Hadits Perwakilan
Adam yang Allah ciptakan dengan tangan-Nya
Имам Ахмад : 2415حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ خَطَبَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ عَلَى مِنْبَرِ الْبَصْرَةِ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ نَبِيٌّ إِلَّا لَهُ دَعْوَةٌ قَدْ تَنَجَّزَهَا فِي الدُّنْيَا وَإِنِّي قَدْ اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي وَأَنَا سَيِّدُ وَلَدِ آدَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ وَلَا فَخْرَ وَبِيَدِي لِوَاءُ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ تَحْتَ لِوَائِي وَلَا فَخْرَ وَيَطُولُ يَوْمُ الْقِيَامَةِ عَلَى النَّاسِ فَيَقُولُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْطَلِقُوا بِنَا إِلَى آدَمَ أَبِي الْبَشَرِ فَلْيَشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ الَّذِي خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي قَدْ أُخْرِجْتُ مِنْ الْجَنَّةِ بِخَطِيئَتِي وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلَّا نَفْسِي وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا رَأْسَ النَّبِيِّينَ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي دَعَوْتُ بِدَعْوَةٍ أَغْرَقَتْ أَهْلَ الْأَرْضِ وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلَّا نَفْسِي وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ اللَّهِ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي كَذَبْتُ فِي الْإِسْلَامِ ثَلَاثَ كِذْبَاتٍ وَاللَّهِ إِنْ حَاوَلَ بِهِنَّ إِلَّا عَنْ دِينِ اللَّهِ قَوْلُهُ { إِنِّي سَقِيمٌ } وَقَوْلُهُ { بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا فَاسْأَلُوهُمْ إِنْ كَانُوا يَنْطِقُونَ } وَقَوْلُهُ لِامْرَأَتِهِ حِينَ أَتَى عَلَى الْمَلِكِ أُخْتِي وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلَّا نَفْسِي وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام الَّذِي اصْطَفَاهُ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَكَلَامِهِ فَيَأْتُونَهُ فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَكَلَّمَكَ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي قَتَلْتُ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلَّا نَفْسِي وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي اتُّخِذْتُ إِلَهًا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلَّا نَفْسِي وَلَكِنْ أَرَأَيْتُمْ لَوْ كَانَ مَتَاعٌ فِي وِعَاءٍ مَخْتُومٍ عَلَيْهِ أَكَانَ يُقْدَرُ عَلَى مَا فِي جَوْفِهِ حَتَّى يُفَضَّ الْخَاتَمُ قَالَ فَيَقُولُونَ لَا قَالَ فَيَقُولُ إِنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمُ النَّبِيِّينَ وَقَدْ حَضَرَ الْيَوْمَ وَقَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونِي فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَأَقُولُ أَنَا لَهَا حَتَّى يَأْذَنَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَنْ شَاءَ وَيَرْضَى فَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى أَنْ يَصْدَعَ بَيْنَ خَلْقِهِ نَادَى مُنَادٍ أَيْنَ أَحْمَدُ وَأُمَّتُهُ فَنَحْنُ الْآخِرُونَ الْأَوَّلُونَ نَحْنُ آخِرُ الْأُمَمِ وَأَوَّلُ مَنْ يُحَاسَبُ فَتُفْرَجُ لَنَا الْأُمَمُ عَنْ طَرِيقِنَا فَنَمْضِي غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ أَثَرِ الطُّهُورِ فَتَقُولُ الْأُمَمُ كَادَتْ هَذِهِ الْأُمَّةُ أَنْ تَكُونَ أَنْبِيَاءَ كُلُّهَا فَنَأْتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَةِ الْبَابِ فَأَقْرَعُ الْبَابَ فَيُقَالُ مَنْ أَنْتَ فَأَقُولُ أَنَا مُحَمَّدٌ فَيُفْتَحُ لِي فَآتِي رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ عَلَى كُرْسِيِّهِ أَوْ سَرِيرِهِ شَكَّ حَمَّادٌ فَأَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا فَأَحْمَدُهُ بِمَحَامِدَ لَمْ يَحْمَدْهُ بِهَا أَحَدٌ كَانَ قَبْلِي وَلَيْسَ يَحْمَدُهُ بِهَا أَحَدٌ بَعْدِي فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَقُلْ تُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أَيْ رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيَقُولُ أَخْرِجْ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ كَذَا وَكَذَا لَمْ يَحْفَظْ حَمَّادٌ ثُمَّ أُعِيدُ فَأَسْجُدُ فَأَقُولُ مَا قُلْتُ فَيُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ تُسْمَعْ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ أَيْ رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيَقُولُ أَخْرِجْ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ كَذَا وَكَذَا دُونَ الْأَوَّلِ ثُمَّ أُعِيدُ فَأَسْجُدُ فَأَقُولُ مِثْلَ ذَلِكَ فَيُقَالُ لِيَ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ تُسْمَعْ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَقُولُ أَيْ رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَقَالَ أَخْرِجْ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ كَذَا وَكَذَا دُونَ ذَلِكَ
Бізге [Аффан] бізге [Хаммад] [Әли бин Зәйд] [Әбу Назрах] баяндаған, ол былай деді: [Ибн Аббас] бірде Башрохтағы мінберде бізге уағыз айтқан. Ол былай деді: Пайғамбар (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) былай деді: «Расында, пайғамбардың дүниеде оқыған дұғасы болмаса, ол болмайды. Мен дұғаларымды сақтап қойдым, сонда мен халқыма шапағат ете аламын. Мен қиямет күні Адам атаның балаларының көсемімін, менмен емеспін. Мен сондай-ақ оның қабірі ашылған алғашқы адам болдым, мен менмен емеспін. Менің қолымда мақтау туы тұр, мақтау туы, менмен емес. Адам ата мен басқалары менің туымның астында, менмен емес. Адамдар үшін қиямет күні өте ұзақ, сондықтан олардың кейбіреулері басқаларына: «Адамзаттың әкесі Адамға барайық, ол Аллаһ азза уә Джалләдан біз үшін шапағат етуін және арамыздағы мәселелерді шешуін сұрасын», - дейді. Олар Адамға (ғ.с.) келіп: «Уа, Адам, сен Аллаһтың Өз қолымен жаратып, сені жұмаққа орналастырып, періштелерді саған сәжде еткен адамсың. Сондықтан Раббымыздан бізге шапағат етуін сұра және арамызда шешім қабылда», - деді. Адам: «Мен саған лайық емеспін және күнәларым үшін жұмақтан қуылдым. Бүгін мен үшін өзімнен маңызды ештеңе жоқ», - деді. Бірақ пайғамбарлардың басшысы Нұхқа кел. Олар Нұхқа келіп: «Уа, Нұх, Раббымыздан бізге шапағат етуін сұра және арамызда шешім қабылда», - деді. Нұх: «Мен саған лайық емеспін; мен жер тұрғындарын суға батырған дұғамды қолдандым. Мен үшін өзімнен маңызды ештеңе жоқ», - деді. Бірақ Аллаһтың сүйіктісі Ибраһимге кел. Олар Ибраһимге (ғ.с.) келіп: «Уа, Ибраһим, Раббымыздан бізге шапағат етуін сұра және арамыздағы мәселелерді шеш», - деді. Сонда ол: «Шын мәнінде, мен саған лайық адам емеспін, шын мәнінде үш рет өтірік айттым», - деді. Аллаһпен ант етейін, ол мұны Аллаһтың дінін ұстану үшін ғана істеді, атап айтқанда: «Содан кейін ол: «Шын мәнінде мен ауырып қалдым» деді» (Шуффат сүресі: 89) және «... Шын мәнінде, бұл үлкен мүсін, сондықтан пұттардан сөйлей алса, сұра» (Әнбия сүресі: 63) деген сөздері, сондай-ақ патшаға келгенде әйеліне менің қарындасым екенін айтқаны. Шын мәнінде, бүгін мен үшін өзімнен