Hadith Representative
Kesaksian Waraqah bin naufal tentang kenabian Rasulullah: sesungguhnya itu adalah namus (malaikat pembawa wahyu) seperti namusnya Musa
Imam Bukhari : 3حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ أَنَّهَا قَالَتْأَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْوَحْيِ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لَا يَرَى رُؤْيَا إِلَّا جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلَاءُ وَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ وَهُوَ التَّعَبُّدُ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَنْزِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى جَاءَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ قَالَ مَا أَنَا بِقَارِئٍ قَالَ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ قُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ{ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ }فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ فَدَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ بِنْتِ خُوَيْلِدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا فَقَالَ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ لِخَدِيجَةَ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي فَقَالَتْ خَدِيجَةُ كَلَّا وَاللَّهِ مَا يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى ابْنَ عَمِّ خَدِيجَةَ وَكَانَ امْرَأً قَدْ تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعِبْرَانِيَّ فَيَكْتُبُ مِنْ الْإِنْجِيلِ بِالْعِبْرَانِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ يَا ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَبَرَ مَا رَأَى فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي نَزَّلَ اللَّهُ عَلَى مُوسَى يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا إِذْ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ قَالَ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمِثْلِ مَا جِئْتَ بِهِ إِلَّا عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ وَفَتَرَ الْوَحْيُقَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَأَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْيِ فَقَالَ فِي حَدِيثِهِ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي إِذْ سَمِعْتُ صَوْتًا مِنْ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ بَصَرِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسٌ عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ فَرُعِبْتُ مِنْهُ فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ إِلَى قَوْلِهِ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ }فَحَمِيَ الْوَحْيُ وَتَتَابَعَ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَأَبُو صَالِحٍ وَتَابَعَهُ هِلَالُ بْنُ رَدَّادٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَقَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ بَوَادِرُهُ
