Hadith Representative
Tidak sahnya shalat sendirian di belakang shaf dan perintah untuk mengulanginya
Imam Tirmidzi : 213حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ قَالَأَخَذَ زِيَادُ بْنُ أَبِي الْجَعْدِ بِيَدِي وَنَحْنُ بِالرَّقَّةِ فَقَامَ بِي عَلَى شَيْخٍ يُقَالُ لَهُ وَابِصَةُ بْنُ مَعْبَدٍ مِنْ بَنِي أَسَدٍ فَقَالَ زِيَادٌ حَدَّثَنِي هَذَا الشَّيْخُ أَنَّ رَجُلًا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَالشَّيْخُ يَسْمَعُ فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُعِيدَ الصَّلَاةَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيِّ بْنِ شَيْبَانَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ وَابِصَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَقَالُوا يُعِيدُ إِذَا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ قَالَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُجْزِئُهُ إِذَا صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى حَدِيثِ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَيْضًا قَالُوا مَنْ صَلَّى خَلْفَ الصَّفِّ وَحْدَهُ يُعِيدُ مِنْهُمْ حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَابْنُ أَبِي لَيْلَى وَوَكِيعٌ وَرَوَى حَدِيثَ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ رِوَايَةِ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ وَفِي حَدِيثِ حُصَيْنٍ مَا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ هِلَالًا قَدْ أَدْرَكَ وَابِصَةَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْحَدِيثِ فِي هَذَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ حَدِيثُ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ رَاشِدٍ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَصَحُّ وَقَالَ بَعْضُهُمْ حَدِيثُ حُصَيْنٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ بْنِ مَعْبَدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا عِنْدِي أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَمْرِو ابْنِ مُرَّةَ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ حَدِيثِ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ وَابِصَةَ
[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞു; [അബു അൽ അഹ്വാഷ്] [ഹുഷൈൻ] [ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫ്] പറഞ്ഞു; വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ തകർന്ന ചെളി നിറഞ്ഞ നിലത്ത് ഞങ്ങൾ ആയിരുന്നപ്പോൾ സിയാദ് ബിൻ അബു അൽ ജാദ് എന്റെ കൈ പിടിച്ചു - എന്ന് പറഞ്ഞു. പിന്നെ അദ്ദേഹം എന്നെ ബനീ അസദിൽ നിന്നുള്ള [വാബിഷ ബിൻ മഅ്ബാദ്] എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഷെയ്ക്കിനെ കാണാൻ കൊണ്ടുപോയി. അബ്രി പറഞ്ഞു; 'ഈ ഷെയ്ക്ക് എന്നോട് പറഞ്ഞു, ഒരിക്കൽ ഒരാൾ നിരയുടെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ആ മനുഷ്യനോട് തന്റെ പ്രാർത്ഥന ആവർത്തിക്കാൻ കൽപ്പിക്കുന്നത് ഷെയ്ക്ക് കേട്ടു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അലി ബിൻ സൈബാനിൽ നിന്നും ഇബ്നു അബ്ബാസിൽ നിന്നും ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ വാബിഷ ഹദീസ് ഹസൻ ഡിഗ്രിയിലാണ്. ചില പണ്ഡിതന്മാർ ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിക്കുന്നു, അവർ പറയുന്നു; 'ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിക്കുകയാണെങ്കിൽ അവൻ തന്റെ പ്രാർത്ഥന ആവർത്തിക്കണം'. ഈ അഭിപ്രായം അഹ്മദും ഇസ്ഹാക്കും സ്വീകരിച്ചു. 'ഇമാമിന്റെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചാൽ മതി' എന്ന് മറ്റു ചില പണ്ഡിതന്മാരും പറയുന്നു. ഈ അഭിപ്രായം സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരി, ബിൻ അൽ മുബാറക്, സയാഫി എന്നിവർ സ്വീകരിച്ചു. കൂഫയിലെ ചില പണ്ഡിതന്മാരും വാബിഷാ ബിൻ മഅ്ബദിന്റെ ഹദീസിനോട് യോജിക്കുന്നു, അവർ പറഞ്ഞു; 'ആരെങ്കിലും വരിയുടെ പിന്നിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് നമസ്കരിച്ചാൽ അവൻ തന്റെ നമസ്കാരം കുറയ്ക്കണം'. ഈ അഭിപ്രായം പുലർത്തുന്നവരിൽ ഹമ്മദ് ബിൻ സുലൈമാൻ, ഇബ്നു അബു ലൈല, വാകി എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫിൽ നിന്നുള്ള ഹുഷൈനിന്റെ ഹദീസ് നിരവധി ആളുകൾ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്, സിയാദ് ബിൻ അബു അൽ ജാദിൽ നിന്നുള്ള അബു അൽ അഹ്വാഷിന്റെ നിവേദനം, വാബിഷാ ബിൻ മഅ്ബദിൽ നിന്നുള്ള നിവേദനം. ഹുഷൈനിന്റെ ഈ ഹദീസിൽ ഹിലാൽ ഒരിക്കൽ വാബിഷയെ കണ്ടുമുട്ടിയതായി സൂചനയുണ്ട്. ഈ കാര്യത്തിൽ ഹദീസ് വിദഗ്ധർക്കിടയിൽ ഒരു അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്, അവരിൽ ചിലർ പറയുന്നു; 'അംറു ബിൻ മുർറയിൽ നിന്ന്, ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫിൽ നിന്ന്, അംറു ബിൻ റിസീദീനിൽ നിന്ന്, വാബിഷാ ബിൻ മഅ്ബദിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസ് കൂടുതൽ ആധികാരികമാണ്.' മറ്റു ചിലർ പറയുന്നു, 'ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫ് (റ)വിൽ നിന്ന്, വാബിഷ ബിൻ മഅബദിൽ നിന്ന്, സിയാദ് ബിൻ അബു അൽ ജാദിൽ നിന്ന്, നിവേദനം ചെയ്ത ഹുഷൈന്റെ ഹദീസ് കൂടുതൽ ആധികാരികമാണ്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഈ ഹദീസ് അമ്രു ബിൻ മുർറയുടെ ഹദീസിനേക്കാൾ ആധികാരികമാണ്. കാരണം, ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫിന്റെ ഹദീസിന് പുറമെ, സിയാദ് ബിൻ അബു അൽ ജാദിൽ നിന്ന്, വാബിഷയിൽ നിന്ന്, മറ്റ് സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നും ഇത് നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്'.