Hadith Representative
Lari dari takdir Allah menuju takdir Allah yang lain
Imam Malik : 1391و حَدَّثَنِي عَنْ مَالِك عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ خَرَجَ إِلَى الشَّامِ حَتَّى إِذَا كَانَ بِسَرْغَ لَقِيَهُ أُمَرَاءُ الْأَجْنَادِ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ وَأَصْحَابُهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِأَرْضِ الشَّامِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ادْعُ لِي الْمُهَاجِرِينَ الْأَوَّلِينَ فَدَعَاهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ وَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ الْوَبَأَ قَدْ وَقَعَ بِالشَّامِ فَاخْتَلَفُوا فَقَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ خَرَجْتَ لِأَمْرٍ وَلَا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ عَنْهُ وَقَالَ بَعْضُهُمْ مَعَكَ بَقِيَّةُ النَّاسِ وَأَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا نَرَى أَنْ تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَقَالَ عُمَرُ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي الْأَنْصَارَ فَدَعَوْتُهُمْ فَاسْتَشَارَهُمْ فَسَلَكُوا سَبِيلَ الْمُهَاجِرِينَ وَاخْتَلَفُوا كَاخْتِلَافِهِمْ فَقَالَ ارْتَفِعُوا عَنِّي ثُمَّ قَالَ ادْعُ لِي مَنْ كَانَ هَاهُنَا مِنْ مَشْيَخَةِ قُرَيْشٍ مِنْ مُهَاجِرَةِ الْفَتْحِ فَدَعَوْتُهُمْ فَلَمْ يَخْتَلِفْ عَلَيْهِ مِنْهُمُ رَجُلَانِ فَقَالُوا نَرَى أَنْ تَرْجِعَ بِالنَّاسِ وَلَا تُقْدِمَهُمْ عَلَى هَذَا الْوَبَإِ فَنَادَى عُمَرُ فِي النَّاسِ إِنِّي مُصْبِحٌ عَلَى ظَهْرٍ فَأَصْبِحُوا عَلَيْهِ فَقَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ أَفِرَارًا مِنْ قَدَرِ اللَّهِ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ غَيْرُكَ قَالَهَا يَا أَبَا عُبَيْدَةَ نَعَمْ نَفِرُّ مِنْ قَدَرِ اللَّهِ إِلَى قَدَرِ اللَّهِ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ لَكَ إِبِلٌ فَهَبَطَتْ وَادِيًا لَهُ عُدْوَتَانِ إِحْدَاهُمَا خَصِبَةٌ وَالْأُخْرَى جَدْبَةٌ أَلَيْسَ إِنْ رَعَيْتَ الْخَصِبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِ وَإِنْ رَعَيْتَ الْجَدْبَةَ رَعَيْتَهَا بِقَدَرِ اللَّهِفَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ وَكَانَ غَائِبًا فِي بَعْضِ حَاجَتِهِ فَقَالَ إِنَّ عِنْدِي مِنْ هَذَا عِلْمًا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلَا تَقْدَمُوا عَلَيْهِ وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا فَلَا تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ قَالَ فَحَمِدَ اللَّهَ عُمَرُ ثُمَّ انْصَرَفَ
އެއީ އަޅުގަނޑަށް މާލިކުގެ އަރިހުން [އިބްނު ސިއްޙަބު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުލްޙަމީދު ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޒައިދު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަލް ޙަރީޘް ބިން ނައުފަލް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު ސީރިޔާއަށް ނިކުމެވަޑައިގަތީ، ދެން ސަރްޣާ ކިޔާ ސަރަޙައްދަކަށް ވަޑައިގަތުމުން، ސިފައިންގެ ކޮމާންޑަރުން ކަމަށްވާ އަބޫ އުބައިދާ ބިން ވިދާޅުވިއެވެ ޖަރާހާއި އެކުވެރިން، އޭނާއާ ބައްދަލުކޮށް ސީރިޔާގެ ސަރަހައްދުން ވަހާބު ބަލި ޖެހިފައިވާކަން އަންގާލިއެވެ. އިބްނު އައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ދެން [ޢުމަރު ބިން ޚައްޠާބު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަންނަށް ގޮވާލަބަލަ ހިޖުރަވެރިންގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ މީހާއަށް.' ދެން ޞަޙާބީންނަށް ގޮވާލެވުނީ، ދެން އުމަރު މަޝްވަރާ ކުރައްވައި، ސީރިޔާގެ ސަރަޙައްދުގައި ބަލިމަޑުކަމެއް ފެތުރިފައިވާކަން އަންގަވައިފިއެވެ. އަދި އެމީހުންގެ ޚިޔާލު ތަފާތުވި ކަމަށް ބައެއް މީހުން ބުންޏެވެ؛ 'ތިޔަބޭފުޅުން ނިކުމެވަޑައިގަތީ ބޭނުންތެރިކަމަކަށް، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހީވަނީ ތިޔަބޭފުޅުން އަނބުރާ ގެންދަން ނުޖެހޭނެހެން.' އަދި ބައެއް މީހުން ބުންޏެވެ؛ 'ތިޔަބައިމީހުންނަކީ މީސްތަކުންގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުންނާއި ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ބައެއް ޞަޙާބީންނާއެކުގައެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހީވަނީ އެމީހުން މި ވަބާއަށް ހުށަހެޅިގެން ނުވާނެހެން.' ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ: ބޭރަށް ދާށޭ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ: ‘އަޅުގަނޑަށް އަންސާރު ގޮވާލާށެވެ. އަހަރެން އެމީހުންނަށް ގުޅައިގެން، އޭނާ އެމީހުންނާ މަޝްވަރާ ކުރިއިރު، އެމީހުން މުހާޖިރިން ފަދައިން ޖަދަލުކޮށް، އެމީހުން ފަދައިން ޚިޔާލުތަފާތުވިއެވެ. އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ނުކުމެވަޑައިގަންނަވާށެވެ.' އަހަރެން އޭނާއަށް ގުޅާލުމުން ދެމީހުން ފިޔަވައި އެއްވެސް މީހެއްގެ ތަފާތެއް ނެތެވެ. އެމީހުން ބުނީ: 'އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހީވަނީ ރައްޔިތުންނާއެކު އެނބުރި ގޮސް، މި ވަބާއަށް އެމީހުން ނުވައްދަން ޖެހޭނެހެން.' އުމަރު ރައްޔިތުންނަށް ގޮވާލެއްވީ: 'ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑު ހެނދުނު ތެދުވާނީ ސެޑިލްއެއްގައި، ހެނދުނު ތެދުވާނީ އެ ސެޑަލްއެއްގެ މައްޗަށެވެ.' އަބޫ ޢުބައިދާ ސުވާލުކުރެއްވިއެވެ. ޢުމަރު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: ‘އެ ވާހަކަ ދެއްކެވީ ކަލޭގެފާނު ނުވިނަމަ އޭ އަބޫ ޢުބައިދާ! އާދެ، الله ގެ ތަޤްދީރުން ދުރަށް މިދަނީ الله ގެ އެހެން ތަޤްދީރަކަށެވެ. ތިޔަ ވިސްނަނީ ކިހިނެއްތޯ، ޖަމަލެއް ހުރެގެން، އެއް ފަހި އަދި އަނެއް ސަރަހައްދަކީ ހިކި ދެ ސަރަޙައްދެއް އޮންނަ ވާދީއަކަށް އައިސްފިނަމަ، ފަހި ތަނަށް ގެންގޮސްފިނަމަ، الله ގެ ތަޤްދީރާއެކު ގެނެސްދިނީކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟ ހިކި ތަނަށް ގެންގޮސްފިނަމަ، ދެން ތިޔަ ގެނެސްފައިވަނީ الله ގެ ތަޤްދީރާއެކުވެސް.' ދެން [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން އައުފް] އައީ، އޭނާ ޣައިރު ހާޒިރުވީ ކަމެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'އަޅުގަނޑަށް މިކަމާ ބެހޭ ޚަބަރެއް ލިބިފައިވަނީ الله ގެ ރަސޫލާ اللَّه اللَّه ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. - އިބްނު ޢައްބާސް ރ. 'ދެން ޢުމަރު الله އަށް ޙަމްދުކޮށް ނިކުމެގެން ދިޔައެވެ.'