Hadith Representative
Nasihat Umar bin Abdul Aziz dan Ibnu Umar tentang takdir: berpegang pada sunnah, tidak memperdebatkannya, dan peringatan tentang orang yang mendustakannya
Imam Abu Dawud : 3996حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ ح و حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ دُلَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يُحَدِّثُنَا عَنِ النَّضْرِ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الصَّلْتِ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ كَثِيرٍ وَمَعْنَاهُمْ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ فَكَتَبَ أَمَّا بَعْدُ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالِاقْتِصَادِ فِي أَمْرِهِ وَاتِّبَاعِ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَرْكِ مَا أَحْدَثَ الْمُحْدِثُونَ بَعْدَ مَا جَرَتْ بِهِ سُنَّتُهُ وَكُفُوا مُؤْنَتَهُ فَعَلَيْكَ بِلُزُومِ السُّنَّةِ فَإِنَّهَا لَكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عِصْمَةٌ ثُمَّ اعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَبْتَدِعْ النَّاسُ بِدْعَةً إِلَّا قَدْ مَضَى قَبْلَهَا مَا هُوَ دَلِيلٌ عَلَيْهَا أَوْ عِبْرَةٌ فِيهَا فَإِنَّ السُّنَّةَ إِنَّمَا سَنَّهَا مَنْ قَدْ عَلِمَ مَا فِي خِلَافِهَا وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ كَثِيرٍ مَنْ قَدْ عَلِمَ مِنْ الْخَطَإِ وَالزَّلَلِ وَالْحُمْقِ وَالتَّعَمُّقِ فَارْضَ لِنَفْسِكَ مَا رَضِيَ بِهِ الْقَوْمُ لِأَنْفُسِهِمْ فَإِنَّهُمْ عَلَى عِلْمٍ وَقَفُوا وَبِبَصَرٍ نَافِذٍ كَفُّوا وَهُمْ عَلَى كَشْفِ الْأُمُورِ كَانُوا أَقْوَى وَبِفَضْلِ مَا كَانُوا فِيهِ أَوْلَى فَإِنْ كَانَ الْهُدَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ لَقَدْ سَبَقْتُمُوهُمْ إِلَيْهِ وَلَئِنْ قُلْتُمْ إِنَّمَا حَدَثَ بَعْدَهُمْ مَا أَحْدَثَهُ إِلَّا مَنْ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ وَرَغِبَ بِنَفْسِهِ عَنْهُمْ فَإِنَّهُمْ هُمْ السَّابِقُونَ فَقَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ بِمَا يَكْفِي وَوَصَفُوا مِنْهُ مَا يَشْفِي فَمَا دُونَهُمْ مِنْ مَقْصَرٍ وَمَا فَوْقَهُمْ مِنْ مَحْسَرٍ وَقَدْ قَصَّرَ قَوْمٌ دُونَهُمْ فَجَفَوْا وَطَمَحَ عَنْهُمْ أَقْوَامٌ فَغَلَوْا وَإِنَّهُمْ بَيْنَ ذَلِكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُ عَنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ فَعَلَى الْخَبِيرِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَعْتَ مَا أَعْلَمُ مَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنْ مُحْدَثَةٍ وَلَا ابْتَدَعُوا مِنْ بِدْعَةٍ هِيَ أَبْيَنُ أَثَرًا وَلَا أَثْبَتُ أَمْرًا مِنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ لَقَدْ كَانَ ذَكَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْجُهَلَاءُ يَتَكَلَّمُونَ بِهِ فِي كَلَامِهِمْ وَفِي شِعْرِهِمْ يُعَزُّونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ عَلَى مَا فَاتَهُمْ ثُمَّ لَمْ يَزِدْهُ الْإِسْلَامُ بَعْدُ إِلَّا شِدَّةً وَلَقَدْ ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ وَلَا حَدِيثَيْنِ وَقَدْ سَمِعَهُ مِنْهُ الْمُسْلِمُونَ فَتَكَلَّمُوا بِهِ فِي حَيَاتِهِ وَبَعْدَ وَفَاتِهِ يَقِينًا وَتَسْلِيمًا لِرَبِّهِمْ وَتَضْعِيفًا لِأَنْفُسِهِمْ أَنْ يَكُونَ شَيْءٌ لَمْ يُحِطْ بِهِ عِلْمُهُ وَلَمْ يُحْصِهِ كِتَابُهُ وَلَمْ يَمْضِ فِيهِ قَدَرُهُ وَإِنَّهُ مَعَ ذَلِكَ لَفِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ مِنْهُ اقْتَبَسُوهُ وَمِنْهُ تَعَلَّمُوهُ وَلَئِنْ قُلْتُمْ لِمَ أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ كَذَا لِمَ قَالَ كَذَا لَقَدْ قَرَءُوا مِنْهُ مَا قَرَأْتُمْ وَعَلِمُوا مِنْ تَأْوِيلِهِ مَا جَهِلْتُمْ وَقَالُوا بَعْدَ ذَلِكَ كُلِّهِ بِكِتَابٍ وَقَدَرٍ وَكُتِبَتِ الشَّقَاوَةُ وَمَا يُقْدَرْ يَكُنْ وَمَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ وَلَا نَمْلِكُ لِأَنْفُسِنَا ضَرًّا وَلَا نَفْعًا ثُمَّ رَغِبُوا بَعْدَ ذَلِكَ وَرَهِبُوا
Пире [Мухаммад бин Касир] каласа пачӗ, вӑл ҫапла каларӗ; пире [Суфьяна] каласа пачӗ, терӗ вӑл; пӗр ҫын [Умар бин Абдул Азиз] патне шӑпа ҫинчен ыйтса ҫыру ҫырнӑ. -тепӗр майлӑ та асӑннӑ- Пире [Ар Раби' бин Сулейман Аль Муадзин] каласа панӑ, вӑл каланӑ; пире [Асад бин Муса] каласа пачӗ, вӑл терӗ; пире [Хаммад бин Дулайл] каласа пачӗ, вӑл терӗ; Эпӗ [Суфьян Ац Цаури] пире [Ан Надр] ҫинчен каласа панине илтрӗм. -тепӗр майлӑ асӑннӑ- Пире [Ханнад бин Ас Сари] [Кабишӑран] каласа панӑ, терӗ вӑл; пире [Абу Раджа] [Абу Аш Шалтран] каласа панӑ - ку вӑл Ибн Касирӑн хадисӗ - вӑл ҫапла каланӑ: «Пӗр ҫын Умар бин Абдул Азиз патне шӑпа ҫинчен ыйтса ҫыру ҫырнӑ. Умар бин Абдул Азиз вара ответ ҫырнӑ; Амма Ба'ду. Эпӗ сире Аллахран хӑрама тата Унӑн хушӑвӗсене пурнӑҫлама, Унӑн Пророкӗн суннине пӑхӑнма тата Унӑн суннине пурнӑҫланӑ хыҫҫӑн ҫӗнӗ япаласем тӑвакан ҫынсем мӗн тунине пӑрахма сӑмах паратӑп, вӗсем унӑн суннипе ҫырлахнӑ пулин те. Эсир сунна тытса тӑмалла, мӗншӗн тесен Аллах ирӗк панипе вӑл сире аташса каясран сыхлӗ. Пӗлетӗр-и, ҫынсем еретик ӗҫне ӑнлантарса паракан ҫирӗплетӳ пулмасан е унран вӗренме май пур чухне ҫеҫ тумаҫҫӗ. Чӑн та, сунна, унӑн ҫӑлкуҫӗ Вӑл — Аллах тата Унӑн Элчи — хирӗҫле пӗлекен ӗнтӗ — Ибну Касир асӑнман, «кам тӗрлӗ йӑнӑшсене, айванлӑха