Hadith Representative
Nasihat Umar bin Abdul Aziz dan Ibnu Umar tentang takdir: berpegang pada sunnah, tidak memperdebatkannya, dan peringatan tentang orang yang mendustakannya
Imam Abu Dawud : 3996حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ ح و حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ دُلَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يُحَدِّثُنَا عَنِ النَّضْرِ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الصَّلْتِ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ كَثِيرٍ وَمَعْنَاهُمْ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ فَكَتَبَ أَمَّا بَعْدُ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالِاقْتِصَادِ فِي أَمْرِهِ وَاتِّبَاعِ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَرْكِ مَا أَحْدَثَ الْمُحْدِثُونَ بَعْدَ مَا جَرَتْ بِهِ سُنَّتُهُ وَكُفُوا مُؤْنَتَهُ فَعَلَيْكَ بِلُزُومِ السُّنَّةِ فَإِنَّهَا لَكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عِصْمَةٌ ثُمَّ اعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَبْتَدِعْ النَّاسُ بِدْعَةً إِلَّا قَدْ مَضَى قَبْلَهَا مَا هُوَ دَلِيلٌ عَلَيْهَا أَوْ عِبْرَةٌ فِيهَا فَإِنَّ السُّنَّةَ إِنَّمَا سَنَّهَا مَنْ قَدْ عَلِمَ مَا فِي خِلَافِهَا وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ كَثِيرٍ مَنْ قَدْ عَلِمَ مِنْ الْخَطَإِ وَالزَّلَلِ وَالْحُمْقِ وَالتَّعَمُّقِ فَارْضَ لِنَفْسِكَ مَا رَضِيَ بِهِ الْقَوْمُ لِأَنْفُسِهِمْ فَإِنَّهُمْ عَلَى عِلْمٍ وَقَفُوا وَبِبَصَرٍ نَافِذٍ كَفُّوا وَهُمْ عَلَى كَشْفِ الْأُمُورِ كَانُوا أَقْوَى وَبِفَضْلِ مَا كَانُوا فِيهِ أَوْلَى فَإِنْ كَانَ الْهُدَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ لَقَدْ سَبَقْتُمُوهُمْ إِلَيْهِ وَلَئِنْ قُلْتُمْ إِنَّمَا حَدَثَ بَعْدَهُمْ مَا أَحْدَثَهُ إِلَّا مَنْ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ وَرَغِبَ بِنَفْسِهِ عَنْهُمْ فَإِنَّهُمْ هُمْ السَّابِقُونَ فَقَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ بِمَا يَكْفِي وَوَصَفُوا مِنْهُ مَا يَشْفِي فَمَا دُونَهُمْ مِنْ مَقْصَرٍ وَمَا فَوْقَهُمْ مِنْ مَحْسَرٍ وَقَدْ قَصَّرَ قَوْمٌ دُونَهُمْ فَجَفَوْا وَطَمَحَ عَنْهُمْ أَقْوَامٌ فَغَلَوْا وَإِنَّهُمْ بَيْنَ ذَلِكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُ عَنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ فَعَلَى الْخَبِيرِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَعْتَ مَا أَعْلَمُ مَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنْ مُحْدَثَةٍ وَلَا ابْتَدَعُوا مِنْ بِدْعَةٍ هِيَ أَبْيَنُ أَثَرًا وَلَا أَثْبَتُ أَمْرًا مِنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ لَقَدْ كَانَ ذَكَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْجُهَلَاءُ يَتَكَلَّمُونَ بِهِ فِي كَلَامِهِمْ وَفِي شِعْرِهِمْ يُعَزُّونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ عَلَى مَا فَاتَهُمْ ثُمَّ لَمْ يَزِدْهُ الْإِسْلَامُ بَعْدُ إِلَّا شِدَّةً وَلَقَدْ ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ وَلَا حَدِيثَيْنِ وَقَدْ سَمِعَهُ مِنْهُ الْمُسْلِمُونَ فَتَكَلَّمُوا بِهِ فِي حَيَاتِهِ وَبَعْدَ وَفَاتِهِ يَقِينًا وَتَسْلِيمًا لِرَبِّهِمْ وَتَضْعِيفًا لِأَنْفُسِهِمْ أَنْ يَكُونَ شَيْءٌ لَمْ يُحِطْ بِهِ عِلْمُهُ وَلَمْ يُحْصِهِ كِتَابُهُ وَلَمْ يَمْضِ فِيهِ قَدَرُهُ وَإِنَّهُ مَعَ ذَلِكَ لَفِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ مِنْهُ اقْتَبَسُوهُ وَمِنْهُ تَعَلَّمُوهُ وَلَئِنْ قُلْتُمْ لِمَ أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ كَذَا لِمَ قَالَ كَذَا لَقَدْ قَرَءُوا مِنْهُ مَا قَرَأْتُمْ وَعَلِمُوا مِنْ تَأْوِيلِهِ مَا جَهِلْتُمْ وَقَالُوا بَعْدَ ذَلِكَ كُلِّهِ بِكِتَابٍ وَقَدَرٍ وَكُتِبَتِ الشَّقَاوَةُ وَمَا يُقْدَرْ يَكُنْ وَمَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ وَلَا نَمْلِكُ لِأَنْفُسِنَا ضَرًّا وَلَا نَفْعًا ثُمَّ رَغِبُوا بَعْدَ ذَلِكَ وَرَهِبُوا
