Hadith Representative
Diyat mengikuti harga unta bagi penduduk kampung
Imam Abu Dawud : 3955قَالَ أَبُو دَاوُد وَجَدْتُ فِي كِتَابِي عَنْ شَيْبَانَ وَلَمْ أَسْمَعْهُ مِنْهُ فَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرٍ صَاحِبٌ لَنَا ثِقَةٌ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ رَاشِدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ يَعْنِي ابْنَ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَوِّمُ دِيَةَ الْخَطَإِ عَلَى أَهْلِ الْقُرَى أَرْبَعَ مِائَةِ دِينَارٍ أَوْ عَدْلَهَا مِنْ الْوَرِقِ وَيُقَوِّمُهَا عَلَى أَثْمَانِ الْإِبِلِ فَإِذَا غَلَتْ رَفَعَ فِي قِيمَتِهَا وَإِذَا هَاجَتْ رُخْصًا نَقَصَ مِنْ قِيمَتِهَا وَبَلَغَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ أَرْبَعِ مِائَةِ دِينَارٍ إِلَى ثَمَانِ مِائَةِ دِينَارٍ وَعَدْلُهَا مِنْ الْوَرِقِ ثَمَانِيَةُ آلَافِ دِرْهَمٍ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَهْلِ الْبَقَرِ مِائَتَيْ بَقَرَةٍ وَمَنْ كَانَ دِيَةُ عَقْلِهِ فِي الشَّاءِ فَأَلْفَيْ شَاةٍ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْعَقْلَ مِيرَاثٌ بَيْنَ وَرَثَةِ الْقَتِيلِ عَلَى قَرَابَتِهِمْ فَمَا فَضَلَ فَلِلْعَصَبَةِ قَالَ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْأَنْفِ إِذَا جُدِعَ الدِّيَةَ كَامِلَةً وَإِذَا جُدِعَتْ ثَنْدُوَتُهُ فَنِصْفُ الْعَقْلِ خَمْسُونَ مِنْ الْإِبِلِ أَوْ عَدْلُهَا مِنْ الذَّهَبِ أَوْ الْوَرِقِ أَوْ مِائَةُ بَقَرَةٍ أَوْ أَلْفُ شَاةٍ وَفِي الْيَدِ إِذَا قُطِعَتْ نِصْفُ الْعَقْلِ وَفِي الرِّجْلِ نِصْفُ الْعَقْلِ وَفِي الْمَأْمُومَةِ ثُلُثُ الْعَقْلِ ثَلَاثٌ وَثَلَاثُونَ مِنْ الْإِبِلِ وَثُلُثٌ أَوْ قِيمَتُهَا مِنْ الذَّهَبِ أَوْ الْوَرِقِ أَوْ الْبَقَرِ أَوْ الشَّاءِ وَالْجَائِفَةُ مِثْلُ ذَلِكَ وَفِي الْأَصَابِعِ فِي كُلِّ أُصْبُعٍ عَشْرٌ مِنْ الْإِبِلِ وَفِي الْأَسْنَانِ فِي كُلِّ سِنٍّ خَمْسٌ مِنْ الْإِبِلِ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ عَقْلَ الْمَرْأَةِ بَيْنَ عَصَبَتِهَا مَنْ كَانُوا لَا يَرِثُونَ مِنْهَا شَيْئًا إِلَّا مَا فَضَلَ عَنْ وَرَثَتِهَا وَإِنْ قُتِلَتْ فَعَقْلُهَا بَيْنَ وَرَثَتِهَا وَهُمْ يَقْتُلُونَ قَاتِلَهُمْ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ لِلْقَاتِلِ شَيْءٌ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَارِثٌ فَوَارِثُهُ أَقْرَبُ النَّاسِ إِلَيْهِ وَلَا يَرِثُ الْقَاتِلُ شَيْئًاقَالَ مُحَمَّدٌ هَذَا كُلُّهُ حَدَّثَنِي بِهِ سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو دَاوُد مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ مِنْ أَهْلِ دِمَشْقَ هَرَبَ إِلَى الْبَصْرَةِ مِنْ الْقَتْلِ
Abu Dawud u te, ‘Ndzi yi kumile ebukwini ya mina; ku suka eka [Syaiban] -kambe a ndzi si tshama ndzi swi twa eka yena- [Abu Bakr] -munghana wa hina loyi a hi tshembaka- u hi vikile swona, u vurile; u hi byerile [Muhammad] - leswi vulaka Muhammad bin Rasyid - ku suka eka [Sulaiman] - leswi vulaka Sulaiman bin Musa - ku suka eka [Amru bin Syu’aib] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [kokwa wa yena] u te, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u kumile leswaku diyat ya mudlayi wa xihoxo eka muaki wa le mugangeni i madzana ya mune ya tidinari, kumbe ti-dirham leti ringanaka, kutani a yi veka hi ku ya hi nxavo wa kamela. Loko nxavo wa tikamela wu tlakuka kutani u engetela nkoka wa tona naswona loko ti wa kutani u hunguta nkoka wa tona. Xisweswo, diyat hi nkarhi wa Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a yi sukela eka madzana ya mune ya tidinari ku ya eka madzana ya tsevu ya tidinari, kumbe ku ringana na magidi ya tsevu ya tidirham. Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve na yena) u lerisile leswaku eka n’wini wa homu nhlawulo i tihomu ta madzana mambirhi, loko diyat yi hakeriwa hi xivumbeko xa timbuti kutani i magidi mambirhi ya timbuti. Yena - mutlhokovetseri - u te, 'Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena) u te: 'Nkutsulo wa diyat i ndzhaka ya vadyandzhaka hinkwavo va muhlaseriwa ku averiwa exikarhi ka maxaka ya yena, loko ku ri na masalela yo karhi kutani i ya va ashabah - lava va amukelaka ndzhaka leyi saleke.' Yena - mutlhokovetseri - u te, 'Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve na yena) u fumile enon'wini leswaku; loko yi tsemiwile kutani fine i diyat leyi heleleke, loko ntsena tip kutani diyat i hafu, hi leswaku, makume ntlhanu wa tikamela, kumbe ntsengo wa yona lowu ringanaka hambi hi nsuku kumbe silivhere. Kumbe hi tihomu ta dzana kumbe timbuti ta gidi. Naswona loko voko ri tsemiwile kutani fine i hafu ya diyat, nenge fine i hafu ya diyat, xikandza i n’we xa nharhu xa diyat; tikamela ta makume nharhu nharhu ni ya vunharhu kumbe leyi ringanaka na yona hambi yi ri ya nsuku kumbe silivhere. Kumbe homu, kumbe mbuti, naswona swi tano ni le ka makhumbi. Eka tintiho, rintiho rin’wana ni rin’wana ri ringana ni tikamela ta khume, kasi meno rin’wana ni rin’wana ri ringana ni tikamela ta ntlhanu. Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve na yena) u tlhele a veka leswaku diyat (ku kutsuriwa) loku wansati a faneleke ku hakela ku rhwariwe hi ashabah (vavasati) ya yena, ntlawa wa vanhu lava nga dyi ndzhaka ya nchumu handle ka leswi saleke eka vadyandzhaka va vona. Loko a dlayiwile, ku kutsuriwa i ka vadyandzhaka va yena kutani va dlaya mudlayi. Murhumiwa wa Allah (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve na yena) u te: "Mudlayi a nga kumi nchumu. Loko a nga ri na vadyandzhaka, kutani ndzhaka ya yena yi ya eka munhu loyi a nga ekusuhi na yena, naswona mudlayi a nga kumi ndzhaka yo karhi." Muhammad u te, "Hinkwaswo leswi swi ndzi hlamuseriwile hi Sulaiman ibn Musa ku suka eka Amr ibn Shu'aib, ku suka eka tata wa yena, ku suka eka kokwa wa yena, ku suka eka Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allah a swi ve eka yena). Abu Dawud u te, "Muhammad ibn Rashid a a huma eDamaska, u balekile a ya eBasrah ku papalata ku dlayiwa."