Hadith Representative
Nasihat Umar bin Abdul Aziz dan Ibnu Umar tentang takdir: berpegang pada sunnah, tidak memperdebatkannya, dan peringatan tentang orang yang mendustakannya
Imam Abu Dawud : 3996حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ ح و حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ دُلَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يُحَدِّثُنَا عَنِ النَّضْرِ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الصَّلْتِ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ كَثِيرٍ وَمَعْنَاهُمْ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ فَكَتَبَ أَمَّا بَعْدُ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالِاقْتِصَادِ فِي أَمْرِهِ وَاتِّبَاعِ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَرْكِ مَا أَحْدَثَ الْمُحْدِثُونَ بَعْدَ مَا جَرَتْ بِهِ سُنَّتُهُ وَكُفُوا مُؤْنَتَهُ فَعَلَيْكَ بِلُزُومِ السُّنَّةِ فَإِنَّهَا لَكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عِصْمَةٌ ثُمَّ اعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَبْتَدِعْ النَّاسُ بِدْعَةً إِلَّا قَدْ مَضَى قَبْلَهَا مَا هُوَ دَلِيلٌ عَلَيْهَا أَوْ عِبْرَةٌ فِيهَا فَإِنَّ السُّنَّةَ إِنَّمَا سَنَّهَا مَنْ قَدْ عَلِمَ مَا فِي خِلَافِهَا وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ كَثِيرٍ مَنْ قَدْ عَلِمَ مِنْ الْخَطَإِ وَالزَّلَلِ وَالْحُمْقِ وَالتَّعَمُّقِ فَارْضَ لِنَفْسِكَ مَا رَضِيَ بِهِ الْقَوْمُ لِأَنْفُسِهِمْ فَإِنَّهُمْ عَلَى عِلْمٍ وَقَفُوا وَبِبَصَرٍ نَافِذٍ كَفُّوا وَهُمْ عَلَى كَشْفِ الْأُمُورِ كَانُوا أَقْوَى وَبِفَضْلِ مَا كَانُوا فِيهِ أَوْلَى فَإِنْ كَانَ الْهُدَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ لَقَدْ سَبَقْتُمُوهُمْ إِلَيْهِ وَلَئِنْ قُلْتُمْ إِنَّمَا حَدَثَ بَعْدَهُمْ مَا أَحْدَثَهُ إِلَّا مَنْ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ وَرَغِبَ بِنَفْسِهِ عَنْهُمْ فَإِنَّهُمْ هُمْ السَّابِقُونَ فَقَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ بِمَا يَكْفِي وَوَصَفُوا مِنْهُ مَا يَشْفِي فَمَا دُونَهُمْ مِنْ مَقْصَرٍ وَمَا فَوْقَهُمْ مِنْ مَحْسَرٍ وَقَدْ قَصَّرَ قَوْمٌ دُونَهُمْ فَجَفَوْا وَطَمَحَ عَنْهُمْ أَقْوَامٌ فَغَلَوْا وَإِنَّهُمْ بَيْنَ ذَلِكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُ عَنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ فَعَلَى الْخَبِيرِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَعْتَ مَا أَعْلَمُ مَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنْ مُحْدَثَةٍ وَلَا ابْتَدَعُوا مِنْ بِدْعَةٍ هِيَ أَبْيَنُ أَثَرًا وَلَا أَثْبَتُ أَمْرًا مِنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ لَقَدْ كَانَ ذَكَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْجُهَلَاءُ يَتَكَلَّمُونَ بِهِ فِي كَلَامِهِمْ وَفِي شِعْرِهِمْ يُعَزُّونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ عَلَى مَا فَاتَهُمْ ثُمَّ لَمْ يَزِدْهُ الْإِسْلَامُ بَعْدُ إِلَّا شِدَّةً وَلَقَدْ ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ وَلَا حَدِيثَيْنِ وَقَدْ سَمِعَهُ مِنْهُ الْمُسْلِمُونَ فَتَكَلَّمُوا بِهِ فِي حَيَاتِهِ وَبَعْدَ وَفَاتِهِ يَقِينًا وَتَسْلِيمًا لِرَبِّهِمْ وَتَضْعِيفًا لِأَنْفُسِهِمْ أَنْ يَكُونَ شَيْءٌ لَمْ يُحِطْ بِهِ عِلْمُهُ وَلَمْ يُحْصِهِ كِتَابُهُ وَلَمْ يَمْضِ فِيهِ قَدَرُهُ وَإِنَّهُ مَعَ ذَلِكَ لَفِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ مِنْهُ اقْتَبَسُوهُ وَمِنْهُ تَعَلَّمُوهُ وَلَئِنْ قُلْتُمْ لِمَ أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ كَذَا لِمَ قَالَ كَذَا لَقَدْ قَرَءُوا مِنْهُ مَا قَرَأْتُمْ وَعَلِمُوا مِنْ تَأْوِيلِهِ مَا جَهِلْتُمْ وَقَالُوا بَعْدَ ذَلِكَ كُلِّهِ بِكِتَابٍ وَقَدَرٍ وَكُتِبَتِ الشَّقَاوَةُ وَمَا يُقْدَرْ يَكُنْ وَمَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ وَلَا نَمْلِكُ لِأَنْفُسِنَا ضَرًّا وَلَا نَفْعًا ثُمَّ رَغِبُوا بَعْدَ ذَلِكَ وَرَهِبُوا
