Hadith Representative
Muadz menunjukkan sunnah bagi makmum masbuq
Imam Abu Dawud : 426حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَرْزُوقٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى قَالَ أُحِيلَتْ الصَّلَاةُ ثَلَاثَةَ أَحْوَالٍ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَصْحَابُنَاأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ أَعْجَبَنِي أَنْ تَكُونَ صَلَاةُ الْمُسْلِمِينَ أَوْ قَالَ الْمُؤْمِنِينَ وَاحِدَةً حَتَّى لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَبُثَّ رِجَالًا فِي الدُّورِ يُنَادُونَ النَّاسَ بِحِينِ الصَّلَاةِ وَحَتَّى هَمَمْتُ أَنْ آمُرَ رِجَالًا يَقُومُونَ عَلَى الْآطَامِ يُنَادُونَ الْمُسْلِمِينَ بِحِينِ الصَّلَاةِ حَتَّى نَقَسُوا أَوْ كَادُوا أَنْ يَنْقُسُوا قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمَّا رَجَعْتُ لِمَا رَأَيْتُ مِنْ اهْتِمَامِكَ رَأَيْتُ رَجُلًا كَأَنَّ عَلَيْهِ ثَوْبَيْنِ أَخْضَرَيْنِ فَقَامَ عَلَى الْمَسْجِدِ فَأَذَّنَ ثُمَّ قَعَدَ قَعْدَةً ثُمَّ قَامَ فَقَالَ مِثْلَهَا إِلَّا أَنَّهُ يَقُولُ قَدْ قَامَتْ الصَّلَاةُ وَلَوْلَا أَنْ يَقُولَ النَّاسُ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى أَنْ تَقُولُوا لَقُلْتُ إِنِّي كُنْتُ يَقْظَانَ غَيْرَ نَائِمٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى لَقَدْ أَرَاكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ خَيْرًا وَلَمْ يَقُلْ عَمْرٌو لَقَدْ أَرَاكَ اللَّهُ خَيْرًا فَمُرْ بِلَالًا فَلْيُؤَذِّنْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ أَمَا إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ الَّذِي رَأَى وَلَكِنِّي لَمَّا سُبِقْتُ اسْتَحْيَيْتُ قَالَ وَحَدَّثَنَا أَصْحَابُنَا قَالَ وَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا جَاءَ يَسْأَلُ فَيُخْبَرُ بِمَا سُبِقَ مِنْ صَلَاتِهِ وَإِنَّهُمْ قَامُوا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ قَائِمٍ وَرَاكِعٍ وَقَاعِدٍ وَمُصَلٍّ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى قَالَ عَمْرٌو وَحَدَّثَنِي بِهَا حُصَيْنٌ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى حَتَّى جَاءَ مُعَاذٌ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهَا مِنْ حُصَيْنٍ فَقَالَ لَا أَرَاهُ عَلَى حَالٍ إِلَى قَوْلِهِ كَذَلِكَ فَافْعَلُوا قَالَ أَبُو دَاوُد ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ مَرْزُوقٍ قَالَ فَجَاءَ مُعَاذٌ فَأَشَارُوا إِلَيْهِ قَالَ شُعْبَةُ وَهَذِهِ سَمِعْتُهَا مِنْ حُصَيْنٍ قَالَ فَقَالَ مُعَاذٌ لَا أَرَاهُ عَلَى حَالٍ إِلَّا كُنْتُ عَلَيْهَا قَالَ فَقَالَ إِنَّ مُعَاذًا قَدْ سَنَّ لَكُمْ سُنَّةً كَذَلِكَ فَافْعَلُوا قَالَ و حَدَّثَنَا أَصْحَابُنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا قَدِمَ الْمَدِينَةَ أَمَرَهُمْ بِصِيَامِ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ثُمَّ أُنْزِلَ رَمَضَانُ وَكَانُوا قَوْمًا لَمْ يَتَعَوَّدُوا الصِّيَامَ وَكَانَ الصِّيَامُ عَلَيْهِمْ شَدِيدًا فَكَانَ مَنْ لَمْ يَصُمْ أَطْعَمَ مِسْكِينًا فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ{ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمْ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ }فَكَانَتْ الرُّخْصَةُ لِلْمَرِيضِ وَالْمُسَافِرِ فَأُمِرُوا بِالصِّيَامِ قَالَ و حَدَّثَنَا أَصْحَابُنَا قَالَ وَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا أَفْطَرَ فَنَامَ قَبْلَ أَنْ يَأْكُلَ لَمْ يَأْكُلْ حَتَّى يُصْبِحَ قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَأَرَادَ امْرَأَتَهُ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ نِمْتُ فَظَنَّ أَنَّهَا تَعْتَلُّ فَأَتَاهَا فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَرَادَ الطَّعَامَ فَقَالُوا حَتَّى نُسَخِّنَ لَكَ شَيْئًا فَنَامَ فَلَمَّا أَصْبَحُوا أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةُ{ أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ }
Һөйләне беҙгә [Әмру бин Марзуҡ] беҙгә [Сөғбә] [Әмру бин Мөррәхтән] әйтте, ул әйтте; Мин ишеттем [Ибн Әби Ләйлә] -икенсе юлдан- Һәм беҙгә һөйләне [Ибн Әл-Мотсанна] беҙгә һөйләне [Мөхәммәт бин Джәғфәр] [Сөббә] [Әмру бин Мөррә] Мин ишеттем [Ибн Әби Ләйлә] әйтә; Доғаны тормошҡа ашырыу өс үҙгәреш кисерҙе. Ул әйтә; Беҙгә [беҙҙең дуҫтарға] әйтелгән, тип Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи васаллам әйткән: «Мин, ысынлап та, бик шат булыр инем, әгәр мосолмандар йәки мөғминдар намаҙын бер -йәмәғәт- итеп эшләп булһа, шуға күрә минең ауылдарға кешеләрҙе таратыу өсөн ҙур теләк булыр инем, күп кешеләргә намаҙ ваҡыттарын саҡыра. Ә минең бейек биналар башында торған бер нисә кешегә мосолмандарға намаҙ ваҡытын саҡырырға ҡушырға ҙур теләгем бар, улар ҡаҡшаусыларға һуҡһын йәки һуғылһын тиерлек’. Ул әйтә; Шул саҡ ансарҙарҙан бер кеше килеп әйтте; Эй, Аллаһ Рәсүле, ысынлап та, өйгә ҡайтҡас, һинең иғтибарыңды - намаҙҙы нисек уҡыуға бәйле - бик борсоғанға күрә, ике йәшел туҡыма кейгән кеүек күренгән бер кешене күрҙем. Шунан кеше мәсеттең башына баҫып аҙан ҡысҡырҙы. Шунан бер аҙ ултырҙы, шунан тағы ла элек әйткәндәрен әйтеп торҙо, тик ул - икенсе тапҡыр - Ҡад ҡааматис шәләһ - намаҙ уҡылды - тип әйтте, әгәр ҙә кешеләр - алданым - тип әйтер тип ҡурҡып булмаһа, Ибн Әл-Мотсанна әйткән; Һуңынан -ялғанланым- тип ҡурҡмаһаң, әлбиттә, мин ул ваҡытта ысынлап та уяу инем, йоҡламайым, тип әйтер инем. Шулай итеп, Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте, -Ибн Әл-Мотсанна әйтте; Ул: - «Ысынлап та, Аллаһ һиңә яҡшылыҡ күрһәтте - Шул