Hadith Representative
Nabi Ismail berperan membawakan batu untuk dipasang oleh Nabi Ibrahim sambil mereka terus berdoa
Imam Bukhari : 3114حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا فَلَمَّا بَلَغَتْ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتْ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ تَعْنِي الصَّبِيَّ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ فَإِذَا جِبْرِيلُ قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الْأَرْضِ قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الْمَاءِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا قَالَ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلَّا عَلَى مَاءٍ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمْ امْرَأَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ فَقَالَتْ أَلَا تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ وَشَرَابُنَا الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ يُصْلِحُ نَبْلًا لَهُ فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ قَالَ إِذَنْ أَفْعَلَ أَوْ كَمَا قَالَ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَنْ نَقْلِ الْحِجَارَةِ فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
A bara a fala moxo bE [Abdullah bin Muhammad] bara a fala moxo bE [Abu Amir Abdul Malik bin Amru] bara a fala n bE [Ibrahim bin Nafi] kelife [Katsir bin Katsir] kelife [Said bin Jubair] kelife [Ibnu Abbas Radliallahu Anhuma] a fala nE; 'Ibrahim to mini sigafe ra Ismail nun Ismail nga ra, e naxa geriba xanin - ye sase naani - naxan ye nu na, Ismail nga naxa ye min gereba kui ala ko a xa nO a xa di baride. E to so Makka, Iburahima naxa e firin birin sa xɔrɛ bun ma. Ibrahim to nu wama gbilen fe a xabilE yire, Ismail nga naxa bira a fOxOra han a to so geya xungbe ma, Ismail nga naxa a xili a xanbi ra; 'Ibrahim, i moxo lu nde yi?'. Iburahima naxa a yaabi; Ala bE. Hajar naxa a fala; 'Na kui, n bara rafan Ala ma'. Naxan na fe falama a fala nE; 'Na xanbi Hajar naxa gbilen a yire singe ma a naxa a xa geriba fori min a naxa nO a xa di baride han ye naxa ɲɔn a naxa a fala; 'A fisa n xa siga n xa a mato, xa na mu mixi nde na'. Naxan na fe falama a fala nE; Na kui a naxa siga a te shafaa geya fari a naxa a ya ti a rabilinyi ala ko a xa a kolon xa mixi yo na kOnO a mu mixi yo toxi. A to so xure kui a naxa a gi a fa Marwa, a naxa na raba sanya wuyaxi. Na xanbi a naxa a fala; A lan ma n xa siga a tode, a nu wama diyOrE nan falafe. Na kui a naxa siga a xa di tode, naxan nu na a xa fe kui alo a nu na ki nE tEmui, alo a nu na faxE xOnE nan kui, na nan a ra hajar bOgnE mu nu sabatixi. A naxɛ; 'A fisa n xa siga n xa a mato, xa na mu mixi nde na'. Na kui a naxa siga shafaa geya fari a naxa a ya rasiga kOnO a mu mixi yo to han a to yi fe raba sanmaya solofere - shafaa nun marwah geyae tagi - a naxa a fala; 'A fisa n xa siga n xa a mato naxan nabaxi n ma di ra', a luxi nbE a naxa xui mE, na nan a ra a naxa a fala; 'N mali xa i fan'. A naxa mini a - na xui - na nan nu na malekE Jibril 'Alaihissalam ra. Naxan na fe falama a fala nE; Na xanbi Jibril naxa na raba a sEngni ra. A naxa bOxi rafelen a sEngni ra. Naxan na fe falama a fala nE; 'Na kui ye naxa mini a nun Ism'ail nga naxa kaaba a naxa a tongo keren na. Naxan na fe falama a fala nE; Abu Al Qasim Shallallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: Xa Hajar nu bara a lu a kerenyi