Hadith Representative
Nasihat Umar bin Abdul Aziz dan Ibnu Umar tentang takdir: berpegang pada sunnah, tidak memperdebatkannya, dan peringatan tentang orang yang mendustakannya
Imam Abu Dawud : 3996حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ ح و حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ دُلَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يُحَدِّثُنَا عَنِ النَّضْرِ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الصَّلْتِ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ كَثِيرٍ وَمَعْنَاهُمْ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ فَكَتَبَ أَمَّا بَعْدُ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالِاقْتِصَادِ فِي أَمْرِهِ وَاتِّبَاعِ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَرْكِ مَا أَحْدَثَ الْمُحْدِثُونَ بَعْدَ مَا جَرَتْ بِهِ سُنَّتُهُ وَكُفُوا مُؤْنَتَهُ فَعَلَيْكَ بِلُزُومِ السُّنَّةِ فَإِنَّهَا لَكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عِصْمَةٌ ثُمَّ اعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَبْتَدِعْ النَّاسُ بِدْعَةً إِلَّا قَدْ مَضَى قَبْلَهَا مَا هُوَ دَلِيلٌ عَلَيْهَا أَوْ عِبْرَةٌ فِيهَا فَإِنَّ السُّنَّةَ إِنَّمَا سَنَّهَا مَنْ قَدْ عَلِمَ مَا فِي خِلَافِهَا وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ كَثِيرٍ مَنْ قَدْ عَلِمَ مِنْ الْخَطَإِ وَالزَّلَلِ وَالْحُمْقِ وَالتَّعَمُّقِ فَارْضَ لِنَفْسِكَ مَا رَضِيَ بِهِ الْقَوْمُ لِأَنْفُسِهِمْ فَإِنَّهُمْ عَلَى عِلْمٍ وَقَفُوا وَبِبَصَرٍ نَافِذٍ كَفُّوا وَهُمْ عَلَى كَشْفِ الْأُمُورِ كَانُوا أَقْوَى وَبِفَضْلِ مَا كَانُوا فِيهِ أَوْلَى فَإِنْ كَانَ الْهُدَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ لَقَدْ سَبَقْتُمُوهُمْ إِلَيْهِ وَلَئِنْ قُلْتُمْ إِنَّمَا حَدَثَ بَعْدَهُمْ مَا أَحْدَثَهُ إِلَّا مَنْ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ وَرَغِبَ بِنَفْسِهِ عَنْهُمْ فَإِنَّهُمْ هُمْ السَّابِقُونَ فَقَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ بِمَا يَكْفِي وَوَصَفُوا مِنْهُ مَا يَشْفِي فَمَا دُونَهُمْ مِنْ مَقْصَرٍ وَمَا فَوْقَهُمْ مِنْ مَحْسَرٍ وَقَدْ قَصَّرَ قَوْمٌ دُونَهُمْ فَجَفَوْا وَطَمَحَ عَنْهُمْ أَقْوَامٌ فَغَلَوْا وَإِنَّهُمْ بَيْنَ ذَلِكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُ عَنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ فَعَلَى الْخَبِيرِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَعْتَ مَا أَعْلَمُ مَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنْ مُحْدَثَةٍ وَلَا ابْتَدَعُوا مِنْ بِدْعَةٍ هِيَ أَبْيَنُ أَثَرًا وَلَا أَثْبَتُ أَمْرًا مِنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ لَقَدْ كَانَ ذَكَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْجُهَلَاءُ يَتَكَلَّمُونَ بِهِ فِي كَلَامِهِمْ وَفِي شِعْرِهِمْ يُعَزُّونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ عَلَى مَا فَاتَهُمْ ثُمَّ لَمْ يَزِدْهُ الْإِسْلَامُ بَعْدُ إِلَّا شِدَّةً وَلَقَدْ ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ وَلَا حَدِيثَيْنِ وَقَدْ سَمِعَهُ مِنْهُ الْمُسْلِمُونَ فَتَكَلَّمُوا بِهِ فِي حَيَاتِهِ وَبَعْدَ وَفَاتِهِ يَقِينًا وَتَسْلِيمًا لِرَبِّهِمْ وَتَضْعِيفًا لِأَنْفُسِهِمْ أَنْ يَكُونَ شَيْءٌ لَمْ يُحِطْ بِهِ عِلْمُهُ وَلَمْ يُحْصِهِ كِتَابُهُ وَلَمْ يَمْضِ فِيهِ قَدَرُهُ وَإِنَّهُ مَعَ ذَلِكَ لَفِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ مِنْهُ اقْتَبَسُوهُ وَمِنْهُ تَعَلَّمُوهُ وَلَئِنْ قُلْتُمْ لِمَ أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ كَذَا لِمَ قَالَ كَذَا لَقَدْ قَرَءُوا مِنْهُ مَا قَرَأْتُمْ وَعَلِمُوا مِنْ تَأْوِيلِهِ مَا جَهِلْتُمْ وَقَالُوا بَعْدَ ذَلِكَ كُلِّهِ بِكِتَابٍ وَقَدَرٍ وَكُتِبَتِ الشَّقَاوَةُ وَمَا يُقْدَرْ يَكُنْ وَمَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ وَلَا نَمْلِكُ لِأَنْفُسِنَا ضَرًّا وَلَا نَفْعًا ثُمَّ رَغِبُوا بَعْدَ ذَلِكَ وَرَهِبُوا
ང་ཚོར་[མུ་ཧ་མཱད་བྷིན་ཀ་ཐིར་]ལ་གསུངས་ཡོད། ཁོས་བཤད་དོན། ང་ཚོར་ [སུ་ཕི་ཡན་] ལ་གསུངས་ཡོད། ཁོས་བཤད་དོན། མི་ཞིག་གིས་[ཨུ་མར་བྷིན་ཨབ་ཏུལ་ཨ་ཛི་ཛི་]ལ་ཡི་གེ་བྲིས་པ་དང་། ལས་དབང་གི་སྐོར་དྲིས། -in another stated- ང་ཚོར་ [ཨར་ར་བྷི་བྷིན་སུ་ལེ་མན་ཨལ་མུའུ་ཛིན་] བཤད་ཡོད། ཁོས་བཤད་དོན། ང་ཚོར་[ཨ་སད་བྷིན་མུ་ས་]ལ་གསུངས་ཡོད། ཁོས་བཤད་དོན། ང་ཚོར་ [ཧ་མཱད་བྷིན་ཌུ་ལེལ་] ལ་གསུངས་ཡོད། ཁོས་བཤད་དོན། ངས་ [སུ་ཕི་ཡན་ཨཊ་ཙའུ་རི་] ཐོས་པ་དང་། ང་ཚོར་ [ཨན་ན་དྷར་] ནས་བཤད་རོགས། -ཐབས་གཞན་ཞིག་གིས་བཤད་ཡོད།- ང་ཚོར་[ཧན་ནད་བྷིན་ཨ་སི་ས་རི་]བཤད་ཡོད། དེ་ལས་ [ཁ་བྷི་ཤ་]; ཁོས་བཤད་དོན། ང་ཚོར་ [ཨ་བུ་རཱ་ཇ་] བཤད་ཡོད། དེ་ལས་ [ཨ་ཤ་ཨ་ཤ་ཤལ་ཊི་]; -དང་འདི་ནི་ཨིབ་ན་ཀ་ཐིར་གྱི་ཧ་ཌི་སི་ཡིན།- ཁོང་གིས་བཤད་དོན། 'མི་ཞིག་གིས་ཨུ་མཱར་བྷིན་ཨབ་ཏུལ་ཨ་ཛི་ཟི་ལ་ཡི་གེ་བྲིས་ནས་ལས་དབང་སྐོར་དྲིས་ཡོད། དེ་ནས་ཨུ་མཱར་བྷིན་ཨབ་ཏུལ་ཨ་ཛི་ཟི་ཡིས་ལན་བྲིས་ཡོད། ཨམ་མ་བའ་དུ། ངས་ཁྱེད་ལ་ཨ་ལཱ་ཧྥ་ལ་འཇིགས་སྣང་བྱེད་པ་དང་ཁོང་གི་བཀའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས་པའི་ཁས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་རང་གིས་སུན་ན་ལ་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཨ་ལཱ་ཧའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་ན་ཁོང་གིས་ཁྱེད་རང་ལམ་ནོར་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་དམ། མི་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་ལོག་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་མེད། དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་པའི་རྩོད་པ་མེད་པའམ་ཡང་ན་དེ་ལས་བླངས་ཐུབ་པའི་སློབ་སྟོན་མེད་ན། དོན་དངོས་ཐོག སུན་ན་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་ཁོང་ནི་ཨ་ལཱ་ཧ་དང་ཁོང་གི་སྐུ་ཚབ་ཡིན། དེ་མིན་གཞན་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཨིབ་ནུ་ཀ་ཐིར་གྱིས་ 'ནོར་འཁྲུལ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཁྱེད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མི་ཚོས་ཁྱེད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཚོས་གང་བྱས་པ་དེ་ལ་དགའ་པོ་བྱོས། གང་ཡིན་ཟེར་ན་ཁོང་ཚོ་གྲོགས་པོ་ཚོ་ཁོང་ཚོའི་ཤེས་བྱའི་མཐོ་ཚད་དང་ཁོང་ཚོའི་ཤེས་སྟོབས་འོད་སྟོང་འབར་བ་དེ་ཡང་ཚོད་འཛིན་འོག་བཞག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་ཆ་ནས་ཁོ་ཚོ་མཁྱེན་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་དགེ་བའི་ཆ་ནས་གླེང་སློང་བྱེད་རིན་ཆེ་བ་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཚོའི་ནང་དུ་བདེན་པ་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཚོ་དེ་ཚོའི་སྔོན་དུ་སོང་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁོང་ཚོའི