Hadits Perwakilan
Agama Nabi Ibrahim adalah agama yang lurus dan hanif
Имам Бұхари : 3541قَالَ مُوسَى حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُهُ إِلَّا تَحَدَّثَ بِهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ زَيْدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ خَرَجَ إِلَى الشَّأْمِ يَسْأَلُ عَنْ الدِّينِ وَيَتْبَعُهُ فَلَقِيَ عَالِمًا مِنْ الْيَهُودِ فَسَأَلَهُ عَنْ دِينِهِمْ فَقَالَ إِنِّي لَعَلِّي أَنْ أَدِينَ دِينَكُمْ فَأَخْبِرْنِي فَقَالَ لَا تَكُونُ عَلَى دِينِنَا حَتَّى تَأْخُذَ بِنَصِيبِكَ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ قَالَ زَيْدٌ مَا أَفِرُّ إِلَّا مِنْ غَضَبِ اللَّهِ وَلَا أَحْمِلُ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ شَيْئًا أَبَدًا وَأَنَّى أَسْتَطِيعُهُ فَهَلْ تَدُلُّنِي عَلَى غَيْرِهِ قَالَ مَا أَعْلَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ حَنِيفًا قَالَ زَيْدٌ وَمَا الْحَنِيفُ قَالَ دِينُ إِبْرَاهِيمَ لَمْ يَكُنْ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَا يَعْبُدُ إِلَّا اللَّهَ فَخَرَجَ زَيْدٌ فَلَقِيَ عَالِمًا مِنْ النَّصَارَى فَذَكَرَ مِثْلَهُ فَقَالَ لَنْ تَكُونَ عَلَى دِينِنَا حَتَّى تَأْخُذَ بِنَصِيبِكَ مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ قَالَ مَا أَفِرُّ إِلَّا مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ وَلَا أَحْمِلُ مِنْ لَعْنَةِ اللَّهِ وَلَا مِنْ غَضَبِهِ شَيْئًا أَبَدًا وَأَنَّى أَسْتَطِيعُ فَهَلْ تَدُلُّنِي عَلَى غَيْرِهِ قَالَ مَا أَعْلَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ حَنِيفًا قَالَ وَمَا الْحَنِيفُ قَالَ دِينُ إِبْرَاهِيمَ لَمْ يَكُنْ يَهُودِيًّا وَلَا نَصْرَانِيًّا وَلَا يَعْبُدُ إِلَّا اللَّهَ فَلَمَّا رَأَى زَيْدٌ قَوْلَهُمْ فِي إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام خَرَجَ فَلَمَّا بَرَزَ رَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَشْهَدُ أَنِّي عَلَى دِينِ إِبْرَاهِيمَوَقَالَ اللَّيْثُ كَتَبَ إِلَيَّ هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَتْ رَأَيْتُ زَيْدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ قَائِمًا مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْكَعْبَةِ يَقُولُ يَا مَعَاشِرَ قُرَيْشٍ وَاللَّهِ مَا مِنْكُمْ عَلَى دِينِ إِبْرَاهِيمَ غَيْرِي وَكَانَ يُحْيِي الْمَوْءُودَةَ يَقُولُ لِلرَّجُلِ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَقْتُلَ ابْنَتَهُ لَا تَقْتُلْهَا أَنَا أَكْفِيكَهَا مَئُونَتَهَا فَيَأْخُذُهَا فَإِذَا تَرَعْرَعَتْ قَالَ لِأَبِيهَا إِنْ شِئْتَ دَفَعْتُهَا إِلَيْكَ وَإِنْ شِئْتَ كَفَيْتُكَ مَئُونَتَهَا
(Алдыңғы хадиспен бірдей баяндаудан), [Мұса] маған [Салим бин Абдуллаға] айтқанын айтты, мен оның [Ибн Омардан] радиаллаһу ъанһумаға айтқанынан басқа ештеңе білмедім, Зәйд бин Амру бин Нуфайлдың өзі ұстанғысы келетін дінді іздеп Сирия жеріне барғанын айтты. Содан кейін ол бір яһуди ғалымын (монах) кездестіріп, одан олардың діні туралы сұрады. Зәйд: «Шынында да, мен сіздің дініңізді қабылдай аламын. Сондықтан маған түсіндіріп беріңізші», - деді. Сонда монах: «Алланың қаһарына ортақтасқыңыз келмесе, біздің дінімізді ұстанбаңыз», - деді. Зәйд: «Мен Алланың қаһарынан қашу үшін ғана қаштым және ешқашан Алланың қаһарының бір бөлігін де көтергім келмейді. Сонда мен оған қалай шыдай аламын? Маған басқа дінді көрсете аласыз ба?» - деді. Яһуди монах: «Мен тек ханиф дінін білмеймін», - деді. Зәйд: «Ханиф деген не?» - деп сұрады. Монах: «Ханиф дегеніміз не?» - деді. «Ибраһим пайғамбардың діні, ол яһуди де, христиан да емес еді, ол тек Аллаһқа ғана табынатын». Сонымен Зәйд барып, христиан ғалымына (діни қызметкеріне) кездесіп, оған да солай деді, бірақ діни қызметкер: «Сен біздің дінімізді ұстанбайсың, тек Аллаһтың қарғысынан үлес аласың», - деді. Сонда Зәйд: «Мен Аллаһтың қаһарынан құтылу үшін ғана қашып кеттім, және мен ешқашан Аллаһтың қарғысы мен қаһарына төтеп бере алмаймын. Ендеше мен оған қалай шыдай аламын? Маған басқа дін көрсете аласыз ба?» - деді. Христиан діни қызметкері: «Мен тек Ханиф дінін білмеймін», - деді. Зәйд: «Ханиф деген не?» - деп сұрады. Діни қызметкер: «Ибраһим пайғамбардың діні, және ол яһуди де, христиан да емес еді, ол тек Аллаһқа ғана табынатын». Зәйд Ибраһим пайғамбар туралы не айтқанын ойлағаннан кейін, Зәйд барып, пайда болған кезде: «Уа, Аллаһ, мен Ибраһимнің дінін қабылдағаныма куәлік етемін», - деп дұға етті. Әл-Ләйіс былай деді: Хишам маған әкесінен Әсма битиден Әбу Бәкірден хат жазды: «Мен Зәйд бин Амр бин Нуфайлдың Қағбаға арқасын сүйеп тұрып: «Уа, Құрайыштар, Аллаһпен ант етемін, сендердің ешқайсысың Ибраһимнің дінінде емессіңдер, тек менен басқа», - деп тұрғанын көрдім. Зәйд әдетте тірідей көмілетін қыздың өмірін сақтап қалған адам еді және ол қызын өлтіргісі келген адамға: «Оны өлтірме, өйткені мен оның қажеттіліктерін қамтамасыз етемін», - деді. Сонымен ол қызды алып кетті, ал қыз өскен кезде Зәйд қыздың әкесіне: «Қаласаң, мен бұл қызды саған тапсырамын, ал қаласаң, сені оның қажеттіліктерінен босатамын», - деді.