Hadith Representative
Nabi Ismail berperan membawakan batu untuk dipasang oleh Nabi Ibrahim sambil mereka terus berdoa
Imam Bukhari : 3114حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا فَلَمَّا بَلَغَتْ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتْ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ تَعْنِي الصَّبِيَّ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ فَإِذَا جِبْرِيلُ قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الْأَرْضِ قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الْمَاءِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا قَالَ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلَّا عَلَى مَاءٍ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمْ امْرَأَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ فَقَالَتْ أَلَا تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ وَشَرَابُنَا الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ يُصْلِحُ نَبْلًا لَهُ فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ قَالَ إِذَنْ أَفْعَلَ أَوْ كَمَا قَالَ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَنْ نَقْلِ الْحِجَارَةِ فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
Sinabi sato ['Abdullah bin Muhammad] nagsabi sato [Si Abu 'Amir 'Abdul Malik bin 'Amru] nagsabi sako [Ibrahim bin Nafi'] gikan ki [Katsir bin Katsir] gikan ki [Sa'id bin Jubair] gikan ki [Ibnu 'Abbas radliallahu 'anhuma] nagsabi; 'Kan magluwas si Ibrahim sa pagbiyahe kaiba si Isma'il asin an ina ni Isma'il, nagdara sinda nin geriba - sarong supot na may apat na tubig - na may laog na tubig, an ina ni Isma'il nag-inom sa suplay nin tubig sa geriba tanganing mapasuso niya an saiyang omboy. Pag-abot ninda sa Mecca, ibinugtak sindang duwa ni Ibrahim sa irarom nin sarong payag. Kan mabalik na si Ibrahim sa saiyang pamilya, an ina ni Isma'il nagsunod saiya sagkod na kan makaabot siya sa sarong medyo halangkaw na kapatagan/bulod, inapod siya kan ina ni Isma'il sa likod; 'O Ibrahim, kiisay mo kami pinabayaan?'. Nagsimbag si Ibrahim; 'Sa Allah'. Sabi ni Hajar; 'Dangan, ako naogma ki Allah'. An parasaysay nagsabi; 'Dangan si Hajar nagbalik -sa saiyang orihinal na lugar asin ininom an saiyang suanoy na geriba asin nakapasuso sa saiyang omboy sagkod na kan maubos an suplay nin tubig sabi nia; 'Mas marahay na magduman ako asin maghiling, tibaad igwa nin tawo'. An parasaysay nagsabi; 'Kaya nagduman siya asin nagsakat sa alitoktok kan bulod nin Shafaa asin nagheling sa palibot tanganing helingon kun igwa nin siisay man alagad mayo siyang namatean na siisay man. Pag-abot niya sa kababan nagdalagan siya asin nag-abot sa Marwa, kadakol na beses niya ining ginibo. Dangan nagsabi siya; 'Mas marahay na magduman ako asin hilingon siya, an boot niyang sabihon iyo an omboy. Kaya nagduman siya tanganing mahiling an saiyang omboy, na nasa kaparehong kamugtakan palan kan siya binayaan, na garo nagsusupsop sa hinangos nin kagadanan, kaya dai nagin kalmado an puso ni Hajar. Sabi niya; 'Mas marahay na magduman ako asin maghiling, tibaad igwa nin tawo'. Kaya nagduman siya tanganing magtukad sa bulod nin Shafaa asin nagheling sa palibot alagad mayo siyang nakuang siisay man sagkod na kan ginibo niya an pagprobar na ini nin pitong beses - sa pag-ultanan kan mga bulod nin Shafaa asin Marwah - sabi niya; 'Mas marahay na magduman ako asin hilingon kun ano an nangyari sa sakuyang omboy', garo baga may nadangog siyang boses, kaya sinabi niya; 'Tabangan -ako- kun ika marahay'. Nagluwas na - an boses na idto - iyo an anghel na si Jibril 'Alaihissalam. An parasaysay nagsabi; Dangan ginibo ini ni Jibril gamit an saiyang bool. Nag-alog siya sa daga gamit an saiyang mga takyag'. An parasaysay nagsabi; 'Kaya nagbulos an tubig asin an ina ni Ism'ail nabigla asin tulos na kinua ini'. An parasaysay nagsabi; Sabi ni Abu Al Qasim sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Kun