་ལམ་སྟོན་ལ་མ་བསྟུན་པར་མ་གཏོགས་གསར་གཏོད་མ་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་དངོས་པོ་གསར་པ་ཁོ་ན་འབྱུང་བ་རེད་ཅེས་བཤད་ན། མཐུན་སྒྲིལ་བྱེད་མཁན་ཚོ་ནི་དཀའ་ངལ་འདི་ཐོག་མར་འཕྲད་མཁན་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས། ཁོང་ཚོས་ལས་དབང་གི་སྐོར་ལ་ཚིག་སྟབས་བདེ་པོའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་རེད། ཁོང་ཚོས་དེ་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱེད་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང་ཁོང་ཚོས་དེ་ལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བ་ཡང་མ་བྱས། དོན་དངོས་ཐོག་ཁོང་ཚོ་ལས་གཞན་དེ་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱེད་མཁན་གྱིས་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་ཁོང་ཚོ་ཐག་རིང་པོ་འགྲོ་མཁན་གྱི་སྤྲོ་སེམས་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཡང་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག་ཁོང་ཚོའི་ཁྲོད་ཀྱི་གྲོགས་པོ་ཚོའི་སྤྱོད་ལམ་དེ་ལམ་ཐད་ལ་ཡོད། ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་དབང་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པའི་སྐོར་དྲིས་པའི་ཡི་གེ་བྲིས་ཡོད། དེར་བརྟེན་—དཀོན་མཆོག་གི་ཐུགས་རྗེའི་ཐོག་ནས་—ཁྱེད་ཀྱིས་མི་འོས་འཚམ་འདེམས་པ་—ང་ལ་དྲིས་དང་། ངས་མིའི་རིགས་ཀྱིས་འཁྱེར་ཡོང་བའི་གསར་པ་དང་ཆོས་ལུགས་ལོག་སྤྱོད་གང་ཡང་ཤེས་ཀྱི་མེད། དེའི་ཚོར་སྣང་དེ་ལས་དབང་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་གནད་དོན་མ་གཏོགས་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་དང་གཏན་འཁེལ་ཡིན། དོན་དངོས་ཐོག ཇ་ཧི་ལི་ཡའི་དུས་སྐབས་སུ་ཇ་ཧི་ལི་ཡའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོའི་གཏམ་བཤད་དང་སྙན་ངག་ནང་དུ་ཁོ་ཚོས་ཤོར་བའི་དགའ་སྤྲོ་སྐོར་གྱི་ངོ་སྤྲོད་སྐོར་བཤད་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་ཤི་རྗེས་ཁོང་ཚོའི་རབ་བ་དང་མཉམ་ཆུང་ལ་ཡིད་ཆེས་དང་ངོས་ལེན་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་ཡོད། དེ; དེ་ལ་ཨ་ལཱ་ཧའི་ཤེས་བྱ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མེད། ཁོང་གི་དེབ་ཨལ་ལའུ་ཧུལ་མཧ་ཕུད་ - ནང་བྲིས་ཡོད། ཁོང་གི་མདུན་ལམ་ཁོང་གིས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། དེ་མིན་མདུན་ལམ་གྱི་གནད་དོན་དེ་ཁོང་གི་དེབ་ཀྱི་མུ་ཁམ་ནང་དུ་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་ཡོད། - དོན་དག་གསལ་པོ་ཡོད་པའི་ཀོ་རཱན་གྱི་ཚིག་དུམ་ - ཁོང་ཚོས་དེ་བསྡུ་རུབ་བྱས་ཏེ་དེ་ལས་སློབ་སྦྱོང་བྱས། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱིས་དྲིས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཨ་ལཱ་ཧྥ་ཡིས་འདི་ལྟ་བུའི་ཚིག་དུམ་ཞིག་བསྟན་པ་རེད། འདི་ན?' དོན་དངོས་ཐོག་གྲོགས་པོ་ཚོས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱིས་བཀླགས་པ་ལྟར་བཀླགས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ཁྱེད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་ཏ་ཝིལ་བྱེད་ཤེས་པ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་ཁོང་ཚོས་བརྗོད་དོན། ང་ཚོས་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་དེབ་(ལའུ་ཧུལ་མཧ་ཧྥུ་དྷ)དང་ལས་དབང་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བཞིན་རྐྱེན་ངན་བྲིས་ཟིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་ལས་དབང་གང་ཞིག་གཏན་ནས་འབྱུང་ངེས་ཡིན། ལས་དབང་གི་གནད་དོན་ལ་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་པར་འཇིགས་སྣང་སྐྱེད་ཀྱི་ཡོད།"