ra, ye nu bara mini. Naxan na fe falama a fala nE; 'Na kui Hajar naxa Zamzam ye min ala ko a xa nO a xa di baride.' Na xanbi mixi nde naxan kelixi jurhum bOxi ma e naxa dangi xure bun ma e naxa xOnE nde to, alo e mu laxi a ra. E naxa a fala: 'xOnE yo mu na kOnO a lanma barima ye na'. A dOxO de e naxa xOnE xEndE e xa e mato, a naxa a to e na yire nan ma ye na dEndE xEn. Na xErE naxa gbilen e yire a naxa a fala -a naxan toxi-. Na xanbi e naxa siga Hajar yire, e naxa a fala; 'O Mrs. Ismail, wo tin ma moxo xa sabati wo sEti ma xa na mu moxo sabatixi wo sEti ma?'. Na xanbi a xadi - Ismail - naxa mO a findi xamE ra a naxa ginE dOxO. Naxan na fe falama a fala nE; 'Na xanbi waxOn gni naxa mini Ibrahim ma na nan a fala a xa dembaya bE; 'N na sigafe n ma denbaya tode n naxan lu n xanbi ra'. Naxan na fe falama a fala nE; 'Na kui, Iburahima naxa fa a xOnE, a fa a fala; 'Ismail na minden?'. Ismail xa ginE naxa a fala; 'I xa siga xuruse faxade'. Iburahima naxa a fala; Wo xa a fala a bE a na fa, a fama nE a xa banxi naadE masarade. Ismail to fa a xa ginE naxa a fala a bE Ibrahim xa fafe ma. Na kui, Ismail naxa a fala; «I tan nan na naadɛ ra, i xa gbilen i xa denbaya yire.» Na xanbi waxOn gni gbEtE naxa mini Ibrahim ma na nan a fala a xa denbaya bE; 'N na sigafe n ma denbaya tode n naxan lu n xanbi ra'. A to fa, Iburahima naxa a ma xOxun; Ismail na minden? A xa ginE naxa a yabi; A naxa siga xuruse fenfe. A mu fan? Wo nOma lude moxo yire wo dOxOde a nun wo minfe moxo ra?'. Ibrahim naxa a ma xOxun; 'Wo naxan don ma a nun wo naxan min ma?'. Ismail xa ginE naxa a yabi; 'Moxo xa donse findixi sube nan na, moxo xa minse findixi ye nan na'. Na xanbi Iburahima naxa sali; 'Ya Ala, i xa duba e fate nun ye kui'. Abu Al Qasim Sallallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'Yi sube nun ye bara rafe duba ra barima duba nan a ra Ibrahim xa sali 'Alaihissalam' kui. Na xanbi waxOn gni gbEtE naxa mini Ibrahim ma na nan a fala a xa denbaya bE; 'N na sigafe n ma denbaya tode n naxan lu n xanbi ra'. Na kui, Iburahima naxa fa, a naxa Ismayili li Zamzam xa xure xanbi ra a nu a xa sankiri yailanfe, a naxa a fala; 'O Ismail, i xa karamOxO nan n yamari n xa banxi ti'. Ismail naxa a fala; 'Wo xa wo tuli mati wo xa karamOxO ra'. Ibrahim naxa a fala a man; 'A bara n yamari wo xa n mali banxi tife ra naxan falaxi'. Ismail naxa a fala; 'Na kui n na ra bama', xa na mu a fala nE. Naxan na fe falama a fala nE; Na kui e firin birin naxa banxi ti fOlO, Iburahima naxa banxi ti, Ismail naxa gbeti xanin, e firin birin naxa sali raba; -'Moxo xa karamOxO, wo xa -xaxili- tongo moxo yi ra wo tan nan na fe birin ramE ma a nun wo tan nan na fe birin kolon'. E firin birin naxa siga banxi ti ra han e naxa Baitullah rabilin e firin birin naxa sali raba; -'Moxo xa karamOxO, i xa -xaxili- tongo moxo yi ra, i tan nan na fe birin ramE ma a nun i tan nan na fe birin kolon'-. Naxan na fe falama a fala nE; 'E firin naxa siga banxi tife ra han banxi xungbe nu bara te a nun Ibrahim, a to findi fori ra, a nu bara tagan dondoroti gbeti tefe ra banxi xungbe fari, a naxa ti gbeti fari alo yire nde a tima -al-Maqam- waxati naxan ma Ismail naxa siga gbeti sode a yi ra e firin birin naxa sali raba; -'Moxo xa karamOxO, i xa -xaxili- tongo moxo yi ra, i tan nan na fe birin ramE ma a nun i tan nan na fe birin kolon'- -QS. Albaqarah 128-.