Hadith Representative
Nabi Ismail berperan membawakan batu untuk dipasang oleh Nabi Ibrahim sambil mereka terus berdoa
Imam Bukhari : 3114حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا فَلَمَّا بَلَغَتْ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتْ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ تَعْنِي الصَّبِيَّ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ فَإِذَا جِبْرِيلُ قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الْأَرْضِ قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الْمَاءِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا قَالَ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلَّا عَلَى مَاءٍ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمْ امْرَأَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ فَقَالَتْ أَلَا تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ وَشَرَابُنَا الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ يُصْلِحُ نَبْلًا لَهُ فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ قَالَ إِذَنْ أَفْعَلَ أَوْ كَمَا قَالَ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَنْ نَقْلِ الْحِجَارَةِ فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
Qalilna ['Abdullah bin Muhammad] qalilna [Abu 'Amir 'Abdul Malik bin 'Amru] qalli [Ibrahim bin Nafi'] minn [Katsir bin Katsir] minn [Sa'id bin Jubair] minn [Ibnu 'Abbas radliallahu 'anhuma] qal; 'Meta Ibrahim ħareġ jivvjaġġa ma' Isma'il u omm Isma'il, ġabu geriba - borża b'erba' ilma - li kien fiha l-ilma, omm Isma'il xorbot mill-provvista tal-ilma fil-geriba sabiex tkun tista' tredda' lit-tarbija tagħha. Meta waslu Mekka, Ibrahim poġġiehom it-tnejn taħt għarix. Meta Ibrahim kien se jirritorna għand il-familja tiegħu, omm Isma'il segwiet warajh sakemm meta wasal f'pjanura/għolja pjuttost għolja, omm Isma'il sejħitlu minn wara; 'O Ibrahim, f'idejn min abbandunajtna?'. Ibrahim wieġeb; 'Lil Alla'. Hajar qal; 'Mela, jien kont kuntent b'Alla'. In-narratur qal; 'Imbagħad Hajar irritornat lejn postha oriġinali u xorbot mill-buqar tal-ilma l-qadim tagħha u setgħet tredda' lit-tarbija tagħha sakemm meta l-provvista tal-ilma spiċċat qalet: 'Għandi mmur nara jekk hemmx xi ħadd.' In-narratur qal: 'Għalhekk marret u telgħet l-għolja ta' Safaa u fittxet biex tara jekk kienx hemm xi ħadd imma ma ħasset lil ħadd. Meta waslet fil-wied ġriet u waslet għand Marwah, għamlet dan ħafna drabi. Imbagħad qalet: 'Għandi mmur nara,' kienet tfisser it-tarbija tagħha. Għalhekk marret għand it-tarbija tagħha li kienet f'kundizzjoni bħallikieku kienet tħalliet, bħallikieku kienet qed tieħu n-nifs tal-mewt, għalhekk qalb Hajar ma kinitx fil-paċi. Hija qalet: 'Għandi mmur nara jekk hemmx xi ħadd.' Għalhekk marret lejn l-għolja ta' Safaa u fittxet imma ma sabet lil ħadd sakemm meta għamlet dan it-tentattiv seba' darbiet - bejn l-għoljiet ta' Safaa u Marwah - qalet: 'Għandi mmur nara x'ġara mit-tarbija tiegħi.' Imbagħad semgħet leħen, għalhekk qalet: 'Għinuni jekk int tajjeb'. Irriżulta li - dik il-vuċi - kienet l-anġlu Jibril 'Alaihissalam. In-narratur qal; Imbagħad Jibril għamel dan b'għarqubtu. Huwa mess l-art b'għarqubtu'. In-narratur qal; 'Għalhekk l-ilma nxtered u omm Ism'ail baqgħet ixxukkjata u