Hadith Representative
Nabi Ismail berperan membawakan batu untuk dipasang oleh Nabi Ibrahim sambil mereka terus berdoa
Imam Bukhari : 3114حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ نَافِعٍ عَنْ كَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ لَمَّا كَانَ بَيْنَ إِبْرَاهِيمَ وَبَيْنَ أَهْلِهِ مَا كَانَ خَرَجَ بِإِسْمَاعِيلَ وَأُمِّ إِسْمَاعِيلَ وَمَعَهُمْ شَنَّةٌ فِيهَا مَاءٌ فَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ فَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَوَضَعَهَا تَحْتَ دَوْحَةٍ ثُمَّ رَجَعَ إِبْرَاهِيمُ إِلَى أَهْلِهِ فَاتَّبَعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ حَتَّى لَمَّا بَلَغُوا كَدَاءً نَادَتْهُ مِنْ وَرَائِهِ يَا إِبْرَاهِيمُ إِلَى مَنْ تَتْرُكُنَا قَالَ إِلَى اللَّهِ قَالَتْ رَضِيتُ بِاللَّهِ قَالَ فَرَجَعَتْ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الشَّنَّةِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا حَتَّى لَمَّا فَنِيَ الْمَاءُ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا قَالَ فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ هَلْ تُحِسُّ أَحَدًا فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا فَلَمَّا بَلَغَتْ الْوَادِيَ سَعَتْ وَأَتَتْ الْمَرْوَةَ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ أَشْوَاطًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ تَعْنِي الصَّبِيَّ فَذَهَبَتْ فَنَظَرَتْ فَإِذَا هُوَ عَلَى حَالِهِ كَأَنَّهُ يَنْشَغُ لِلْمَوْتِ فَلَمْ تُقِرَّهَا نَفْسُهَا فَقَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ لَعَلِّي أُحِسُّ أَحَدًا فَذَهَبَتْ فَصَعِدَتْ الصَّفَا فَنَظَرَتْ وَنَظَرَتْ فَلَمْ تُحِسَّ أَحَدًا حَتَّى أَتَمَّتْ سَبْعًا ثُمَّ قَالَتْ لَوْ ذَهَبْتُ فَنَظَرْتُ مَا فَعَلَ فَإِذَا هِيَ بِصَوْتٍ فَقَالَتْ أَغِثْ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ خَيْرٌ فَإِذَا جِبْرِيلُ قَالَ فَقَالَ بِعَقِبِهِ هَكَذَا وَغَمَزَ عَقِبَهُ عَلَى الْأَرْضِ قَالَ فَانْبَثَقَ الْمَاءُ فَدَهَشَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَعَلَتْ تَحْفِزُ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ تَرَكَتْهُ كَانَ الْمَاءُ ظَاهِرًا قَالَ فَجَعَلَتْ تَشْرَبُ مِنْ الْمَاءِ وَيَدِرُّ لَبَنُهَا عَلَى صَبِيِّهَا قَالَ فَمَرَّ نَاسٌ مِنْ جُرْهُمَ بِبَطْنِ الْوَادِي فَإِذَا هُمْ بِطَيْرٍ كَأَنَّهُمْ أَنْكَرُوا ذَاكَ وَقَالُوا مَا يَكُونُ الطَّيْرُ إِلَّا عَلَى مَاءٍ فَبَعَثُوا رَسُولَهُمْ فَنَظَرَ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَأَتَاهُمْ فَأَخْبَرَهُمْ فَأَتَوْا إِلَيْهَا فَقَالُوا يَا أُمَّ إِسْمَاعِيلَ أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَكُونَ مَعَكِ أَوْ نَسْكُنَ مَعَكِ فَبَلَغَ ابْنُهَا فَنَكَحَ فِيهِمْ امْرَأَةً قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ قَالَ قُولِي لَهُ إِذَا جَاءَ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ فَلَمَّا جَاءَ أَخْبَرَتْهُ قَالَ أَنْتِ ذَاكِ فَاذْهَبِي إِلَى أَهْلِكِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي قَالَ فَجَاءَ فَقَالَ أَيْنَ إِسْمَاعِيلُ فَقَالَتْ امْرَأَتُهُ ذَهَبَ يَصِيدُ فَقَالَتْ أَلَا تَنْزِلُ فَتَطْعَمَ وَتَشْرَبَ فَقَالَ وَمَا طَعَامُكُمْ وَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ طَعَامُنَا اللَّحْمُ وَشَرَابُنَا الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي طَعَامِهِمْ وَشَرَابِهِمْ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرَكَةٌ بِدَعْوَةِ إِبْرَاهِيمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِمَا وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ بَدَا لِإِبْرَاهِيمَ فَقَالَ لِأَهْلِهِ إِنِّي مُطَّلِعٌ تَرِكَتِي فَجَاءَ فَوَافَقَ إِسْمَاعِيلَ مِنْ وَرَاءِ زَمْزَمَ يُصْلِحُ نَبْلًا لَهُ فَقَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ رَبَّكَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ لَهُ بَيْتًا قَالَ أَطِعْ رَبَّكَ قَالَ إِنَّهُ قَدْ أَمَرَنِي أَنْ تُعِينَنِي عَلَيْهِ قَالَ إِذَنْ أَفْعَلَ أَوْ كَمَا قَالَ قَالَ فَقَامَا فَجَعَلَ إِبْرَاهِيمُ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ حَتَّى ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ وَضَعُفَ الشَّيْخُ عَنْ نَقْلِ الْحِجَارَةِ فَقَامَ عَلَى حَجَرِ الْمَقَامِ فَجَعَلَ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَيَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }
Ewecu iwa ['Abdullah bin Muhammad] ewacu iwa [Abu 'Amir 'Abdul Malik bin 'Amru] ewacu ira [Ibrahim bin Nafi'] kud i [Katsir bin Katsir] kud i [Sa'id bin Jubair] kud i [Ibnu 'Abbas radliallahu 'anhuma] uwacu; 'Kinde ma Ibrahim ucidho wotho ku Isma'il man min Isma'il, gikelo geriba - osau mi pii angwen - ma iiye pii, min Isma'il umadhu kud i pii ma nwang i geriba kara ebed ku cak ikum nyathin pare. Kinde ma gituc i Mecca, Ibrahim uketho gi ario zoo ithe ot moko. Kinde ma Ibrahim ubemito edok i pacu pare, min Isma'il ulube ingeye nitundu ikare ma etuc i got mabor, min Isma'il ulwonge kud i ngeye; 'O Ibrahim, iweku wa ni ngati makani?'. Ibrahim udwoko kumae; 'Ni Allah'. Hajar uwacu; 'I ngeye, cwinya yom ku Allah'. Jagor owacu; 'I ngeye Hajar udwogo -i kabedu pare macon man emadhu geriba pare macon man ecopo miyo cak ikum nyathin pare nitundu pii uthum ewacu; 'Ber ka adok anen, nyo ngati moko utiye'. Jagor owacu; 'Ecidho man eidho iwi got Shafaa man eneno ka ng'atu moko utiye ento ewinjo ngo ngati moko. Kinde ma etuc i got e ringo man ebino i Marwa, etimo eni wang mapol. I ngeye ewacu kumae; 'Ber ka adok anene, ebeweco ikum nyathin. Ecidho nineno nyathin pare, ma edoko i kite marom ku ma juweke kudu, calu ma ebedu ka madhu yamo mi tho, pieno adunde pa Hajar ubedu moth ungo. Eyero kumae; 'Ber ka adok anen, nyo ngati moko utiye'. Ecidho i wi got pa Shafaa man eneno piny ento enwangu ngati moko ope nitundu etimo kero eni wang abiro - ikind got pa Shafaa ku Marwah - ewacu; 'Ber ka adok anen ango ma utimere ikum nyathin para', nen calu ewinjo dwal, ci ewacu; 'Konya -an- ka ibedo ber'. Ewok nya - dwal eca - ubedo malaika Jibril 'Alaihissalam. Jagor owacu; I ngeye Jibril utimo eni ku tyende. Epodho ngom ku tyende. Jagor