Hadith Representative
Wasiat Hanifah seratus unta untuk anak yatim
Imam Ahmad : 19744حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا ذَيَّالُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ حَنْظَلَةَ قَالَ سَمِعْتُ حَنْظَلَةَ بَنَ حِذْيَمٍ جَدِّي أَنَّ جَدَّهُ حَنِيفَةَ قَالَ لِحِذْيَمٍ اجْمَعْ لِي بَنِيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُوصِيَ فَجَمَعَهُمْ فَقَالَ إِنَّ أَوَّلَ مَا أُوصِي أَنَّ لِيَتِيمِي هَذَا الَّذِي فِي حِجْرِي مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ الَّتِي كُنَّا نُسَمِّيهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْمُطَيَّبَةَ فَقَالَ حِذْيَمٌ يَا أَبَتْ إِنِّي سَمِعْتُ بَنِيكَ يَقُولُونَ إِنَّمَا نُقِرُّ بِهَذَا عِنْدَ أَبِينَا فَإِذَا مَاتَ رَجَعْنَا فِيهِ قَالَ فَبَيْنِي وَبَيْنَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ حِذْيَمٌ رَضِينَا فَارْتَفَعَ حِذْيَمٌ وَحَنِيفَةُ وحَنْظَلَةُ مَعَهُمْ غُلَامٌ وَهُوَ رَدِيفٌ لِحِذْيَمٍ فَلَمَّا أَتَوْا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلَّمُوا عَلَيْهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَا رَفَعَكَ يَا أَبَا حِذْيَمٍ قَالَ هَذَا وَضَرَبَ بِيَدِهِ عَلَى فَخِذِ حِذْيَمٍ فَقَالَ إِنِّي خَشِيتُ أَنْ يَفْجَأَنِي الْكِبَرُ أَوْ الْمَوْتُ فَأَرَدْتُ أَنْ أُوصِيَ وَإِنِّي قُلْتُ إِنَّ أَوَّلَ مَا أُوصِي أَنَّ لِيَتِيمِي هَذَا الَّذِي فِي حِجْرِي مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ كُنَّا نُسَمِّيهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْمُطَيَّبَةَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى رَأَيْنَا الْغَضَبَ فِي وَجْهِهِ وَكَانَ قَاعِدًا فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَقَالَ لَا لَا لَا الصَّدَقَةُ خَمْسٌ وَإِلَّا فَعَشْرٌ وَإِلَّا فَخَمْسَ عَشْرَةَ وَإِلَّا فَعِشْرُونَ وَإِلَّا فَخَمْسٌ وَعِشْرُونَ وَإِلَّا فَثَلَاثُونَ وَإِلَّا فَخَمْسٌ وَثَلَاثُونَ فَإِنْ كَثُرَتْ فَأَرْبَعُونَ قَالَ فَوَدَعُوهُ وَمَعَ الْيَتِيمِ عَصًا وَهُوَ يَضْرِبُ جَمَلًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَظُمَتْ هَذِهِ هِرَاوَةُ يَتِيمٍ قَالَ حَنْظَلَةُ فَدَنَا بِي إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ لِي بَنِينَ ذَوِي لِحًى وَدُونَ ذَلِكَ وَإِنَّ ذَا أَصْغَرُهُمْ فَادْعُ اللَّهَ لَهُ فَمَسَحَ رَأْسَهُ وَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ فِيكَ أَوْ بُورِكَ فِيهِ قَالَ ذَيَّالٌ فَلَقَدْ رَأَيْتُ حَنْظَلَةَ يُؤْتَى بِالْإِنْسَانِ الْوَارِمِ وَجْهُهُ أَوْ الْبَهِيمَةِ الْوَارِمَةِ الضَّرْعُ فَيَتْفُلُ عَلَى يَدَيْهِ وَيَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ وَيَضَعُ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ وَيَقُولُ عَلَى مَوْضِعِ كَفِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَمْسَحُهُ عَلَيْهِ وَقَالَ ذَيَّالٌ فَيَذْهَبُ الْوَرَمُ