тата хӑйне хӑй йывӑрлатнине пӗлет». Ҫавӑнпа та сирӗнтен малтанхисем — сирӗн тусӑрсем — мӗн тытнипе кӑмӑллӑ пулӑр. Мӗншӗн тесен вӗсем — туссем — хӑйсен пӗлӗвӗн ҫӳллӗшӗпе, вӗсен ҫутӑ ӑсӗпе те ҫирӗп тӑраҫҫӗ. Ӑслӑлӑх енчен илсен, вӗсем лайӑхрах ӑнланаҫҫӗ пулин те, приоритетлӑ енчен илсен, вӗсем ӑна сӳтсе явма тивӗҫлӗрех. Чӑнлӑх сирӗнпе пӗрле пулсан, эсир вӗсенчен маларах кайнӑ. Вӗсем хыҫҫӑн ҫӗнӗ япаласем ҫеҫ пулаҫҫӗ, вӗсене вӗсен хушӑвӗсене пӑхӑнман ҫынсем — туссем — ҫеҫ тумаҫҫӗ, вӗсем хӑйсен шухӑшӗсемпе мар, хӑйсен шухӑшӗсемпе кӑмӑллӑ, ҫакна пӗлӗр: чӑннипе туссем ҫак ыйтӑва чи малтан тупнӑ. Вӗсем — шӑпа ыйтӑвӗ ҫинчен — виҫеллӗн ҫеҫ калаҫаҫҫӗ, ӑна ытлашши хакламаҫҫӗ, анчах ытлашши те хакламаҫҫӗ, чӑнах та, вӗсемсӗр пуҫне ҫав тери пӗчӗккӗн хаклакан ҫынсем те пулнӑ, ҫавӑнпа та вӗсем унран пӑрӑнаҫҫӗ, ҫавӑн пекех ытлашши хавхаланса ӗҫлекенсем те пур, ҫавӑнпа та вӗсем — чикӗрен тухнӑскерсем. Чӑнах та, ҫавӑн пеккисем хушшинчи туссен шухӑш-кӑмӑлӗ — тӳрӗ ҫул ҫинче пуласси. Эсир шӑпана ӗненесси ҫинчен ыйтса ҫыру ҫырнӑ, унтан - Аллах ирӗк панипе - тӗрӗс ҫынна суйласа илнӗ - манран ыйтӑр -. Эпӗ ҫынсем ҫӗкленӗ ҫӗнӗ е еретикла ӗҫсем ҫинчен нимӗн те пӗлместӗп, вӗсен витӗмӗ питӗ уҫҫӑн та татӑклӑ, шӑпана ӑнланса илни ҫеҫ мар. Джахилли тапхӑрӗнчи тӗттӗм ҫынсем те хӑйсен сӑмахӗсемпе сӑввисенче хӑйсем ҫухатнӑ киленӗҫсем ҫинчен шӑпа йышӑнни ҫинчен калаҫнӑ, унтан ислам килнӗ те ӑна тата ытларах палӑртнӑ, Аллахӑн Элчи пире пӗр-икӗ хадисра кӑна мар, мӑсӑльмансем те унран илтнӗ, вӗсем чӗрӗ чухне шӑпа ҫинчен калаҫнӑ е вӑл хӑйсен раввинне шанса тата йышӑнса вилнӗ хыҫҫӑн, ӗлӗк мӗн пӗлнисӗр пуҫне урӑх нимӗн те ҫук тесе хӑйсене кӗҫӗне хунӑ хыҫҫӑн. -Аллах ун ҫинчен пӗлни тата ӑна Унӑн кӗнекинче ҫырса хунӑ -Аль Лаухул махфудх-, унӑн шӑпине вара Вӑл палӑртнӑ. Унсӑр пуҫне, шӑпа ыйтӑвне Унӑн кӗнекинчи мухкамра — Коран сӑввисенче — ӑнлантарса панӑ пӗлтерӗшӗ уҫӑмлӑ, ӑна илсе кӑтартаҫҫӗ, унран вӗренеҫҫӗ. Эсир ыйтатӑр пулсан: «мӗншӗн Аллах ҫакӑн пек аят кӑларнӑ, мӗншӗн Вӑл ҫапла каланӑ?» — Чӑнах та, юлташсем те ӑна эсир вуланӑ пекех вуланӑ. Вӗсем эсир пӗлмен тавил тума пӗлеҫҫӗ, унтан вара ҫапла калаҫҫӗ: — Эпир — лаухул махфудх — кӗнекене тата шӑпана ӗненетпӗр, асапсем те ҫырнӑ, ҫавӑнпа та шӑпа мӗн ҫырни пулать. Аллах мӗн хушать, ҫавӑ пулать, Аллах мӗн тума хушмасть, ҫавӑ пулмасть. Чӑнах та, пирӗн пурин те мадхарата сирсе яма е унпа усӑ курма вӑй-хал та, вӑй-хал та ҫук. Ҫакӑн хыҫҫӑн вӗсем кӑмӑллӑ пулчӗҫ, шӑпа ыйтӑвне сӳтсе явма хӑраса ӳкрӗҫ».