Hadith Representative
Muhallim membunuh, diyat pertama yang ditebus Nabi
Imam Abu Dawud : 3904حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ فَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ سَمِعْتُ زِيَادَ بْنَ ضُمَيْرَةَ الضُّمَرِيَّ ح و أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ بَيَانٍ وَأَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ أَنَّهُ سَمِعَ زِيَادَ بْنَ سَعْدِ بْنِ ضُمَيْرَةَ السُّلَمِيَّ وَهَذَا حَدِيثُ وَهْبٍ وَهُوَ أَتَمُ يُحَدِّثُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مُوسَى وَجَدِّهِوَكَانَا شَهِدَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا ثُمَّ رَجَعْنَا إِلَى حَدِيثِ وَهْبٍ أَنْ مُحَلِّمَ بْنَ جَثَّامَةَ اللَّيْثِيَّ قَتَلَ رَجُلًا مِنْ أَشْجَعَ فِي الْإِسْلَامِ وَذَلِكَ أَوَّلُ غِيَرٍ قَضَى بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَكَلَّمَ عُيَيْنَةُ فِي قَتْلِ الْأَشْجَعِيِّ لِأَنَّهُ مِنْ غَطَفَانَ وَتَكَلَّمَ الْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ دُونَ مُحَلِّمٍ لِأَنَّهُ مِنْ خِنْدِفَ فَارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَكَثُرَتْ الْخُصُومَةُ وَاللَّغَطُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُيَيْنَةُ أَلَا تَقْبَلُ الْغِيَرَ فَقَالَ عُيَيْنَةُ لَا وَاللَّهِ حَتَّى أُدْخِلَ عَلَى نِسَائِهِ مِنْ الْحَرْبِ وَالْحُزْنِ مَا أَدْخَلَ عَلَى نِسَائِي قَالَ ثُمَّ ارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ وَكَثُرَتْ الْخُصُومَةُ وَاللَّغَطُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عُيَيْنَةُ أَلَا تَقْبَلُ الْغِيَرَ فَقَالَ عُيَيْنَةُ مِثْلَ ذَلِكَ أَيْضًا إِلَى أَنْ قَامَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي لَيْثٍ يُقَالُ لَهُ مُكَيْتِلٌ عَلَيْهِ شِكَّةٌ وَفِي يَدِهِ دَرِقَةٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَجِدْ لِمَا فَعَلَ هَذَا فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ مَثَلًا إِلَّا غَنَمًا وَرَدَتْ فَرُمِيَ أَوَّلُهَا فَنَفَرَ آخِرُهَا اسْنُنْ الْيَوْمَ وَغَيِّرْ غَدًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُونَ فِي فَوْرِنَا هَذَا وَخَمْسُونَ إِذَا رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ وَذَلِكَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَمُحَلِّمٌ رَجُلٌ طَوِيلٌ آدَمُ وَهُوَ فِي طَرَفِ النَّاسِ فَلَمْ يَزَالُوا حَتَّى تَخَلَّصَ فَجَلَسَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَيْنَاهُ تَدْمَعَانِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ فَعَلْتُ الَّذِي بَلَغَكَ وَإِنِّي أَتُوبُ إِلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فَاسْتَغْفِرْ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَتَلْتَهُ بِسِلَاحِكَ فِي غُرَّةِ الْإِسْلَامِ اللَّهُمَّ لَا تَغْفِرْ لِمُحَلِّمٍ بِصَوْتٍ عَالٍ زَادَ أَبُو سَلَمَةَ فَقَامَ وَإِنَّهُ لَيَتَلَقَّى دُمُوعَهُ بِطَرَفِ رِدَائِهِقَالَ ابْنُ إِسْحَقَ فَزَعَمَ قَوْمُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْتَغْفَرَ لَهُ بَعْدَ ذَلِكَ قَالَ أَبُو دَاوُد قَالَ النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ الْغِيَرُ الدِّيَةُ
