Hadith Representative
Abu Bakar dilindungi Ibnu Ad-Daghinah, membangun masjid di halaman rumahnya, dan menangis saat membaca Al-Qur'an
Imam Bukhari : 2134حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَمْ أَعْقِلْ أَبَوَيَّ قَطُّ إِلَّا وَهُمَا يَدِينَانِ الدِّينَ وَقَالَ أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْلَمْ أَعْقِلْ أَبَوَيَّ قَطُّ إِلَّا وَهُمَا يَدِينَانِ الدِّينَ وَلَمْ يَمُرَّ عَلَيْنَا يَوْمٌ إِلَّا يَأْتِينَا فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَرَفَيْ النَّهَارِ بُكْرَةً وَعَشِيَّةً فَلَمَّا ابْتُلِيَ الْمُسْلِمُونَ خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا قِبَلَ الْحَبَشَةِ حَتَّى إِذَا بَلَغَ بَرْكَ الْغِمَادِ لَقِيَهُ ابْنُ الدَّغِنَةِ وَهُوَ سَيِّدُ الْقَارَةِ فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ يَا أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَخْرَجَنِي قَوْمِي فَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسِيحَ فِي الْأَرْضِ فَأَعْبُدَ رَبِّي قَالَ ابْنُ الدَّغِنَةِ إِنَّ مِثْلَكَ لَا يَخْرُجُ وَلَا يُخْرَجُ فَإِنَّكَ تَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ وَأَنَا لَكَ جَارٌ فَارْجِعْ فَاعْبُدْ رَبَّكَ بِبِلَادِكَ فَارْتَحَلَ ابْنُ الدَّغِنَةِ فَرَجَعَ مَعَ أَبِي بَكْرٍ فَطَافَ فِي أَشْرَافِ كُفَّارِ قُرَيْشٍ فَقَالَ لَهُمْ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ لَا يَخْرُجُ مِثْلُهُ وَلَا يُخْرَجُ أَتُخْرِجُونَ رَجُلًا يُكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَيَصِلُ الرَّحِمَ وَيَحْمِلُ الْكَلَّ وَيَقْرِي الضَّيْفَ وَيُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ فَأَنْفَذَتْ قُرَيْشٌ جِوَارَ ابْنِ الدَّغِنَةِ وَآمَنُوا أَبَا بَكْرٍ وَقَالُوا لِابْنِ الدَّغِنَةِ مُرْ أَبَا بَكْرٍ فَلْيَعْبُدْ رَبَّهُ فِي دَارِهِ فَلْيُصَلِّ وَلْيَقْرَأْ مَا شَاءَ وَلَا يُؤْذِينَا بِذَلِكَ وَلَا يَسْتَعْلِنْ بِهِ فَإِنَّا قَدْ خَشِينَا أَنْ يَفْتِنَ أَبْنَاءَنَا وَنِسَاءَنَا قَالَ ذَلِكَ ابْنُ الدَّغِنَةِ لِأَبِي بَكْرٍ فَطَفِقَ أَبُو بَكْرٍ يَعْبُدُ رَبَّهُ فِي دَارِهِ وَلَا يَسْتَعْلِنُ بِالصَّلَاةِ وَلَا الْقِرَاءَةِ فِي غَيْرِ دَارِهِ ثُمَّ بَدَا لِأَبِي بَكْرٍ فَابْتَنَى مَسْجِدًا بِفِنَاءِ دَارِهِ وَبَرَزَ فَكَانَ يُصَلِّي فِيهِ وَيَقْرَأُ الْقُرْآنَ فَيَتَقَصَّفُ عَلَيْهِ نِسَاءُ الْمُشْرِكِينَ وَأَبْنَاؤُهُمْ يَعْجَبُونَ وَيَنْظُرُونَ إِلَيْهِ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ رَجُلًا بَكَّاءً لَا يَمْلِكُ دَمْعَهُ حِينَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ فَأَفْزَعَ ذَلِكَ أَشْرَافَ قُرَيْشٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فَأَرْسَلُوا إِلَى ابْنِ الدَّغِنَةِ فَقَدِمَ عَلَيْهِمْ فَقَالُوا لَهُ إِنَّا كُنَّا أَجَرْنَا أَبَا بَكْرٍ عَلَى أَنْ يَعْبُدَ رَبَّهُ فِي دَارِهِ وَإِنَّهُ جَاوَزَ ذَلِكَ فَابْتَنَى مَسْجِدًا بِفِنَاءِ دَارِهِ وَأَعْلَنَ الصَّلَاةَ وَالْقِرَاءَةَ وَقَدْ خَشِينَا أَنْ يَفْتِنَ أَبْنَاءَنَا وَنِسَاءَنَا فَأْتِهِ فَإِنْ أَحَبَّ أَنْ يَقْتَصِرَ عَلَى أَنْ يَعْبُدَ رَبَّهُ فِي دَارِهِ فَعَلَ وَإِنْ أَبَى إِلَّا أَنْ يُعْلِنَ ذَلِكَ فَسَلْهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْكَ ذِمَّتَكَ فَإِنَّا كَرِهْنَا أَنْ نُخْفِرَكَ وَلَسْنَا مُقِرِّينَ لِأَبِي بَكْرٍ الِاسْتِعْلَانَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَتَى ابْنُ الدَّغِنَةِ أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ قَدْ عَلِمْتَ الَّذِي عَقَدْتُ لَكَ عَلَيْهِ فَإِمَّا أَنْ تَقْتَصِرَ عَلَى ذَلِكَ وَإِمَّا أَنْ تَرُدَّ إِلَيَّ ذِمَّتِي فَإِنِّي لَا أُحِبُّ أَنْ تَسْمَعَ الْعَرَبُ أَنِّي أُخْفِرْتُ فِي رَجُلٍ عَقَدْتُ لَهُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنِّي أَرُدُّ إِلَيْكَ جِوَارَكَ وَأَرْضَى بِجِوَارِ اللَّهِ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَئِذٍ بِمَكَّةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أُرِيتُ دَارَ هِجْرَتِكُمْ رَأَيْتُ سَبْخَةً ذَاتَ نَخْلٍ بَيْنَ لَابَتَيْنِ وَهُمَا الْحَرَّتَانِ فَهَاجَرَ مَنْ هَاجَرَ قِبَلَ الْمَدِينَةِ حِينَ ذَكَرَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجَعَ إِلَى الْمَدِينَةِ بَعْضُ مَنْ كَانَ هَاجَرَ إِلَى أَرْضِ الْحَبَشَةِ وَتَجَهَّزَ أَبُو بَكْرٍ مُهَاجِرًا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رِسْلِكَ فَإِنِّي أَرْجُو أَنْ يُؤْذَنَ لِي قَالَ أَبُو بَكْرٍ هَلْ تَرْجُو ذَلِكَ بِأَبِي أَنْتَ قَالَ نَعَمْ فَحَبَسَ أَبُو بَكْرٍ نَفْسَهُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَصْحَبَهُ وَعَلَفَ رَاحِلَتَيْنِ كَانَتَا عِنْدَهُ وَرَقَ السَّمُرِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ
Һөйләне беҙгә [Яхъя бин Бүкәйер] беҙгә [Әл-Ләйетс] [Ғүкәил] әйтте, [Ибн Шиһаб] шунан һуң ул миңә [Урва бин Әз Зөбәйер] хәбәр итте, тип [Ғәйсә радлиаллаһу әнһә] пәйғәмбәрҙең ҡатыны саллаллаһу ғәләйһи үсалләм әйтте; «Атайым ислам динен ҡабул иткәндә мин әле үҫмерлек осорона етмәгән инем». Һәм әйтте: [Әбү Сәлих] миңә [Ғабдулла] [Юныстан] [Әз Зөһрий]ҙән әйтте, миңә [Урва бин Әз Зөбәйергә] [Ғәйсиә рәҙлиаллаһу әнһә] әйтте; «Мин атайым Ислам динен ҡабул иткәндә әле үҫмерлек осорона етмәгән инем һәм бер көн дә үтмәне, әммә Аллаһ Рәсүле көнө буйы, иртән дә, кис тә беҙгә килде. Мосолмандар һынау үткәндә, Әбү Бәкер китә һәм Хәбәсйәгә -Эфиопияға- һижрәт итә, тик Баркал Ғомадҡа килеп еткәс, уға ырыу башлығы Ибнү Әд-Дағина яҡынлаша, ул әйтә; — Ҡайҙа бараһың, эй, Әбү Бәкер? Шулай итеп, Әбү Бәкер яуап бирә: «Минең халҡым мине ҡыуып сығарҙы, шуға күрә мин донъя буйлап сәйәхәт итергә теләйем, тип, мин үҙемдең Аллаһыма ғибәҙәт ҡыла алам». Ибн Әд-Дәғинә әйткән: «Һеҙҙең кеүектәр китергә һәм ҡыуылырға тейеш түгел, сөнки һеҙ бер нәмәһе булмағандар өсөн эшләп, дуҫлыҡ ҡороп, көсһөҙҙәргә терәк булып, ҡунаҡтарҙы ҡабул итеп, хаҡлыҡ юлында һәр саҡ ярҙам итеп йөрөүселәрҙән. Шулай итеп, мин һинең яҡлаусың булырмын, шуға күрә ҡайтып, тыуған ереңдә Аллаңа ғибәҙәт ҡыл. Шулай итеп, Ибн Әд-Дағинә әҙерләнеп, Әбү Бәкер менән ҡайтып, Ҡөрәйеш кафирҙары алдында йөрөп, уларға былай ти: «Ысынлап та, Әбү Бәкер кеүек кеше китергә лә, ҡыуылырға ла лайыҡ түгел. Бер нәмәһе лә булмағандарға эшләргә, дуҫлыҡ ҡорорға, көсһөҙҙәрҙе ҡарарға яратҡан, ҡунаҡ ҡабул иткән, хаҡлыҡ юлында һәр саҡ ярҙам иткән кешеләрҙе