ተነጊሩና ኣሎ [ያሕያ ቢን ቡካይር] ከምዚ ኢሉ: ካብ [ኣል ላይትስ] ካብ [ዑቃይል] ካብ [ኢብን ሺሃብ] ካብ [ዑርዋ ቢን ኣዝ ዙበይር] ካብ [ዑስያ] -ኣደ ሙሚኒን- ከም ዝተነግረና: ‘መጀመርታ ናይቲ ናብ ራሱሉላህ ሰለላሁ ዓላይሂ ወላም ዝመጸ ዋሕይ ምስ ሓቂ እዩ ነይሩ:: ኣብ ድቃስ ምሕላም። ከም ብርሃን ወጋሕታ እንተዘይመጺኡ ድማ ኣይሓልምን እዩ። ሽዑ ፍቕሪ ብሕትውና ስለ ዝተዓደለ፡ ንበዓቲ ሂሮ መሪጹ ተጻዊርዎ፡ ማለት ንእተወሰነ እዋን ብለይቲ ኣምልኾ፡ ቅድሚ ናብ ስድርኡ ተመሊሱ ዳግማይ ንኽነብር ዝኸውን ስንቂ ንምድላው። ብድሕሪኡ ምስ ካዲጃ ተራኸበ ስንቂ ንምድላው። ኣብ መወዳእታ ኣል ሓቅ ኣብ በዓቲ ሂሮ ከሎ ክሳብ ዝመጽእ፡ ሓደ መልኣኽ መጺኡ፡ ‘ኣንብብ?’ በለ። ንሱ ድማ 'ከንብብ ኣይክእልን እየ' ኢሉ መለሰሉ። ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ክብሉ ገሊጾም: ስለዚ እቲ መልኣኽ ሒዙኒ ኣዝዩ ሓቚፉኒ ድሕሪኡ ፈቲሑኒ ደጊሙ: ኣንብብ! ንሱ ድማ 'ከንብብ ኣይክእልን እየ' ኢሉ መለሰሉ። ስለዚ እቲ መልኣኽ ሒዙኒ ኣዝዩ ሓቚፉኒ ድሕሪኡ ፈቲሑኒ ደጊሙ ድማ ‘ኣንብብ!’ በለኒ። ንሱ ድማ 'ከንብብ ኣይክእልን እየ' ኢሉ መለሰሉ። እቲ መልኣኽ መሊሱ ሓቚፉኒ ንሳልሳይ ግዜ ብጣዕሚ ሓያል ሓቚፉኒ ደሓር ፈቐደኒ፣ ደጊሙ ድማ ከምዚ በለ፦ -ስም እቲ ዝፈጠረ ኣምላኽካ -ብጠቒሱ- ኣንብብ፣ ንደቂ ሰባት ካብ ረግረግ ደም ፈጢሩ እዩ። ኣንብብ፡ ጎይታኻ ድማ ልዑል ጸጋ እዩ-'። ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኣብ ጭንቀት ኩነታት ዋሕይ ሒዞም ናብ ስድርኦም ተመልሱ። ምስ ካዲጃ ቢንት ኻዋይሊድ ተራኺቡ ድማ፡ ‘ሽፍነኒ፡ ሸፈነኒ!’ በለ። ፍርሒ ክሳብ ዝስእን ተሸፊኑ ነበረ። ድሕሪኡ ንካዲጃ ነቲ ዘጋጠመ ነገሮ፡ 'ብዛዕባ ነብሰይ ይጭነቕ ኣለኹ'። ስለዚ ካዲጃ ከምዚ በለ: 'በላህ ኣላህ ንዘልኣለም ኣይጎድኣካን እዩ: ምኽንያቱ ዕርክነት እትቕጽል ሰብ ኢኻ'። ብድሕሪኡ ካዲጃ ምስ ዋሮቆህ ቢን ናውፋል ቢን ኣሳድ ቢን ዓብዱል ዑዛ ወዲ ኣኮ ካዲጃ ኣብ ዘመነ ጃሂሊያ ክርስትያን ዝነበረ ክራኸብ ዓደሞ። ብተወሳኺ ብቋንቋ እብራይስጢ መጻሕፍቲ ጽሒፉ፣ ከምኡ’ውን መጽሓፍ ቅዱስ ብእብራይስጢ ብፍቓድ ኣላህ ጽሒፉ። ኣብቲ ግዜ እቲ ዋሮቆ ኣሪጉ ኣዒንቱ ዕዉራት ነበሩ። ካዲጃ ድማ 'ኦ ወዲ ኣኮይ ወዲ ሓውኻ ዝብሎ ስምዓዮ' በለ። ዋሮቆህ ድማ 'ኣታ ወዲ ሓወይ እንታይ ኣጋጢሙካ' በለ። ስለዚ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም እንታይ ከም ዘጋጠሞ ነገሮ። ዋሮቆህ ከምዚ በለ:- እዚ ናሙስ እዩ: ከምቲ ሓደ እዋን ኣላህ ንሙሴ ዝወረደሉ:: ኣንታ ገና ንእሽቶ እንተዝኸውን ብህዝብኻ ምስ ተባረርካ ብህይወት እንተዝኸውን ጽቡቕ ነይሩ'። ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ብእኦም ድየ ክድርበ እየ?’ ኢሉ ሓተተ። ዋሮቆ ድማ ‘እወ’ ኢሉ መለሰሉ። ምኽንያቱ ተጎዲኡ - ጸላኢ ተገይሩ - ተዘይኮይኑ ነዚ ዘምጻእካዮ ሒዝካ ዝመጽእ የለን። ከምኡ ክኸውን ከሎ ኣብኡ እንተዝኸውን ብዓቕመይ ምሓገዝኩኻ ነይረ'። ዋሮቆህ ኣቐዲሙ ኣብ ግዜ ፋጥሮ - ባዶነት - ምግላጽ ስለ ዝሞተ እቲ ዝኣመነሉ ፍጻመ ኣይተመኮሮን። [ኢብን ሺሃብ] ከምዚ ኢሉ፤ ንዓይ [ኣቡ ሰላማ ቢን ዓብዱራሕማን] [ጃቢር ቢን ዓብደላ ኣል ኣንሳሪ] ብዛዕባ ባዶነት ዋሕይ ከም ዝተዛረበ ሓቢሩኒ ነይሩ: ከምቲ ረሱል ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ ዝበሉ:- እናኸድኩ ከለኹ ካብ ሰማይ ድምጺ ሰሚዐ: ናብኡ ገጸይ ጠመትኩ እሞ እቲ ኣብ በዓቲ ሂሮ ዝመጸኒ መልኣኽ ኣብ መንበር ኮፍ ኢሉ ከም ዝነበረ ተረጋገጸ ኣብ መንጎ ሰማይን ምድርን እዩ። ፈሪሐ ናብ ገዛይ ከድኩ: ‘ሸፈነኒ’ በልኩ። ሸፈነኒ'። ስለዚ ኣላህ ታዓላ ዋሕዲ ኣውረደ: -ኣንታ ንርእስኻ እትሽፍን- ክሳብ ቃል ኣላህ -ንጣኦታት ድማ ትገድፍ-። ካብ ሽዑ ጀሚሩ ምግላጽ ብቐጻሊ ምውራድ ቀጺሉ'። እዚ ሓዲስ እዚ ብ[ዓብደላ ቢን ዩሱፍ]ን [ኣቡ ሻሊሕ] ከምኡ’ውን ብ[ሂላል ቢን ራዳድ] ካብ [ኣዝ ዙህሪ] እውን ተረኺቡ። [ዮናስ] ድማ ከምዚ በለ፤ ከምኡ’ውን [ማእማር] ካብ ኣዝ ዙህሪ ከም ዝረኸቦ ተሰማምዐ።