ġabritu immedjatament'. In-narratur qal; Qal Abu Al Qasim sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Kieku Hajar ħallietu waħdu, l-ilma kien ikun ħiereġ'. In-narratur qal; 'Allura Hajar xorob mill-ilma Zamzam sabiex tkun tista' tredda' lit-tarbija tagħha.' Imbagħad grupp ta’ nies mit-tribù Jurhum għaddew minn qiegħ il-wied u raw għasfur, bħallikieku ma emmnuhx. Qalu: 'Mhux se jkun hemm għasfur imma huwa ċert għax hemm l-ilma'. Fl-aħħar bagħtu messaġġier biex iħares lejhom u rriżulta li kienu f'żona bl-ilma. Il-messaġġier imbagħad irritorna għandhom u rrapporta -x'ra-. Imbagħad marru għand Hajar u qalu; “O Omm Ishmael, tħallina ngħixu miegħek jew ngħixu bħala ġirien miegħek?” Imbagħad ibnu - Ishmael - kiber u sar raġel żagħżugħ u żżewweġ mara.” In-narratur qal; “Imbagħad qamet xewqa f’Ibrahim u għalhekk qal lill-familja tiegħu: ‘Se mmur nara lill-familja tiegħi li ħallejt warajja’.” In-narratur qal; “Għalhekk Ibrahim ġie u sellmu u qallu: ‘Fejn hu Ishmael?’ Mart Ishmael qalet: ‘Sejjer għall-kaċċa’.” Ibrahim qal: ‘Għidlu li meta jiġi għandu jibdel il-bieb ta’ daru’. Meta ġie Ishmael, martu qaltlu bil-wasla ta’ Ibrahim. Għalhekk Ishmael qal: ‘Int dak li qed tfisser il-bieb, allura erġa’ lura għand il-familja tiegħek’.” Imbagħad qamet xewqa oħra f’Ibrahim u għalhekk qal lill-familja tiegħu: ‘Se mmur nara lill-familja tiegħi li ħallejt warajja’. Meta wasal, Ibrahim staqsa: ‘Fejn hu Ishmael?’ Martu wieġbet: ‘Mar għall-kaċċa. M’għandekx iżżurna tieklu u tixorbu magħna?’ Ibrahim staqsa; ‘X’tieklu u tixorbu?’.” Mart Isma'il wieġbet; 'L-ikel tagħna huwa l-laħam u x-xorb tagħna huwa l-ilma'. Imbagħad Ibrahim talab; 'O Alla, berikhom fil-laħam u l-ilma tagħhom'. Abu Al Qasim sallallaahu 'alaihi wasallam qal: 'Il-laħam u l-ilma hawn huma mimlija barkiet minħabba l-barkiet tat-talba ta' Ibrahim 'Alaihissalam'. Imbagħad qamet xewqa oħra f'Ibrahim u għalhekk qal lill-familja tiegħu; 'Se mmur nara lill-familja tiegħi li ħallejt warajja'. Għalhekk Ibrahim ġie u ltaqa' ma' Isma'il minn wara l-bir ta' Zamzam isewwi l-vleġġa tiegħu u qal; 'O Isma'il, tabilħaqq ir-Rabb tiegħek ordnali nibni dar'. Isma'il qal; 'Obdi r-Rabb tiegħek'. Ibrahim qal mill-ġdid; 'Tabilħaqq Huwa ordnali biex tgħinni fil-bibien tad-dar inkwistjoni'. Isma'il qal; 'Imbagħad se nagħmel dan', jew hekk qal. In-narratur qal; Għalhekk it-tnejn li huma bdew jibnu, Ibrahim bena waqt li Isma'il ġarr il-ġebel, it-tnejn li huma waqt li kienu qed jirreċitaw talb; -“Rabb tagħna, aċċetta l-karità mingħandna, tassew Int Dak li Tisma’ Kollox u Taf Kollox”. It-tnejn li huma komplew jibnu sakemm dawru l-Baitullah u t-tnejn li huma komplew jirreċitaw talb; -“Rabb tagħna, aċċetta l-karità mingħandna, tassew Int Dak li Tisma’ Kollox u Taf Kollox”-. In-narratur qal; “It-tnejn li huma komplew jibnu sakemm meta l-bini kien diġà għoli u Ibrahim, bħala ġenitur xiħ, kien xi ftit għajjien jerfa’ l-ġebel għal struttura tal-ħajt ogħla, huwa qagħad fuq il-ġebla bħala post fejn joqgħod -al-Maqam- waqt li Ismail kompla jagħtih il-ġebel waqt li t-tnejn li huma komplew jirreċitaw talb; -“Rabb tagħna, aċċetta l-karità mingħandna, tassew Int Dak li Tisma’ Kollox u Taf Kollox”- -QS. Albaqarah 128-.