owacu; 'Eka pii ucwir woko man min Ism'ail ugam ungwel man etingo pio pio'. Jagor owacu; Abu Al Qasim sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Ka Hajar uweko kende, pii copo mol'. Jagor owacu; 'Ento Hajar umadhu pii pa Zamzam kara ebed ku cak ikum nyathin pare.' I ngeye dul pa dhanu moko kud i thek pa Jurhum ukadhu i the got man gineno winyo moko, calu ma giyio ngo. Giwacu: 'Winyo bibedo mbe ento etiye andha pilembe pii utiye'. I ajiki ne gioro jakwenda moko ni neno gi man edoko kama pii utiye i iye. Jakwenda ne udwogo i bang gi man ewacu -gin ma eneno-. I ngeye gicidho ibang Hajar man giwacu kumae; 'O Mrs. Isma'il, ibe yiyu wa wabed kudi nyo wabekwo inget kudi?'. I ngeye wode - Isma'il - udoko awobi man egamu dhaku. Jagor owacu; 'Eka miti moko uwok i Ibrahim ewacu ni juru ot pare; 'Abecidho nineno juru ot para ma aweko ngeye'. Jagor owacu; 'Ibrahim ubino man emothe, ewacu kumae; 'Isma'il utiye kan kani?'. Dhaku pa Isma'il uwacu; 'Cidhi i dwar'. Ibrahim uwacu; 'Wec ire ka ebino, ebiloko dhugola mi ot pare.' Kinde ma Isma'il utuc, dhaku pare uwacu ire pi tuc pa Ibrahim. Isma'il uwacu; "In re ma juweco pire i dhugola, dong dok i pacu peri." I ngeye yeny mange wok i Ibrahim ewacu ni juru ot pare; 'Abecidho nineno juru ot para ma aweko ngeye'. Kinde ma etuc, Ibrahim upenju; Isma'il utiye kan kani? Dhaku pare udwoko kumae; 'Ecidho ka dwar. Musty Ah, ecopo bedu ber ungo ka icungu man icam man imadh kudwa?' Ibrahim upenju; 'Icamu man imadh ango?'. Dhaku pa Isma'il udwoko kumae; 'Cam mwa ubedo ringu man kongo mwa ubedo pii'. I ngeye Ibrahim olemo; 'O Allah, ber igi i ring ku pii migi'. Abu Al Qasim sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Ringo ku pii kany upong ku mugisa pi mugisa pa rwo pa Ibrahim 'Alaihissalam'. I ngeye yeny mange wok i Ibrahim ewacu ni juru ot pare; 'Abecidho nineno juru ot para ma aweko ngeye'. Ibrahim ubinu man erombo ku Isma'il kud i ngeye pa vur pa Zamzam ma eyubu adungu pare man ewacu; 'O Isma'il, andha Rabb peri ungolo ira nia agir ot'. Isma'il uwacu; 'Winj Rabb peri'. Ibrahim uwacu kendu; 'Andha en eyiyu ira nya ikonya i gier ot ma juweco pire'. Isma'il uwacu; 'I ngeye abitimo', nyo ewacu. Jagor owacu; Dong gin ario zoo gicaku gier, Ibrahim ugiero, Isma'il utingo kidi, gin ario zoo gibekwanu lega; -'Rabb mwa, jol -ber- kud i bangwa andha in ibedo jawinj man ingeyo piny zo'. Gin ario zoo gimediri ku gedo nitundo ma giguro Baitullah man gin ario zoo gimediri ku kwanu lega; -'Rabb mwa, jol -ber- kud i bangwa, andha in re ma iwinjo man ingeyo piny zo'-. Jagor owacu; 'Gi ario gi umediri ku gedo nitundu ma ot ne ubedo mabor man Ibrahim, calu won ot ma oti, ubedu ka olo nyanok mi tingo kidi i ot ma malu, ecungu iwi kidi calu kabedu mi cungu -al-Maqam- ma Ismail umediri ku miye kidi ma gin ario gi umediri ku kwanu lega; -'Rabb mwa, jol -ber- kud i bangwa, andha in re ma iwinjo man ingeyo piny zo'- -QS. Albaqarah 128-.