Hadith Representative
Mengeraskan bacaan 'aamiin' secara bersamaan: jika imam membaca ghairil maghdluubi ‘alaihim waladl dlaalliin, maka ucapkanlah ‘amiin’
Imam Tirmidzi : 231حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ{ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ }فَقَالَ آمِينَ وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَبِهِ يَقُولُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ يَرَوْنَ أَنَّ الرَّجُلَ يَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّأْمِينِ وَلَا يُخْفِيهَا وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ{ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ }فَقَالَ آمِينَ وَخَفَضَ بِهَا صَوْتَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ حَدِيثُ سُفْيَانَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ فِي هَذَا وَأَخْطَأَ شُعْبَةُ فِي مَوَاضِعَ مِنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ عَنْ حُجْرٍ أَبِي الْعَنْبَسِ وَإِنَّمَا هُوَ حُجْرُ بْنُ عَنْبَسٍ وَيُكْنَى أَبَا السَّكَنِ وَزَادَ فِيهِ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ عَلْقَمَةَ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَقَالَ وَخَفَضَ بِهَا صَوْتَهُ وَإِنَّمَا هُوَ وَمَدَّ بِهَا صَوْتَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا زُرْعَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدِيثُ سُفْيَانَ فِي هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ قَالَ وَرَوَى الْعَلَاءُ بْنُ صَالِحٍ الْأَسَدِيُّ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ نَحْوَ رِوَايَةِ سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ صَالِحٍ الْأَسَدِيُّ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ حُجْرِ بْنِ عَنْبَسٍ عَنْ وَائِلِ بْنِ حُجْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ سُفْيَانَ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ
[ބުންދަރު މުޙައްމަދު ބިން ބަޝީޝާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ؛ [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އާއި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން މަހުދީ] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [ސަލާމާ ބިން ކުހައިލް] އިން [ހުޖުރު ބިން އަންބާސާ] ގެ އަރިހުން [ވަޢީލް ބިން ޙުޖުރު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް އަޑުއެހިން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކީރިތި ކުރެއްވި އަޑު: 'ޣައިރިލް މަޣްދުލޫބީ ޢަލައިހިމް ވަ ލަދުލައްލީން -އެކަލާނގެ ކޯފާ ހޯދި މީހުންގެ މަގެއް ނޫން އަދި މަގުފުރެދިފައިވާ މީހުންގެ މަގެއް ނޫން-، ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ: 'އާމީން -ރަޙިމަހުﷲ-،' ދިގު އަޑަކުންނެވެ'. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މި ބާބުގައި ވެސް ޢަލީ އާއި އަބޫ ހުރައިރާގެ ކިބައިން ރިވާޔަތެއް ވެއެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ވަޢީލް ބިން ޙުޖުރުގެ މި ޙަދީޘަކީ ޙަސަން އެވެ. މި ރައުޔު ނަބިއްޔާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޞަޙާބީންނާއި ޠާބިޢީންނާއި އެއުރެންގެ ފަހުގެ މީހުންގެ ތެރެއިން ގިނަ ޢިލްމުވެރިން ނެގި ރައުޔުއެކެވެ. އެމީހުންގެ ޚިޔާލަކީ މީހަކު އަޑު އުފުލާ، މަޑުމަޑުން އަޑުއަހާކަށް ނުޖެހޭނެ ކަމެވެ. މި ރައުޔު އިމާމް ޝާފިޢީއާއި، އަޙްމަދާއި، އިސްޙާޤުވެސް ނެގިއެވެ. [ޝުޢޫބާ] ވެސް މި ޙަދީޘް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޞަލަމާތު ބިން ކުހައިލް] ގެ އަރިހުން [ޙުޖުރު އަބޫ އަލް އަންބަސާ] ގެ އަރިހުން [އަލްޤަމަތް ބިން ވަޢީލް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކީރިތި ކުރެއްވިއެވެ މަގުފުރެދިފައިވާ މީހުންގެ ތެރެއިން-، ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އާމީން -الله އަބޫ އަލްކާން އަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށި-، އަދި މަޑުމަޑުން ވިދާޅުވި އެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން އަޑުއެހިން މުޙައްމަދު ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ؛ 'މިކަމުގައި ޝުޢޫބާގެ ޙަދީޘަށްވުރެ ސުފްޔާންގެ ޙަދީޘް ޞައްޙަވެގެންވެއެވެ. މި ޙަދީޘާ ގުޅޭގޮތުން ޝުޢޫބާއަށް ބައެއް ގޯސްތައް ހެދިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، ޙުޖުރު އަބޫ އަލް އަންބާސާގެ ކިބައިން ކަމުގައި ވާއިރު، އޭގެ މާނައަކީ ޙުޖުރު ބިން އަންބާސް ކަމަށާއި، އޭނާގެ ލަޤަބަކީ އަބޫ އަސް ސަކާން ކަމަށެވެ. އޭގައި އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ؛ އަލްޤާމާ ބިން ވަޢުއިލް އިން، އޭގައި އަލްޤާމާއެއް ނެތް ނަމަވެސް. އެއީ ހަމައެކަނި ޙުޖުރު ބިން އަންބަސާގެ ކިބައިން، ވަޢީލް ބިން ޙުޖުރުގެ އަރިހުންނެވެ. އަދި 'ދެން މަޑުމަޑުން ވާހަކަ ދެއްކެވި' ކަމަށް ވިދާޅުވިއިރު، ޞައްޙަ ކަމަކީ، 'އަޑު އުފުއްލެވި' އެވެ. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑު އެއްފަހަރަކު އަބޫޒުރުއާ އާއި މި ޙަދީޘާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން ދެން ޖަވާބު ދެއްވީ، 'މިކަމުގައި ސުފްޔާންގެ ޙަދީޘަކީ ޝުޢޫބާގެ ޙަދީޘަށްވުރެ ޞައްޙަ ޙަދީޘެކެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'އަލް ޢަލާ ބިން ޞާލިޙް އަލް އަސާދީ ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ސުފްޔާން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ފަދައިން ސަލާމާ ބިން ކުހައިލްގެ އަރިހުންނެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑުމެން [އަބޫބަކުރު މުޙައްމަދު ބިން އަބާން] އަށް ރިވާވެގެންވެއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [ޢަބްދުالله ބިން ނޫމައިރު] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލްޢަލާ ބިން ޞާލިޙް އަލް އަސާދީ] އަށް [ޞަލަމާތު ބިން ކުހައިލް] އިން [ޙުޖުރު ބިން އަންބާސް] އިން [ވަޢީލް ބިން ޙުޖުރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ.