Hadith Representative
Nabi Muhammad bermimpi pada hari kiamat Nabi Ibrahim adalah seorang yang tua yang berada di bawah pohon dengan anak-anak di sekitarnya
Imam Bukhari : 1297بَاب حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى صَلَاةً أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا قَالَ فَإِنْ رَأَى أَحَدٌ قَصَّهَا فَيَقُولُ مَا شَاءَ اللَّهُ فَسَأَلَنَا يَوْمًا فَقَالَ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ رُؤْيَا قُلْنَا لَا قَالَ لَكِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ رَجُلَيْنِ أَتَيَانِي فَأَخَذَا بِيَدِي فَأَخْرَجَانِي إِلَى الْأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ فَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ وَرَجُلٌ قَائِمٌ بِيَدِهِ كَلُّوبٌ مِنْ حَدِيدٍ قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنْ مُوسَى إِنَّهُ يُدْخِلُ ذَلِكَ الْكَلُّوبَ فِي شِدْقِهِ حَتَّى يَبْلُغَ قَفَاهُ ثُمَّ يَفْعَلُ بِشِدْقِهِ الْآخَرِ مِثْلَ ذَلِكَ وَيَلْتَئِمُ شِدْقُهُ هَذَا فَيَعُودُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ قُلْتُ مَا هَذَا قَالَا انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ عَلَى قَفَاهُ وَرَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِهِ بِفِهْرٍ أَوْ صَخْرَةٍ فَيَشْدَخُ بِهِ رَأْسَهُ فَإِذَا ضَرَبَهُ تَدَهْدَهَ الْحَجَرُ فَانْطَلَقَ إِلَيْهِ لِيَأْخُذَهُ فَلَا يَرْجِعُ إِلَى هَذَا حَتَّى يَلْتَئِمَ رَأْسُهُ وَعَادَ رَأْسُهُ كَمَا هُوَ فَعَادَ إِلَيْهِ فَضَرَبَهُ قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَا انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا إِلَى ثَقْبٍ مِثْلِ التَّنُّورِ أَعْلَاهُ ضَيِّقٌ وَأَسْفَلُهُ وَاسِعٌ يَتَوَقَّدُ تَحْتَهُ نَارًا فَإِذَا اقْتَرَبَ ارْتَفَعُوا حَتَّى كَادَ أَنْ يَخْرُجُوا فَإِذَا خَمَدَتْ رَجَعُوا فِيهَا وَفِيهَا رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَا انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ مِنْ دَمٍ فِيهِ رَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى وَسَطِ النَّهَرِقَالَ يَزِيدُ وَوَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ عَنْ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ وَعَلَى شَطِّ النَّهَرِ رَجُلٌ بَيْنَ يَدَيْهِ حِجَارَةٌ فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ الَّذِي فِي النَّهَرِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ رَمَى الرَّجُلُ بِحَجَرٍ فِي فِيهِ فَرَدَّهُ حَيْثُ كَانَ فَجَعَلَ كُلَّمَا جَاءَ لِيَخْرُجَ رَمَى فِي فِيهِ بِحَجَرٍ فَيَرْجِعُ كَمَا كَانَ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالَا انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ فِيهَا شَجَرَةٌ عَظِيمَةٌ وَفِي أَصْلِهَا شَيْخٌ وَصِبْيَانٌ وَإِذَا رَجُلٌ قَرِيبٌ مِنْ الشَّجَرَةِ بَيْنَ يَدَيْهِ نَارٌ يُوقِدُهَا فَصَعِدَا بِي فِي الشَّجَرَةِ وَأَدْخَلَانِي دَارًا لَمْ أَرَ قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهَا فِيهَا رِجَالٌ شُيُوخٌ وَشَبَابٌ وَنِسَاءٌ وَصِبْيَانٌ ثُمَّ أَخْرَجَانِي مِنْهَا فَصَعِدَا بِي الشَّجَرَةَ فَأَدْخَلَانِي دَارًا هِيَ أَحْسَنُ وَأَفْضَلُ فِيهَا شُيُوخٌ وَشَبَابٌ قُلْتُ طَوَّفْتُمَانِي اللَّيْلَةَ فَأَخْبِرَانِي عَمَّا رَأَيْتُ قَالَا نَعَمْ أَمَّا الَّذِي رَأَيْتَهُ يُشَقُّ شِدْقُهُ فَكَذَّابٌ يُحَدِّثُ بِالْكَذْبَةِ فَتُحْمَلُ عَنْهُ حَتَّى تَبْلُغَ الْآفَاقَ فَيُصْنَعُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ يُشْدَخُ رَأْسُهُ فَرَجُلٌ عَلَّمَهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَنَامَ عَنْهُ بِاللَّيْلِ وَلَمْ يَعْمَلْ فِيهِ بِالنَّهَارِ يُفْعَلُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي الثَّقْبِ فَهُمْ الزُّنَاةُ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي النَّهَرِ آكِلُوا الرِّبَا وَالشَّيْخُ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلَام وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهُ فَأَوْلَادُ النَّاسِ وَالَّذِي يُوقِدُ النَّارَ مَالِكٌ خَازِنُ النَّارِ وَالدَّارُ الْأُولَى الَّتِي دَخَلْتَ دَارُ عَامَّةِ الْمُؤْمِنِينَ وَأَمَّا هَذِهِ الدَّارُ فَدَارُ الشُّهَدَاءِ وَأَنَا جِبْرِيلُ وَهَذَا مِيكَائِيلُ فَارْفَعْ رَأْسَكَ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا فَوْقِي مِثْلُ السَّحَابِ قَالَا ذَاكَ مَنْزِلُكَ قُلْتُ دَعَانِي أَدْخُلْ مَنْزِلِي قَالَا إِنَّهُ بَقِيَ لَكَ عُمُرٌ لَمْ تَسْتَكْمِلْهُ فَلَوْ اسْتَكْمَلْتَ أَتَيْتَ مَنْزِلَكَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މޫސާ ބިން އިސްމާޢީލް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޖަރީރު ބިން ހާޒިމް] [އަބޫ ރާޖާޢު] [ސަމްރާ ބިން ޖުންދާބު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި: ނަމާދެއް ކުރައްވައި ނިމުމުން އަޅުގަނޑުމެންނާ ދިމާއަށް މޫނު އަނބުރާލައި، ‘ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ކާކު ރޭ ހުވަފެނެއް ފެނުނީ’ ކަމަށް ބުނުމަކީ އާދައެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު -ސަމްރާ ބިން ޖުންދަބް- ވިދާޅުވީ، 'އެއްވެސް މީހަކަށް ހުވަފެނެއް ފެނިއްޖެނަމަ، އެމީހަކު އެ ހުވަފެން ކިޔައިދޭނެ، އެވަގުތު އޭނާ ބުނާނެ، 'މާ' ޝިޔާالله' - الله ގެ އިރާދަފުޅުން-'. އަނެއް ދުވަހު އޭނާ އަހަރެމެންނާ ސުވާލުކުރީ: 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް މީހަކަށް ހުވަފެނެއް ފެނުނީ ހެއްޔެވެ؟'. އަހަރެމެން ޖަވާބު ދިނީ: 'ނޫން'. އޭނާ ބުނީ، 'އެކަމަކު ރޭގަނޑު އަހަރެންނަށް ހުވަފެނެއް ފެނުނީ އަހަރެންގެ ގާތަށް އައި ދެމީހަކު ތިބިކަން ދެން އެދެމީހުން އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފާ ޠާހިރު ބިމަށް ގެންދިޔައީ -އަލް މުޤައްދާސާ-، އެނގުނީ މީހަކު ކޮޅަށް ހުރި ކަމަށާއި އަނެއް މީހާ އަތުގައި އިށީނދެގެން އިން ދަގަނޑު ދަނޑިއެއް ހިފައިގެން ކޮޅު ބުރިކޮށްފައިވާ -އާންމުކޮށް އެއްޗެއް ތަޅުވާތީ- ކަމަށެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ބައެއް ރައްޓެހިން ބުނީ، މޫސާގެ އަރިހުން ކަމަށް: ދަގަނޑު ދަނޑި ވައްދާފައި އޮތީ އެމީހެއްގެ އަނގައިގެ އެއްފަރާތަށް - މޮލާރ އިން - ކަރުގެ ނިޔަފަތި ތެރެއަށް ވަދެގެންދާންދެން. ދެން ހަމަ އެގޮތަށް އަނގައިގެ އަނެއް ފަރާތުގައި ކޮށްފައި، ދެން އެ އަނގައިން ނަގައި އަނބުރާ އެތެރެއަށް ލާފައި މިހެންގޮސް މިހެންގޮސް. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ: 'މިކަމުގެ މާނައަކީ ކޮބައިތޯ؟'. އަހަރެން ގެނައި ދެމީހުން ބުނީ: 'ދުރަށް ދާށެވެ'. އެހެންކަމުން އަހަރެމެން އެހެން ތަނަކަށް ގޮސް ކަރުގައި ލެނގިލައިގެން އޮށޯވެގެން އޮތް މީހަކު ކައިރިއަށް ދިޔައިރު، ބޮލުގެ މަތީގައި ހިލައެއް ނުވަތަ ބޮޑު ހިލައެއް ހިފައިގެން ބޮލުގައި ފިރުމާލަން ހުރި އެހެން މީހަކު ހުއްޓެވެ. ޖެހުމުން އެ ހިލަގަނޑު އެމީހާގެ ބޯ ފުނޑުފުނޑުކޮށްލިއިރު، އެހެންކަމުން އެމީހާ އޭނާގެ ގާތަށް އައިސް އެމީހާގެ ބޯ އަސްލު ޙާލަތަށް އަންނަންދެން މިކަން ހުއްޓާނުލައެވެ. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ: 'މި މީހާއަކީ ކާކު؟'. ދެމީހުންވެސް ޖަވާބު ދިނީ: 'ދުރަށް ދާށެވެ'. އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެން ދަތުރުކުރީ އަލިފާން ވަޅުގަނޑެއް ފަދަ ވަޅަކަށް ވާސިލްވާންދެން މަތީގައި ހަނިވެ ތިރި ފުޅާވެފައި ތިރީގައި އަލިފާން ރޯވެފައި އެ އަލިފާން ކައިރިއަށް ގެނައުމުން އެމީހުން - އޭގެ ރައްޔިތުން - އުފުލިގެން ގޮސް ނިއްވާލުމުން އޭގެ ރައްޔިތުން އެނބުރި އެތަނަށް އަންނާނެ، އޭގެ ރައްޔިތުން އެކުލެވިގެންވަނީ އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުންނެވެ. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ: 'އެއީ ކޮންބައެއްތޯ؟'. ދެމީހުންވެސް ޖަވާބު ދިނީ: 'ދާށެވެ'. އެހެންކަމުން އަހަރެމެން ދަތުރު ފެށީ ލޭ ކަމަށްވާ ކޯރަކަށް ވާސިލްވާންދެން، ކޯރުގެ މެދުގައި މީހަކު ހުއްޓިފައި ހުރެއެވެ'. [ޔަޒީދު] އާއި [ވަޙްބު ބިން ޖާރިރު] [ޖާރިރު ބިން ހާޒިމް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަދި ކޯރުގެ އައްސޭރީގައި ގަލެއް ހިފައިގެން މީހަކު ހުރެއެވެ. ކޯރުގެ މެދުގައި ހުރި މީހާ އޭނާއާ ކުރިމަތިލާފައި ކޯރުން ނުކުންނަން ގަސްތުކުރާއިރު، އެ ހިލަ ހިފައިގެން ހުރި މީހާ ކޯރުގެ މެދުގައި އޭނާގެ އަސްލު ތަނަށް އެނބުރި އަންނަންދެން ހިލަގަނޑަކުން