑм, ун ҫине вӑрттӑн пӑхса тӑтӑм. Эпӗ кӗлтума хатӗрленнӗ чухне вӑл ман ҫине пӑхса илчӗ. Эпӗ ун еннелле ҫаврӑнтӑм та, вӑл ман ҫинчен куҫне илчӗ. Мӑсӑльмансен обществинчен нумайччен уйрӑм пурӑннӑ хыҫҫӑн эпӗ Абу Катада пахчин хӳми патне ҫитичченех уҫӑлса ҫӳреме тухрӑм. Абу Катада — манӑн пичче ывӑлӗ — манӑн тӑванӑн — вӑл мана килӗшекен ҫын. Унта ҫитсен ӑна сывлӑх сунтӑм. Лӑпкӑ Эпӗ, Аллахпа, вӑл манӑн салам ҫине пачах та хуравламарӗ. Юлашкинчен эпӗ унран ыйтма хӑюлӑх ҫитертӗм; — Эй, Абу Катада, эпӗ сана Аллах ячӗпе тупа тӑватӑп, эсӗ пӗлместӗн-и, эпӗ Аллаха тата Унӑн Элчине чӑннипех юрататӑп? — Абу Катада нимӗн те чӗнмен иккен. Унтан каллех хамӑн сӑмахсене пӗрремӗш хутри пек вӑрҫса каларӑм. Анчах вӑл нимӗн те чӗнмерӗ. Унтан эпӗ хам мӗн каланине тепӗр хут каларӑм та, вӑл мана хуравларӗ; «Чӑнах та, Аллахпа Унӑн Элчӗ ҫакӑн ҫинчен лайӑхрах пӗлеҫҫӗ». Унӑн сӑмахӗсене илтсен куҫҫуль юхса анчӗ те пахча тӑрӑх утнӑ май киле таврӑнтӑм. Эпӗ Медина пасарӗнче утнӑ чухне Сири ҫӗрӗнчен килнӗ пӗр ҫын, Медина хулинче апат-ҫимӗҫ сутаканскер, ыйтрӗ; — Кам мана Кааб бин Малик ӑҫтине кӑтартма пултарӗ? — Унтан ҫынсем мана кӑтартрӗҫ, ҫав ҫын ман пата пырса Гасан патша ҫырӑвне тыттарчӗ. Вулама-ҫырма пӗлнӗрен ҫыру содержанине те ӑнланатӑп. Ҫырӑвӑн содержанийӗ ҫакӑн пек пулса тухать; — Эпир илтрӗмӗр: сирӗн тусӑр — урӑхла каласан, Аллахӑн Элчи — сире обществӑран уйӑрса янӑ, анчах сирӗн Ҫӳлхуҫа хӑй сире ҫавӑн пек пӑрахман. Ҫавӑнпа та пирӗнпе пӗрле пулӑр, эпир сире тем тесен те пулӑшӑпӑр». Çырӑва вуласа тухнӑ хыҫҫӑн эпӗ ҫапла каларӑм; — Тӗрӗссипе, ку ҫыру та маншӑн инкек. Унтан кӑмакана лартрӑм та пӗтичченех ҫунтартӑм. Хӗрӗх кун хушши пӗтӗмӗшле чиркӳрен кӑларса янӑ хыҫҫӑн Турӑ уҫса пани анманни палӑрнӑ. Пӗррехинче ман пата пророк саллаллаху алейхи ва саллам элчи пычӗ те хыпар пӗлтерчӗ; Эй, Кааб, чӑнах та, Аллахӑн Элчи сире хӑвӑрӑн арӑмӑрсенчен пӑрӑнма хушнӑ. ыйтатӑп; — Уйрӑлмалла-и е мӗн? — Ҫын хуравларӗ; — Уйрӑлма кирлӗ мар. Анчах унран пӑрӑнӑр, ун патне ан ҫывхарӑр. Вара эпӗ арӑма каларӑм; — Эй, аппа, эсӗ малтан аҫу-аннӳ патне каймалла та, Аллах ҫак ыйтупа уҫӑмлӑ йышӑну туса париччен, вӗсем патӗнче пурӑнмалла. Кааб бин Малик каланӑ; Кӗҫех Хилал бин Умейя арӑмӗ Аллахӑн Элчи патне кайнӑ та ыйтнӑ; Эй, Аллахӑн Элчи, Хилал бин Умейя ватӑ та вӑйсӑр, унӑн тарҫисем ҫук. Ҫавӑнпа та эпӗ ӑна пӑхма ирӗк парӑр». Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ҫапла хуравланӑ: «Ҫук. Эсӗ малтан унпа пӗрле каймасан авантарах, вӑл санпа пӗр вӑхӑт ҫывӑх пулмалла мар». Хилал арӑмӗ ҫирӗп тӑчӗ те ҫапла каларӗ: — Аллахпа тупа тӑватӑп, эй, Аллахӑн Элчи, халӗ унӑн пурнӑҫ хавхаланӑвӗ ҫук ӗнтӗ. Вӑл ҫак йывӑрлӑхпа тӗл пулнӑранпа халичченех яланах макӑрнӑ». Кааб бин Малик каланӑ; — Манӑн ҫемьерен хӑшӗ-пӗрисем ҫапла каларӗҫ; — Хӑвӑн арӑмӑн ҫак ӗҫӗ пирки малтан Аллахӑн Элчинчен ирӗк ыйтмалла. Мӗншӗн тесен Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам хӑй Хилал бин Умейяна хӑйӗн упӑшкине пӑхма ирӗк панӑ. Кааб бин Малик каланӑ; — Эпӗ хамӑн арӑмӑн ҫак ыйтӑвӗ пирки пророкран ирӗк ыйтмастӑп. Мӗншӗн тесен, эпӗ ҫамрӑк чухнех унран ирӗк ыйтсан, Расулуллах мӗнле ответ парассине пӗлмен пулӑттӑм». Кааб бин Малик каланӑ; — Ҫакӑ вунӑ каҫ хушши пычӗ иккен, мӑсӑльмансене пирӗнпе калаҫма чарнӑранпа пирӗншӗн аллӑ каҫ пулчӗ. Кааб бин Малик каланӑ; — Вара эпӗ аллӑмӗш каҫ пÿрт хыҫӗнче ир кӗлли турӑм. Кӗлӗре ларнӑ май эпӗ ӳкӗнӳпе тата хурлӑхпа тулса ҫитрӗм. Вӑл ҫапла Ҫак сарлака ҫӗр мана ансӑр пек туйӑнать. Сасартӑк эпӗ горизонт урлӑ такам хыттӑн кӑшкӑрнине илтрӗм; — Эй, Кааб бин Малик, савӑн! — Ҫапла вара эпӗ ӳкрӗм те хамӑн йывӑрлӑхран хӑтӑлнине пӗлтӗм. Кааб бин Малик каланӑ; Унтан пророк саллаллаху алейхи васаллам мӑсӑльмансене ҫакӑ пӗтни ҫинчен пӗлтернӗ