Беҙгә [Әбү Сәғит] Бәни Хашимдың элекке ҡоло тураһында һөйләне, беҙгә [Дзайял бин Үбәйд бин Хәндзәләх] әйтте; Мин ишеттем [Хәҙзәләх бин Хиҙйәм] олатайым, уның олатаһы, Хәнифә, Һиҙйәмгә әйткән; — Балаларымды миңә йый, сөнки мин васыят яҙырға теләйем! Шунан уларҙы бергә йыйҙы, шунан Хәнифә әйтте; — Ысынлап та, үҙемдең ҡарауымда булған етемдәргә иң беренсе васыят итеп ҡалдырған нәмәм йөҙ дөйә ине, беҙ уға йәһилиә осоронда «Әл-Мөтәййәбә» тип исем бирҙек. шунан Хидзям әйтте; — Эй, атайым, ысынлап та, мин һинең балаларыңдың; — Беҙ генә атайыбыҙ яғынан быны таныйбыҙ, ул үлгәс, ҡайтырбыҙ -йөҙ дөйә алабыҙ-. Ул әйтте; — Минең менән һеҙҙең арала шаһит булып Рәсүлуллаһ Шаллалаһу ғәләйһис-сәләм бар. Джудзям әйтте; — Беҙ ризабыҙ. Шунан һуң Хиҙйәм, Хәнифә һәм Хәндзәлә Һиҙйәмдең машинаһында ултырған бер бала менән бергә сығып китәләр, тик Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһиссәләм менән осрашҡанда, сәләм бирәләр һәм Пәйғәмбәребеҙ сәләмләллаһу ғәләйһиссәләм: «Һиңә нимә булды, эй Әбү Хиҙзәм», — тине. Әбү Хидзам әйтте; 'Ошо'. Һиҙйәмдең янбашын ҡулы менән ҡағып торғанда. Ул әйтте; «Мин ҡурҡам, ҡартайғас йәки үлем миңә килгәс, васыят яҙғанмын һәм етемдәремә еткергән тәүге васыятымды үҙемдең йөҙ дөйә биреп, джахилиә дәүерендә беҙ уны «Әл-Мөтәййбә» тип атағанмын, тип әйткәнмен. Шулай итеп, Рәсүлуллаһ Саллаллаһу Ғәләйһи Вәсәләм асыуланды, беҙ уның йөҙөндә асыу күргәнсе, ул һуңынан тубыҡланып ултырҙы һәм әйтте: «Юҡ, юҡ, юҡ, саҙаҡа биштән бер өлөшө генә, әгәр булмаһа, ундан бер өлөшө, әгәр булмаһа, ун бишенсе, әгәр юҡ икән, егерменсе бер, әгәр юҡ икән, егерменсе бер, һуңынан утыҙ биштән бер өлөшө, әгәр байлыҡ күп булһа, тимәк, ҡырҡтан бер өлөшө'. Шунан уларға ышанып тапшырҙым да, етемгә дөйәне һуғырға таяҡ бирҙем. Шунан пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Был етемдең таяғы ни тиклем ҙур», — тигән. Һандзала әйтте; — Шунан һуң мин Рәсүлуллаһ Саллаллаһу ғәләйһи Вәсәлләмгә барып, зарландым; «Ысынлап та, минең оло йәштәге балаларым күп, улар ҙа үҙ балалары бар, шуға күрә улар өсөн Аллаһҡа доға ҡылығыҙ!» Шуға күрә ул башын һөртөп: «Бәрәкаллаһ фиик ау бурика фиихи - Аллаһ һиңә бәрәкәт бирһен йәки унан фатиха бирһен», — тине. [Дзайял] тигән; «Мин [Хәндзәләхтең] йөҙө шешкән кешене йәки күкрәге шешкән йондоҙҙо алып килгәнен күрҙем, шунан ҡулдарына төкөрөп, былай тигән; Бисмиллаһ – Аллаһ исемен әйтеп – һәм ҡулын кешенең йәки хайуандың шешкән башына ҡуйып, һәм ҡулын тап Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһиссәләмдең ҡулы ҡуйылған урынға ҡуйып әйткәндә, шунан уны һөрттө. Дзайял әйтте; — Шунан шеш уңалды.