Hadith Representative
Qirad (mudharabah): pembagian laba dan modal pinjaman (atsar Umar dan putranya)
Imam Malik : 1195حَدَّثَنِي مَالِك عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ وَعُبَيْدُ اللَّهِ ابْنَا عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فِي جَيْشٍ إِلَى الْعِرَاقِ فَلَمَّا قَفَلَا مَرَّا عَلَى أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ وَهُوَ أَمِيرُ الْبَصْرَةِ فَرَحَّبَ بِهِمَا وَسَهَّلَ ثُمَّ قَالَ لَوْ أَقْدِرُ لَكُمَا عَلَى أَمْرٍ أَنْفَعُكُمَا بِهِ لَفَعَلْتُ ثُمَّ قَالَ بَلَى هَاهُنَا مَالٌ مِنْ مَالِ اللَّهِ أُرِيدُ أَنْ أَبْعَثَ بِهِ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ فَأُسْلِفُكُمَاهُ فَتَبْتَاعَانِ بِهِ مَتَاعًا مِنْ مَتَاعِ الْعِرَاقِ ثُمَّ تَبِيعَانِهِ بِالْمَدِينَةِ فَتُؤَدِّيَانِ رَأْسَ الْمَالِ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَيَكُونُ الرِّبْحُ لَكُمَا فَقَالَا وَدِدْنَا ذَلِكَ فَفَعَلَ وَكَتَبَ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنْ يَأْخُذَ مِنْهُمَا الْمَالَ فَلَمَّا قَدِمَا بَاعَا فَأُرْبِحَا فَلَمَّا دَفَعَا ذَلِكَ إِلَى عُمَرَ قَالَ أَكُلُّ الْجَيْشِ أَسْلَفَهُ مِثْلَ مَا أَسْلَفَكُمَا قَالَا لَا فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ابْنَا أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ فَأَسْلَفَكُمَا أَدِّيَا الْمَالَ وَرِبْحَهُ فَأَمَّا عَبْدُ اللَّهِ فَسَكَتَ وَأَمَّا عُبَيْدُ اللَّهِ فَقَالَ مَا يَنْبَغِي لَكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَذَا لَوْ نَقَصَ هَذَا الْمَالُ أَوْ هَلَكَ لَضَمِنَّاهُ فَقَالَ عُمَرُ أَدِّيَاهُ فَسَكَتَ عَبْدُ اللَّهِ وَرَاجَعَهُ عُبَيْدُ اللَّهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ جُلَسَاءِ عُمَرَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لَوْ جَعَلْتَهُ قِرَاضًا فَقَالَ عُمَرُ قَدْ جَعَلْتُهُ قِرَاضًا فَأَخَذَ عُمَرُ رَأْسَ الْمَالِ وَنِصْفَ رِبْحِهِ وَأَخَذَ عَبْدُ اللَّهِ وَعُبَيْدُ اللَّهِ ابْنَا عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ نِصْفَ رِبْحِ الْمَالِ
Миңә [Зәйет бин Әсләмдән] [атаһынан] Мәликте әйткән булһа, ул әйтте; Ғүмәр бин Хаттабтың икеһе лә улдары Ғабдулла менән Өбәйҙулла бер ваҡыт Ираҡҡа йүнәлгән ғәскәргә ҡушыла. Ҡайтҡас, икеһе лә шул ваҡытта Бәсрә хакимы булған Әбү Муса Әл Асығари янынан үтеп китә. Әбү Муса шунан һуң уларҙы икеһен дә шатланып ҡаршы алды һәм әйтте; — Әгәр ҙә мин һиңә киләсәктә файҙалы булырлыҡ нәмә бирә алһам, мотлаҡ эшләйәсәкмен. [Әбү Муса] тағы ла: «Эйе, был Аллаһ хазинаһынан алынған хазина, мин уны Әмирүл Мөкмининға тапшырырға теләйем, был хазинаны һеҙҙең икегеҙгә бурысҡа бирәм, һеҙ Ираҡта тауар һатып алып, Мәҙинәгә килеп еткәс, яңынан һата алһын өсөн», — тигән. Аҙаҡ баш ҡаланы Әмирул Мөкимининға тапшырығыҙ, табыш икегеҙгә лә китер. Икеһе лә; — Беҙ быға ҡыуанабыҙ. Шулай итеп, Әбү Муса шулай эшләй һәм Әмирул Мөкмининға ике балаһына ышанып тапшырылған мөлкәтте үҙенән алыуын һорап хәбәр яҙа. Икеһе килеп еткәс - Мәҙинәгә - тауарҙарын табыш алғансы һаттылар. Әммә хазинаны Ғүмәргә тапшырырға теләгәс, Ғүмәр һорай; — Әбү Муса һеҙгә икегеҙгә бурысҡа биргән кеүек ғәскәрҙәрҙе бурысҡа бирҙеме? — Икеһе лә яуап бирҙе; 'Юҡ'. [Ғүмәр бин Хаттаб] әйтте; — Тимәк, һин Әмирул Мөкмининдың улы булғанға бурысҡа биргән?! Бөтә байлыҡты, табышты тапшырығыҙ! — Быны ишеткәс, Ғабдулла өндәшмәй генә ҡала алды. Шул арала Өбәйҙулла; — Һин улай ҡыланырға тейеш түгелһең, эй, Әмирул Мөкминин, байлыҡ кәмеһә, юҡҡа сыҡһа, беҙгә күтәрергә кәрәк түгелме? — Ғүмәр һаман да ныҡ торҙо; – Тапшыр, – Абдулла өндәшмәй ҡалды, ә Өбәйҙулла уны өгөтләргә тырышыуын дауам итте. Шул саҡта йыйылышта булған бер кеше ҡыҫылырға тырышып, былай тигән; — Әй, Әмирул Мөкминин, әгәр ҙә һин хазинаны икеһенә бурысҡа бирһәң? — Мин уны икеһенә лә бурысҡа бирҙем, — тип яуап бирҙе Ғүмәр бин Хаттаб. Шунан Ғүмәр мөлкәтте, табыштың яртыһын өҫтәп, ала, ә Абдулла менән Өбәйҙулла ла табыштың яртыһын ала».