wakatwaambila [Muhammad bin Kathir] wakati; wakatwaambila [Sufyan] wakati; mwaalumi wakalemba lugwalo kuli [Umar bin Abdul Aziz] kubuzya aatala azyakumbele. -munzila imwi kwaambwa- wakatwaambila [Ar Rabi' bin Sulaiman Al Muadzdzin] wakati; wakatwaambila [Asad bin Musa] wakati; wakatwaambila [Hammad bin Dulail] wakati; Ndakamvwa [Sufyan Ats Tsauri] katwaambila kuzwa kuli [An Nadhr]. -munzila imwi kwaambwa- wakatwaambila [Hannad bin As Sari] kuzwa kuli [Qabishah] wakati; wakatwaambila [Abu Raja'] kuzwa kuli [Abu Ash Shalt] -alimwi eeyi nji hadith ya Ibn Kathir- wakati, 'Mwaalumi umwi wakalemba lugwalo kuli Umar bin Abdul Aziz kubuzya aatala abukkale. Umar bin Abdul Aziz mpawo wakalemba bwiinguzi; Amma Ba'du. Ndakusyomezya kuti uyooyoowa Allah mpawo uzumanane - kutali kuyungizya naa kugwisya - mukuchita malailile aakwe, kutobela sunnah ya Musinsimi wakwe sallallaahu 'alaihi wasallam akusiya eezyo zyakalengwa abantu balenga zintu zipya nibakamana kubelesya sunnah yakwe, nikuba kuti bakakkutila a sunnah yakwe. Weelede kukakatila ku sunnah, nkaambo akuzumizigwa a Allah ulakwabilila kuti utabi. Ulizi, bantu tabachiti buzangi ccita kuti kakuli bumboni bupandulula, naakuti chiiyo chinga chiyiigwa kuzwa kuli ncico. Mubunike, sunnah, ooyo uuzwa Nguwe - Allah a Mutumwa wakwe - ooyo uuzyi kale ziimpene - Ibnu Kathir tanaakaamba kuti, 'ooyo uuzyi kulubizya kusiyene, bufubafuba akulikatazya. Aboobo kokkomana azintu zyakali kuchitwa abaabo bakasaanguna nduwe - beenzinyokwe -. Nkaambo mbabo - beenzinyina -, aluzibo lupati ndobajisi, abusongo bwabo bupati abalo balazumanana kukasigwa. Nikuba kuti kuzwa mukulanga kwasayaansi balamvwisisisya kabotu, mpawo kuzwa mukulanga kwakusaanguna beelede kubandika. Ikuti kasimpe kali anduwe, nkokuti yebo wainda kunembo lyabo. Kuti waamba kuti zintu zipya zilikke zilachitika musule lyabo eezyo zitalengedwe kunze lyabantu batatobeli malailile aabo - beenzinyina - mpawo bakkomene amizeezo yabo kutali yabo, koziba kuti mubwini beenzinyina mbabaabo bakasaanguna kujana penzi eeli. Baambaula aatala a -makani aabuumi- buyo munzila iili kabotu, tabachibikkili maanu pesi tabachibikkili maanu pe, masimpe kwakali bantu bambi kunze lyabo aabo bakali kuzibikkila maanu loko zyakuti balaleka, mpawo kuli aabo bajisi luyandisisyo lupati zyakuti balaziindilizya -kwiinda aawo mpobagolela-. Alimwi masimpe chiimo chabeenzuma akati kabantu baliboobu nkuba munzila iiluleme. Walemba lugwalo lwakubuzya aatala akusyoma muzintu ziyoochitika, mpawo - akuzumizigwa a Allah - wasala muntu weelede - kondibuzya -. Nsezi pe twaambo tupya naakuti twakubejelezya twaambwa abantu, mpindu yayo ilibonya antangalala alimwi ili masimpe kunze lyakuzyiba zyakumbele. Nobaba bantu batakwe luzibo muchiindi cha jahilliyah bakali kubandika aatala akuzyiba zyintu zyakachitika mumajwi aabo azyakulemba zyabo aatala alukkomano ndobakasweekelwa, mpawo Izilamu yakaboola mpawo yakakankaizya loko, Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wakatuyeezya kutali buyo mu hadith yomwe naa zyobile, ba Mozilemu abalo bakalimvwide kuzwa kuli nguwe, nibakali kwaambuula aawo naakali kupona naakuti naakafwa kajisi lusyomo akuzumina Rabb wabo mpawo bakalibombya kuti taakwe chintu pesi chakazibinkene musule. -Luzibo lwa Allah aa nguwe alimwi lwakalembwa mubbuku lyakwe -Al Lauhul mahfudh-, mpawo mamanino aakwe akabikkwa anguwe. Kunze lyaboobo, makani aakumbele akapandululwa mubbuku lyakwe - tupango twa Koran y bupanduluzi bulisalede, balazubulula akwiiya kuzwa kuli mbubo. Kuti wabuzya kuti, 'nkaambo nzi Allah ncaakayubununa kapango kali boobu, nkamboonzi naakaamba boobu? ' Nchoonzyo beenzinyina abalo bakabala mbuli mbowakabala. Balizyi kuchita ta'weel ooyo ngotazyi mpawo bamana, baamba kuti; 'Tusyoma mubbuku lya -lauhul mahfudh- azyakumbele, mpawo mapenzi alembedwe, aboobo eezyo zyakabambilwa ziyoochitika ncobeni. Nzyayanda Allah ziyoochitika ncobeni mpawo eecho Allah nchatayandi tachikonzyi kuchitika pe. Masimpe, toonse tatujisi nguzu akusoleka kukaka madharat naa kuchibelesya. Mpawo kuzwa waawo bakabotelwa mpawo bakayoowa kubandika makani aajatikizya zyakumbele'.