ҡыуып сығараһығыҙмы?» Ниһайәт, Ҡөрәйштәр Ибн Әд-Дағынаның яҡлауын ҡабул итте һәм улар Әбү Бәкергә хәүефһеҙлек тәьмин итте, ә һуңынан Ибн Әд-Дағинаға әйтте: «Әбү Бәкергә үҙенең Аллаһы Тәғәләһенә тик үҙенең өйөндә генә табынырға һәм намаҙ уҡырға һәм Ҡөрьәнде уҡырға, нисек теләй, шулай уҡырға бойороҡ бирегеҙ һәм ул беҙҙе был эшмәкәрлеге менән боҙмаҫҡа тейеш, сөнки беҙҙең был эшмәкәрлекте ҡамасауламаҫҡа тейешбеҙ. балалары һәм ҡатындары'. Шулай итеп, Ибн Әд-Дәғинә быны Әбү Бәкергә еткерә. Шуға күрә Әбү Бәкр үҙ өйөндә ғибәҙәт ҡыла башлай һәм өйөнән ситтә Ҡөрьән уҡып ҡысҡырып намаҙ уҡымай. Шунан Әбү Бәкер үҙенең ихатаһында бер аҙ киңәйтеп намаҙ урыны төҙөй, унда намаҙ уҡый һәм Ҡөрьән уҡый. Шунан Мөшрикиндәрҙең ҡатындары һәм балалары аптырап шунда йыйылып, Әбү Бәкрҙең намаҙ уҡып бөткәнен көтәләр. Һәм, билдәле булыуынса, Әбү Бәкр иларға яратҡан, Ҡөрьән уҡығанда күҙ йәштәрен тыя алмаған кеше булған. Шулай итеп, һуңынан Ҡөрәйеш чиновниктары араһынан Мөшрикиндәр шаҡ ҡатты һәм, ниһайәт, улар Ибн Әд-Дәғинәне үҙҙәре алдында саҡырҙы һәм уға әйтте: «Ысынлап та, беҙ Әбү Бәкергә яҡлау бирҙек, ул үҙенең өйөндә намаҙ уҡый, әммә ул быны боҙҙо, үҙенең ихатаһында намаҙ урыны төҙөп, был намаҙҙы ҡылып, беҙ был намаҙҙы ҡабул иттек. ҡатындары һәм балалары һәм был ысынында булды. Әгәр ҙә ул өйҙә ғибәҙәт ҡылыуҙы дауам итергә яратһа, алға бар, әммә баш тартһа һәм ғибәҙәт ҡылыуын күрһәтеүен дауам итһә, һинең яҡлауыңды кире ҡайтарыуын һора, сөнки һинең килешеүҙе боҙоуың беҙгә оҡшамай һәм Әбү Бәкер менән килешергә риза түгелбеҙ. Саид: «Ғәйсә радиаллаһу әнһә: Шулай итеп, Ибн Әд-Дәғинә Әбү Бәкер менән осрашып: «Һин инде үҙеңдең килешеүеңде беләһең, шуға күрә уны һаҡлайһыңмы йәки миңә яҡлауымды кире ҡайтараһыңмы, сөнки ғәрәптәрҙең килешеүҙе боҙғанымды ишетеүе миңә оҡшамай. rpromise тик кемдер арҡаһында мин уға вәғәҙә биргән'. Шуға күрә Әбү Бәкер: «Мин һиңә гарантияңды кире ҡайтарам һәм мин бары тик Аллаһтың һәм Уның рәсүленең саллаллааһу ғәләйһи вәссәләмдең яҡлауынан ризамын», — тигән. Был ваҡиға Мәккәлә булды. Шуға күрә Аллаһ Илсеһе (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм): «Ысынлап та, миңә һеҙ һижрәт иткән ерҙе күрһәттеләр һәм мин ике ныҡлы ҡалҡыулыҡ араһында хөрмә ағастары менән ҡапланған уңдырышлы ерҙе күрҙем», — тигән. Тимәк, Мәҙинәгә һижрәт иткәндәр пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм быны телгә алғанда һижрәт иткән. Һәм тағы ла Хәбәсиәгә һижрәт иткәндәрҙең ҡайһы берҙәре лә Мәҙинәгә килә, ә Әбү Бәкер ҙә һижрәткә әҙерләнә. Шуға күрә Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм уға: «Ашыҡма, сөнки миңә һижрәткә рөхсәт ителәсәгенә өмөтләнәм», — тигән. Әбү Бәкер: «Ысынлап та, атайым хаҡына, һеҙҙең шулай өмөт итеүегеҙ дөрөҫмө?» Ул: «Эйе, шулай», — тине. Шуға күрә Әбү Бәкр үҙ эсендә ысынлап та Пәйғәмбәребеҙҙе саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең эмиграцияһында оҙатып йөрөй алыуына өмөтләнгән. Шулай итеп, ул үҙенең ике һыбайлы малын дүрт ай буйы Самур япрағы менән ашата.