އަނގަމައްޗަށް އެއްލާ، އަދި އެގޮތަށް ދިމާވުމުން، ކޯރުން ނުކުންނަން ބޭނުންވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، އޭނާގެ އަސްލު ތަނަށް އަންނަންދެން ހިލަގަނޑަކާއެކު އުކާލާނެއެވެ. އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ: 'މިކަމުގެ މާނައަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟' ދެމީހުންވެސް ޖަވާބު ދިނީ: 'ދާށެވެ'. އެހެންކަމުން ފެހި ޕާކަކަށް ވާސިލްވާންދެން އެތެރޭގައި ބޮޑެތި ގަސްތަކުން ފުރިފައި އޮތްއިރު އޭގެ ދަށުގައި މުސްކުޅިއަކާއި ކުޑަކުދިން ތިބިއިރު ގަސް ކައިރީގައި އަލިފާންގަނޑެއް ހިފައިގެން ހުރި މީހަކު ހުރިއިރު، އޭނާ އަލިފާން ރޯކޮށްލިއިރު، އަހަރެން މައްޗަށް ގެންދިޔަ ދެމީހުން އަހަރެން ގަސް މައްޗަށް ގެންގޮސް ދެން ދެމީހުންވެސް އަހަރެން ކުރިން ނުފެންނަ ގެއަކަށް -ރަށަކަށް- ވައްދާލީމެވެ ދެމީހުންވެސް އަހަރެން އެތަނުން ނެރެފައި ދެން އަނެއްކާވެސް ގަހުގެ މައްޗަށް ގެންގޮސް، ދެން އަހަރެން ވައްދާލީ ރަނގަޅު އަދި ރީތި ގެއަކަށް، އެތަނުގައި މުސްކުޅިންނާއި ޒުވާނުން ތިއްބެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ: 'މިރޭ އަހަރެން ވަށައިގެން ގެންގޮސް ކުރިން ފެނުނު ކަންތައްތައް ކިޔައިދީބަލަ'. އެހެންކަމުން ދެމީހުންވެސް ބުނީ ރަނގަޅު ކަމަށެވެ. ދަގަނޑަކުން އަނގަ ވަޅިން ފެންނަ މީހާއަކީ ދޮގުވެރިއެއް ކަމަށާއި ދޮގެއް ބުނެފިނަމަ ދެން އޭނާ އުފުޤަށް ގެންގޮސް ޤިޔާމަތް ދުވަހާއި ހަމައަށް އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރާނެ ކަމަށެވެ. ބޯ ފަޅައިގެންދާތަން ފެންނަ މީހާއަކީ الله ތަޢާލާ ޤުރުއާން އުނގަންނައިދީފައި ދެން އެއްރޭ ނިދާފައި އޮތް ނަމަވެސް ދުވާލު ޤުރުއާނަށް އަމަލު ނުކުރި މީހެއް ކަމަށް ބުނާނަމަ، ދެން ޤިޔާމަތް ދުވަހާއި ހަމައަށް އެގޮތަށް ކަންތައް ކުރާނެއެވެ. އަދި އެމީހުންގެ އުނދުންމަތިން ފެންނަ މީހުންނަކީ ޒިނޭކުރާ މީހުން ކަމުގައި ވާއިރު ކޯރުގެ މެދުން ފެންނަ މީހުންނަކީ ރިބާ ކާ މީހުން’ ކަމުގައި ވާއިރު ގަހުގެ ދަށުގައި ހުރި މުސްކުޅިއަކީ އިބްރާހީމް ޢަލައިހިއްސަލާމް ނަބިއްޔާ ކަމުގައި ވާއިރު ވަށައިގެން ތިބި ކުދިންނަކީ އިންސާނުންގެ ދަރިންނެވެ. އަލިފާން ރޯކުރި މީހާއަކީ ނަރަކައިގެ ރައްކާތެރި މަލާއިކަތާ ކަމުގައި ވާއިރު ފުރަތަމަ ވަންނަ ގެއަކީ ހުރިހާ މުއުމިނުންގެ ގެއެއް ކަމުގައި ވާއިރު މިގެއަކީ ޝަހީދުންގެ ރަށެއް ކަމަށާއި އަހަރެން ޖިބްރީލް އަދި މިއީ މީކާޢިލް ކަމަށް ވާތީ ބޯ އުފުލާށެވެ. އެހެންކަމުން ބޯ އުފުލާލުމުން އެނގުނީ އަހަރެންގެ ބޮލުގެ މަތީގައި ވިލާގަނޑެއް ފަދަ އެއްޗެއް ހުރިކަމެވެ. ދެމީހުންވެސް ބުނީ،: 'އެއީ ތިބާގެ ތަން' ކަމަށެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ: 'އަހަރެންގެ ގެއަށް ވަންނަން ދޫކޮށްލާ'. ދެމީހުންވެސް ބުނީ 'ތިބާގެ ދިރިއުޅުން އަދިވެސް ބާކީ އޮތީ އަދި ނިމިފައި ނުވާ ކަމަށާއި އެކަން ނިމިއްޖެނަމަ ކަނޑައެޅިގެން ތިބާގެ ގެއަށް ވަދެވޭނެ' ކަމަށެވެ.