Hadith Representative
Nabi Ismail berperan membawakan batu untuk dipasang oleh Nabi Ibrahim sambil mereka terus berdoa
Imam Bukhari : 3114حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا فَلَمَّا بَلَغَتْ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتْ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ تَعْنِي الصَّبِيَّ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ فَإِذَا جِبْرِيلُ قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الْأَرْضِ قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الْمَاءِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا قَالَ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلَّا عَلَى مَاءٍ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمْ امْرَأَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ فَقَالَتْ أَلَا تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ وَشَرَابُنَا الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ يُصْلِحُ نَبْلًا لَهُ فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ قَالَ إِذَنْ أَفْعَلَ أَوْ كَمَا قَالَ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَنْ نَقْلِ الْحِجَارَةِ فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
A tene na e [‘Abdullah bin Mohammed] ti tene na e [Abu ‘Amir ‘Abdul Malik bin ‘Amru] ti tene na mbi [Ibrahim bin Nafi’] ti [Katsir bin Katsir] ti [Sa’id bin Jubair] ti [Ibnu ‘Abbas radliallahu ‘anhuma]; ‘Na ngoi so Ibrahim asigigi ti voyagé na Isma’il na mama ti Isma’il, ala ga na mbeni geriba - mbeni sakpa ti ngu osio - so ngu ayeke na yâ ni, mama ti Isma’il anyon ngu so ayeke na yâ ti geriba ni ti tene lo lingbi ti mû ngo na bébé ti lo. Tongana ala si na Mecque, Ibrahim azia ala use kue na gbe ti mbeni da ti bongo. Na ngoi so Ibrahim ayeke kiri na sewa ti lo, mama ti Isma’il amû peko ti lo juska na ngoi so lo si na mbeni ndo so ayeke na nduzu mingi, mama ti Isma’il airi lo na peko ti lo; ‘O Ibrahim, mo zia e na zo wa?’. Ibrahim akiri tënë; ‘Na Allah’. Hajar atene; ‘Na pekoni, mo yeke na ngia na Allah’. Wafango mbaï ni atene; ‘Na pekoni, Hajar akiri -na ndo ti lo ti kozoni na lo nyon ngbene geriba ti lo na lo wara lege ti mû ngo na bébé ti lo juska na ngoi so ngu ni ahunzi lo tene; ‘A yeke nzoni mbi gue mbi bâ, peut-être mbeni zo ayeke dä’. Wafango mbaï ni atene; ‘Tongaso lo gue lo monté na li ti hoto ti Shafaa na lo bâ ndo na ndo ti lo ti bâ wala mbeni zo ayeke dä me lo bâ so zo oko ayeke dä pëpe. Tongana lo si na yâ ti popo-hoto ni lo kpe loro na lo si na Marwa, lo sara tongaso fani mingi. Na pekoni, lo tene; ‘A yeke nzoni mbi gue mbi bâ lo, lo ye ti tene bébé ni. Tongaso, lo gue ti bâ bébé ti lo, so aga na yâ ti oko dutingo so lo yeke na ni na ngoi so a zia lo, mo bâ mo tene lo yeke nyon pupu ti kuâ, tongaso bê ti Hajar aduti kpô pëpe. Lo tene; ‘A yeke nzoni mbi gue mbi bâ, peut-être mbeni zo ayeke dä’. Tongaso, lo gue lo monté na ndo ti hoto ti Shafaa na lo bâ ndo na ndo ni me lo wara zo oko pëpe juska na ngoi so lo sara tara so fani mbasambala awe - na popo ti ahoto ti Shafaa na Marwah - lo tene; ‘A yeke nzoni mbi gue mbi bâ ye so asi na bébé ti mbi’, na bango ni lo mä mbeni go, tongaso lo tene; ‘Mû maboko na -mbi- tongana mo yeke nzoni’. A yeke na lege ni ti tene so - go so - ayeke ange Jibril ‘Alaihissalam. Wafango mbaï ni atene; Na pekoni, Jibril asara ye so na talon ti lo. Lo pika sese na talon ti lo’. Wafango mbaï ni atene; ‘Tongaso ngu alondo na mama ti Ism’ail apika kate ti lo na lo bungbi ni hio’. Wafango mbaï ni atene; Abu Al Qasim atene: ‘Tongana fade Hajar azia ni gi lo oko, ka ngu ni ayeke sua’. Wafango mbaï ni atene; ‘Tongaso Hajar anyon ngu ti Zamzam si lo lingbi ti mû ngo na bébé ti lo.’ Na pekoni, mbeni bungbi ti azo ti mara ti Jurhum ahon na gbe ti popo-hoto ni na ala bâ mbeni ndeke, mo bâ mo tene ala mä na bê na ni pëpe. Ala tene: ‘Mbeni ndeke ayeke duti dä pëpe me a yeke tâ ye ngbanga ti so ngu ayeke dä’. Na nda ni ala tokua mbeni zo ti bâ ala na a bâ so ala yeke na yâ ti mbeni ndo so ngu ayeke dä. Na pekoni, watokua ni akiri na ala na lo fa -ye so lo bâ-. Na pekoni, ala gue na mbage ti Hajar si ala tene; ‘O Madame Isma’il, mo mû lege na e ti duti na mo wala e yeke duti na tele ti mo?’. Na pekoni, molenge ti lo ti koli - Isma’il - akono aga maseka-koli na lo sala mariage na mbeni wali. Wafango mbaï ni atene; ‘Na pekoni, mbeni nzara alondo na yâ ti bê ti Ibrahim tongaso lo tene na sewa ti lo; ‘Mbi yeke gue ti bâ sewa ti mbi so mbi zia na peko’. Wafango mbaï ni atene; ‘Tongaso, Ibrahim aga, lo bara lo, lo tene; ‘Isma’il ayeke na ndo wa?’. Wali ti Isma’il atene; ‘Gue ti gi nyama’. Abraham atene; ‘Tene na lo so tongana lo ga, lo yeke changé yanga ti da ti lo.’ Na ngoi so Isma’il asi kâ wali ti lo afa na lo tënë ti gango ti Ibrahim. Tongaso, Isma’il atene; “Mo yeke zo so a ye ti tene na yanga-da, tongaso kiri na sewa ti mo.” Na pekoni, mbeni nzara nde alondo na yâ ti bê ti Ibrahim tongaso lo tene na azo ti sewa ti lo; ‘Mbi yeke gue ti bâ sewa ti mbi so mbi zia na peko’. Na ngoi so lo si kâ, Ibrahim ahunda; Isma’il ayeke na ndo wa? Wali ti lo akiri tënë; ‘Lo gue ti gi nyama. Musty Ah, a yeke nzoni mo luti kete ti te ye na ti nyon ye na e pepe?’ Ibrahim ahunda; ‘Mo yeke te nyen na mo yeke nyon nyen?’. Wali ti Isma’il akiri tënë; ‘Kobe ti e ayeke nyama na ye ti nyongo ni ayeke ngu’. Na pekoni, Ibrahim asambela; ‘O Allah, iri tënë nzoni na ndo ti ala na yâ ti mitele ti ala nga na ngu ti ala’. Abu Al Qasim sallallaahu ‘alaihi wasallam atene: ‘Anyama na ngu so asi singo na deba nzoni ndali ti deba nzoni ti sambela ti Ibrahim ‘Alaihissalam’. Na pekoni, mbeni nzara nde alondo na yâ ti bê ti Ibrahim tongaso lo tene na azo ti sewa ti lo; ‘Mbi yeke gue ti bâ sewa ti mbi so mbi zia na peko’. Tongaso, Ibrahim aga lo tingbi na Isma’il na peko ti kanga ti Zamzam so ayeke leke flèche ti lo na lo tene; ‘O Isma’il, biani Rabb ti mo amû yanga na mbi ti leke mbeni da’. Isma’il atene; ‘Mä yanga ti Rabb ti mo’. Ibrahim akiri atene; ‘Biani Lo mû yanga na mbi ti tene mo mû maboko na mbi ti leke da so a sara tënë ni so’. Isma’il atene; ‘Na pekoni mbi yeke sala ni’, wala lo tene tongaso. Wafango mbaï ni atene; Tongaso, ala use kue ato nda ti leke da, Ibrahim aleke da na ngoi so Isma’il ayeke yô atênë ni, ala use kue na ngoi so ala yeke diko asambela; -'Rabb ti e, yeda -charité- na mbage ti e biani Mo yeke Zo ti mango ye kue na Mo hinga ye kue'. Ala use kue angbâ ti leke da juska ala ngoro Baitullah na ala use kue angbâ ti diko asambela; -'Rabb ti e, yeda -charité- na mbage ti e, biani Mo yeke Zo ti mango ye kue na ti hinga ye kue'-. Wafango mbaï ni atene; ‘Ala use kue angbâ ti leke da ni juska na ngoi so da ni akono awe na Ibrahim, tongana mbeni mbakoro babâ wala mama, a fatigué kete ti yôro atênë ni na ndo ti mbeni mur so ayeke na nduzu mingi, lo luti na ndo ti tênë ni tongana ndo ti lutingo -al-Maqam- na ngoi so Ismail angbâ ti mû na lo atênë ni na ngoi so ala use kue angbâ ti sambela; -'Rabb ti e, yeda -charité- na mbage ti e, biani Mo yeke Zo ti mango ye kue na ti hinga ye kue'- -QS. Albakara 128-.