арала Әмру үҙенең: Аллаһ һиңә яҡшылыҡ күрһәтте - тигән һүҙҙәрен телгә алманы, шуға күрә Билалға аҙан әйтергә ҡушты. Ул әйтте; Шунан Ғүмәр әйтте; Ысынлап та, мин уның төш күргән кеүек төш күрҙем, әммә минән алда -Аллаһ Рәсүленә хәбәр итергә-, шунан һуң мин оялып киттем. Һәм беҙгә дуҫтарыбыҙҙы һөйләне; Ғәҙәттә, кемдер -һуңлап- килеп етһә, йәмәғәттән ҡайһы берәүҙәрҙән һорай, шунан уға үткән -ҡалдырылған- рәҡәғәтте әйтә. Шул арала, шул ваҡытта, Пәйғәмбәребеҙ янында булған йәмәғәт, кемдер баҫып торҙо, кемдер баш эйҙе, кемдер ултырҙы, шулай уҡ Пәйғәмбәребеҙ менән бергә намаҙ уҡыусылар ҙа булды. Сәғит [Ибн Әл-Мотсанна] [Әмру] миңә [Хөшәйенгә] [Ибн Әби Ләйләнән] Мөғәҙ килгәнсе һөйләгән, тигән. [Шөғбә] тип, мин уны [Хөшәйән] ишеттем, шунан һуң риүәйәтсе әйтте; Мин уны хәлдә күрмәйем... тигән кимәлгә тиклем: Шул, тимәк, шулай эшлә. Әбү Дауыт әйтте; Шунан Әмру бин Мәрзүктең хәҙисенә әйләнеп ҡайттым, ул әйтте; Мөғәҙ килде, шунан уға ишара яһанылар. Шуғба әйтте; Быны мин Хөшәйәнән ишеттем, тине; Му'адж әйтте; Мин уны бер хәлдә күрмәйем әммә күрәм. Му'адж әйтте; Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Ысынлап та, Мөғәз һеҙгә сөннәт күрһәтте, шулай эшләгеҙ», — тигән. Ул Ибн Әби Ләйлә әйтте; Дуҫтарыбыҙ һөйләгәнсә, Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам Мәҙинәгә килгәс, өс көн ураҙа тоторға бойорған -һәр ай-, унан һуң Рамаҙан айында ураҙа тоторға бойорған, ә улар ураҙа тоторға күнекмәгән халыҡ булған, шуға күрә ураҙа тотоу улар өсөн бик ауыр тойолған. Тимәк, ураҙа тотмағандар фәҡирҙәрҙе ашата. Шунан был аят төштө - мәғәнәһе -: - Шуға күрә, һеҙҙең арала кем булһа ла - ул йәшәгән илдә - шул айҙа, тимәк, хеда Ни өсөн ул айҙа ураҙа тотҡан? -Әл-Бәҡара: 185-. Был шиғырҙа еңеллек ауырыуҙар һәм юлсылар өсөн тип әйтелә. Шуға ла уларға ураҙа тотоу фарыз. Ибн Әби Лаһиә әйтте; дуҫтарыбыҙ һөйләне, тине; Ул ваҡыттағы йола шундай булған: әгәр кемдер ауыҙ асыу ваҡытына инеп, аҙаҡ ашар алдынан йоҡлап китһә, ул саҡта ул төндә таңға тиклем ашамаған. Ул әйтә; Шул саҡ Ғүмәр бин Хатсхаб ҡатынын йыйырға тип килә, әммә ҡатыны әйтә; Ысынында, мин ашағансы - ауыҙ асҡансы - йоҡлаған инем, әммә Ғүмәр ҡатыны унан ҡасыу өсөн һылтау ғына эҙләй тип уйланы, шуға күрә Ғүмәр уны барыбер йыйҙы. Шул саҡ ансар төркөмөнән ураҙа тотҡан бер кеше килде, ул ашарға йыйынғайны -ауыҙ асырға-, шунан ғаиләһе әйтте; Туҡта, һиңә ризыҡ йылытырбыҙ, Шунан ир йоҡларға ятты. Шулай итеп, иртәнсәк уға был ваҡиғаға бәйле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм аят төшөрөлә, аят -мәғәнәһе-: «Ураҙа төнөндә һеҙгә ҡатындарығыҙҙы бергә йыйырға рөхсәт ителә». -ҠС. Албаҡара 187-.