басқа ештеңе маңызды емес. Алайда, Аллаһ өзінің хабары мен сөздерімен мадақтаған Мұса алейһиссалам келді. Олар оған келіп: «Уа, Мұса, сен Аллаһ өзінің хабары мен сөздерімен мадақтап, сені сөйлеуге шақырған адамсың, Раббыңнан шапағат сұра және арамыздағы мәселелерді шеш», - деді. Сонда ол: «Шын мәнінде, мен саған лайық адам емеспін, шын мәнінде мен өлтірілмеуі керек жанды өлтірдім. Шын мәнінде, бүгін мен үшін өзімнен маңызды ештеңе жоқ», - деп жауап берді. Бірақ Құдайдың рухы және Оның сөздері Исаға келді. Олар Исаға келіп: «Уа, Иса, Раббымыздан сұра» деді. Бізге шапағат ету және арамыздағы мәселелерді шешу үшін. Сонда Иса былай деп жауап берді: «Расында, мен сендерге лайықты адам емеспін, шын мәнінде мен Аллаһтан басқа құдай жаратылдым. Шын мәнінде, бүгін мен үшін өзімнен маңызды ештеңе жоқ. Дегенмен, егер зергерлік бұйымдар жабық ыдысқа салынса, қақпағы ашылғанша ішіндегі заттың құнын біле аламыз ба?» Ол былай деп жауап берді: «Жоқ». Ол былай деді: Сонда Иса былай деді: «Расында, Мұхаммед саллаллаһу алейһи уә сәлләм пайғамбарлардың мөрі, ол да осы күні бар, және оның өткен және болашақ күнәлары кешірілді». Пайғамбар саллаллаһу алейһи уә сәлләм былай деді: «Содан кейін олар маған келіп: «Уа, Мұхаммед, Раббымыздан біз үшін шапағат етуін және арамыздағы мәселелерді шешуін сұра», - деді. Мен былай деп жауап бердім: «Аллаһ азза уәжәлла қалаған және риза болған адамына рұқсат бергенше, мен мұны істеуге құқылымын». Егер Аллаһ азза уәжәлла өз жаратылыстарының арасында бірдеңе жеткізгісі келсе, «Ахмед пен оның қауымы қайда?» деген шақыру бар. Біз соңғымыз және біз біріншіміз, біз... соңғы адамдар және біз есепке алынатын алғашқы адамдармыз. Содан кейін басқа адамдар жолымыздан алынып тасталды, біз беттеріміз бен аяқ-қолдарымыз дәрет ізімен жарқырап қайтыс болдық. Сонда адамдар: «Бұл адамдардың барлығы дерлік пайғамбар болды», - деді. Содан кейін біз көктің есігіне келдік, содан кейін мен есікті ұстап, қақтым, сосын біреу: «Сен кімсің?» - деп сұрады. Мен: «Мен Мұхаммедпін», - деп жауап бердім. Сонымен есік ашылды, содан кейін мен Раббым 'азза уәжалланы кездестірдім, ол оның орындығында немесе тағында отырды - Хаммад тартынды - мен құлап, сәжде жасадым, содан кейін мен оған бұрын-соңды немесе менен кейін ешкім айтпаған мақтаулар айттым. Содан кейін маған: «Уа, Мұхаммед, басыңды көтер! Сұра, саған беріледі, айт, сонда сөздерің естіледі, шапағат сұра, сонда ол беріледі!» - делінді. Содан кейін мен басымды көтеріп: «Уа, Раббым, менің үмметім... менің үмметім...» - дедім. Сонда Ол: «Жүрегінде мынау мен мынау өлшемі бар кез келген адамды шығар, Хаммад мұны жатқа білмейді», - деді. Содан кейін мен оны қайталадым, рүкүғ жасап, айтқанымды айттым. деді. Маған: «Басыңды көтер де, сөйле, ол естіледі, сұра, ол беріледі және шапағат тіле, ол беріледі», - делінді. Содан кейін мен: «Уа, Раббым, менің үмметім... менің үмметім...» дедім. Ол: «Жүрегінде бұрын айтылғандардан басқа өлшемі бар кез келген адамды алып таста», - деді. Содан кейін мен оны қайтадан қайталадым, сәждеге бас қойып, бұрынғыдай айттым. Маған: «Басыңды көтер де, сөйле, ол естіледі, сұра, ол беріледі және шапағат тіле, ол беріледі», - делінді. Содан кейін мен: «Уа, Раббым, менің үмметім... менің үмметім...» дедім. Ол: «Жүрегінде бірінші және екінші өлшемі бар кез келген адамды алып таста», - деді.