pinabayaan sana ini ni Hajar, nagbulos kuta an tubig'. An parasaysay nagsabi; 'Kaya si Hajar nag-inom sa tubig kan Zamzam tanganing mapasuso niya an saiyang omboy.' Dangan sarong grupo nin mga tawo hale sa tribong Jurhum an nag-agi sa irarom kan kababan asin nakahiling sinda nin sarong gamgam, na garo dai sinda nagtutubod. Sabi ninda: 'Mayo nin gamgam alagad sigurado ini huli ta igwa nin tubig'. Sa katapustapusi nagpadara sinda nin sarong mensahero tanganing helingon sinda asin yaon palan sinda sa sarong lugar na may tubig. An mensahero dangan nagbalik sa sainda asin nagbareta -kun ano an saiyang nahiling-. Dangan nagduman sinda ki Hajar asin nagsabi; 'O Mrs. Isma'il, tinutugutan mo daw kaming mag-istar saimo o kami nag-eerok sa kataid mo?'. Dangan an saiyang aki - si Isma'il - nagdakula na sarong hoben na lalaki asin nag-agom nin sarong babae. An parasaysay nagsabi; 'Dangan sarong kamawotan an nagbutwa ki Ibrahim kaya sinabi niya sa saiyang pamilya; 'Maduman ako tanganing hilingon an sakuyang pamilya na sakuyang binayaan'. An parasaysay nagsabi; 'Kaya si Ibrahim nag-abot asin nag-ako saiya, na nagsasabi; 'Haen si Isma'il?'. Sabi kan agom ni Isma'il; 'Mag-ayam'. Sabi ni Ibrahim; 'Sabihan mo siya pag-abot niya, babaguhon niya an pinto kan saiyang harong.' Kan mag-abot si Isma'il sinabihan siya kan saiyang agom manungod sa pag-abot ni Ibrahim. Kaya sinabi ni Isma'il; "Ika an pigtutuyo kan pinto, kaya magbalik ka sa saimong pamilya." Dangan saro pang kamawotan an nagbutwa ki Ibrahim kaya sinabi niya sa saiyang pamilya; 'Maduman ako tanganing hilingon an sakuyang pamilya na sakuyang binayaan'. Pag-abot niya, naghapot si Ibrahim; Hain si Isma'il? Nagsimbag an saiyang agom; 'Nag-ayam siya. Musty Ah, bako daw na mas marahay na maghapit ka asin magkakan asin mag-inom kaiba mi?' hapot ni Ibrahim; 'Ano an kinakakan asin iniinom mo?'. Nagsimbag an agom ni Isma'il; 'An samong kakanon karne asin an samong inomon tubig'. Dangan namibi si Ibrahim; 'O Allah, bendisyunan mo sinda sa saindang laman asin tubig'. Si Abu Al Qasim sallallaahu 'alaihi wasallam nagsabi: 'An laman asin tubig digdi pano nin mga biyaya huli sa mga biyaya kan pamibi ni Ibrahim na 'Alaihissalam'. Dangan saro pang kamawotan an nagbutwa ki Ibrahim kaya sinabi niya sa saiyang pamilya; 'Maduman ako tanganing hilingon an sakuyang pamilya na sakuyang binayaan'. Kaya nag-abot si Ibrahim asin sinabat si Isma'il gikan sa likod kan bubon ni Zamzam na naghihirahay kan saiyang pana asin nagsabi; 'O Isma'il, totoo na an saimong Rabb nagboot sako na magtogdok nin harong'. Sabi ni Isma'il; 'Kuyogon an saimong Rabb'. Sabi giraray ni Ibrahim; 'Tunay nanggad na pinagbotan Niya ako na tabangan mo ako sa pagtogdok kan harong na pinag-oolayan'. Sabi ni Isma'il; 'Kun siring gigibohon ko', o kaya sabi niya. An parasaysay nagsabi; Kaya sindang duwa nagpoon na magtogdok, si Ibrahim an nagtogdok mantang si Isma’il an nagdadara kan mga gapo, sindang duwa mantang nag-aawit nin mga pamibi; -'Samuyang Rabb, akoa an -pagkaherak- hale sa samo na Ika an Gabos-Nadadangog asin Gabos-Nakakaaram'. An duwa sainda padagos na nagtogdok sagkod na pinalibotan ninda an Baitullah asin pareho sindang nagpadagos sa pag-awit nin mga pamibi; -'Samuyang Rabb, akoa an -pagkaherak- hale sa samo, tunay na Ika an Nakadadangog asin Nakakaaram kan Gabos'-. An parasaysay nagsabi; 'Sinda duwa nagpadagos sa pagtugdok sagkod na kan an edipisyo halangkaw na asin si Ibrahim, bilang sarong gurang na magurang, medyo pagal na sa pag-alsa kan mga gapo pasiring sa mas halangkaw na estruktura kan lanob, siya nagtindog sa gapo bilang sarong lugar na matindogan -al-Maqam- mantang si Ismail padagos na nagtatao saiya kan mga gapo mantang an duwa sainda padagos na nag-aawit nin mga pamibi; -'Samuyang Rabb, akoa an -pagkaherak- sa samo, totoong Ika an Nakadadangog asin Nakakaaram kan Gabos'- -QS. Albaqarah 128-.