hi byerile [Musa bin Isma’il] u te, u hi byerile [Hammad] u te; u hi byerile [Muhammad bin Ishaq] u te, u ndzi byerile [Muhammad bin Ja’far bin Az Zubair] u te; Ndzi twe [Ziyad bin Dhamrah Adh Dhumari]. -hi ndlela yin’wana ku vuriwa- Ku vikiwile eka hina leswaku [Wahb bin Bayan] na [Ahmad bin Sa’id Al Hamdani] havambirhi va te; u hi byerile [Ibn Wahb] u te, u ndzi vikile ['Abdurrahman bin Abu Az Zinad] ku suka eka ['Abdurrahman Ibnul Harits] ku suka eka [Muhammad bin Ja'far] leswaku u twile [Ziyad bin Sa'd bin Dhumairah As Sulami] - leyi i hadith ya Wahb, naswona hadith leyi yi helerile swinene, u yi byele Urwah bin Az Zubair - ku suka eka [tata wa yena] u te, ' [Muxe] na [kokwa wa yena] a va hlanganyerile enyimpini ya Hunain na Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam. ' kutani hi tlhelela eka hadith ya Wahb, leswaku Muhallim bin Jatstsamah Al Laitsi u tshame a dlaya wanuna wo huma eAshja' - vito ra ndhawu - hambi leswi a hundzukeke eka Islam, naswona yoleyo a ku ri diyat yo sungula leyi kutsuriweke hi Muprofeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Uyainah u tlhele a vulavula hi ku dlayiwa ka Al Asyja’I, hikuva u huma eGhathafan. Hi nkarhi wolowo Al Aqra’ bin Habis u vulavule a sirhelela Muhallim, hikuva a huma eKhindiq. Marito ya vona a ma tlakuka swinene lerova ku ve ni ku holova ni mpfilumpfilu lowukulu. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u tlhele a ku: 'Oho Uyainah, xana a wu lavi ku amukela diyat -nkutsulo-?' U hlamurile a ku, ‘Hi Allah, e-e! Leswaku hi ta tisa ku lahlekeriwa na gome eka vavasati va yena tani hi leswi a tiseke ku lahlekeriwa na gome eka vavasati va mina'. Sa'd aku, 'Kutani marito ya vona ya tlakuka nakambe kufikela loko kuva na ku holova lokukulu na mpfilumpfilu'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam u tlhele a ku: 'Oho Uyainah, xana a wu lavi ku amukela diyat -nkutsulo-?' Uyainah u hlamule tani hi leswi a hlamuleke khale, kutani wanuna un’wana wo huma eBanu Laith loyi a vuriwaka Mukaitil u yimile, a rhwale tlhari na xitlhangu. Kutani a ku, ‘Oho Murhumiwa wa Allah, eka Islam a ndzi si tshama ndzi kuma nkutsulo wa nandzu lowu endliweke hi munhu loyi - Muhallim mudlayi - handle ka ku fana na ntlawa wa timbuti leti nwaka - enambyeni - hikuva a ti ri na torha. Kutani layini yo sungula yi lahleriwa ku kondza layini yo hetelela yi baleka - leswi vulaka; Vukona bya qishah byi endlela leswaku van’wana va chava va dyondza dyondzo, tani hi leswi mbuti yi hoxiwaka leswaku van’wana va chava va famba. Seketela sunnah sweswi u yi cinca mundzuku'. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam u tlhele a ku: ‘Makhume ntlhanu - tikamela - ti hakeriwile hi mali na makume ntlhanu tin’wana loko ti fika e Medina’. Swi humelele eka rin’wana ra maendzo yakwe. Loko Muhallim a ri wanuna wo leha, wa nhlonge ya buraweni, u tshame exikarhi ka ntshungu. Naswona vanghana va yena va ha n’wi pfuna ku kondza a ntshunxeka eka ku dlaya -qishas-. Muhallim u tlhele a tshama etlhelo ka Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a ri karhi a xiririka mihloti. U tlhele a ku, ‘O Murhumiwa wa Allah, ndzi endlile swo karhi tani hi leswi u swi tivaka - ku dlaya -, sweswi ndzi hundzuka eka Allah Tabaaraka Wa Ta’ala, kutani kombela ku rivaleriwa eka Allah Azza Wa Jalla’. Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u tlhele a ku: ‘Xana u n’wi dlayile hi tlhari ra wena loko a ha ri eku sunguleni ka Vuislem? O Allah, u nga rivaleli Muhallim'. U vule marito lawa hi rito lerikulu'. Abu Salamah u engeterile, ‘Muhallim u tlhele a pfuka a sula mihloti ya yena hi khoneni ya shawl ya yena’. Ibn Ishaq u te, ‘Vanhu va yena a va tiyisile leswaku Murhumiwa wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam u ta kombela ku rivaleriwa eka Muhallim endzhaku ka sweswo’. Abu Dawud u te, 'Nadhr bin Shumail u vule leswaku Al Ghiyar i diyat - nkutsulo -'.