Qalilna [Muhammad bin Kathir] qal; qalilna [Sufyan] qal; raġel kiteb ittra lil [Umar bin Abdul Aziz] jistaqsi dwar id-destin. -b'mod ieħor jissemma- Qalilna [Ar Rabi' bin Sulaiman Al Muadzdzin] qal; qalilna [Asad bin Musa] qal; qalilna [Hammad bin Dulail] qal; Smajt lil [Sufyan Ats Tsauri] jgħidilna mingħand [An Nadhr]. -b'mod ieħor jissemma- Qalilna [Hannad bin As Sari] mingħand [Qabishah] qal; qalilna [Abu Raja'] mingħand [Abu Ash Shalt] -u dan huwa l-hadith ta' Ibn Kathir- qal, 'Raġel kiteb ittra lil Umar bin Abdul Aziz jistaqsi dwar id-destin. Umar bin Abdul Aziz imbagħad kiteb tweġiba; Amma Ba'du. Nwegħdek li tibża’ minn Alla u tkun konsistenti - la żżid u lanqas tnaqqas - fit-twettiq tal-kmandi Tiegħu, issegwi s-sunnah tal-Profeta Tiegħu sallallaahu 'alaihi wasallam u tabbanduna dak li jinħoloq minn nies li joħolqu affarijiet ġodda wara li jimplimentaw is-sunnah tiegħu, anke jekk ikunu sodisfatti bis-sunnah tiegħu. Trid iżżomm mas-sunnah, għax bil-permess ta’ Alla jipproteġik milli titbiegħed. Tafu, in-nies ma jagħmlux ereżija sakemm ma jkunx hemm prova li tispjegaha, jew lezzjoni li tista’ tittieħed minnha. Fil-fatt, is-sunnah, li s-sors tagħha huwa Hu - Alla u l-Messaġġier Tiegħu - li diġà jaf l-oppost - Ibnu Kathir ma semmiex, 'li jaf diversi żbalji, stupidità u awto-kumplikazzjoni. Allura kun kuntent b'dak li kellhom dawk ta’ qablek - ħbiebek -. Għax huma - il-ħbieb -, bl-għoli tal-għarfien li jippossjedu, u l-intelliġenza brillanti tagħhom jibqgħu wkoll imrażżna. Madankollu, f'termini ta' għarfien, huma aktar għarfin, u f'termini ta' virtù, huma aktar denji li jiddiskutuha. Jekk il-verità hija miegħek, allura diġà qabilhom. Jekk tgħid li warajhom seħħew biss affarijiet ġodda li ma ġewx ivvintati ħlief minn dawk li ma segwewx il-gwida tagħhom—il-Kumpanji—u kienu kuntenti bil-ħsibijiet tagħhom stess aktar milli tagħhom, kun af li l-Kumpanji kienu dawk li ltaqgħu l-ewwel ma’ din il-problema. Huma tkellmu—dwar id-destin—biss b’moderazzjoni, ma trivializzawhx imma lanqas ma esaġerawh. Tabilħaqq, kien hemm nies minbarrahom li trivializzawh tant li daru ’l bogħod ħafna, u kien hemm ukoll dawk li kienu tant entużjasti li marru ’l barra—ksru l-limiti. U tabilħaqq, l-attitudni tal-Kumpanji fost dawk kienet fit-triq id-dritta. Ktibt ittra tistaqsi dwar it-twemmin fid-destin, allura—bil-permess ta’ Alla—għażilt il-persuna t-tajba—staqsini. Ma nafx b’xi ħaġa ġdida jew eretika li ġiet imqajma mill-bnedmin, li l-impatt tagħha huwa ċar ħafna u ċert ħlief fil-kwistjoni tar-rikonoxximent tad-destin. Anke n-nies injoranti matul l-era tal-jahilliyah iddiskutew ir-rikonoxximent tad-destin fil-qwiel u l-poeżija tagħhom dwar il-pjaċiri li kienu tilfu, imbagħad ġie l-Islam u enfasizzah aktar, il-Messaġġier ta’ Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam fakkarna mhux biss f’hadith wieħed jew tnejn, il-Musulmani wkoll semgħuh mingħandu, tkellmu dwar id-destin jew meta kien ħaj jew wara li miet b’attitudni ta’ fiduċja u aċċettazzjoni tar-Rabb tagħhom u umiljaw ruħhom li m’hemm xejn ħlief dak li kien magħruf fil-passat. -L-għarfien ta’ Allah dwaru u dan ġie miktub fil-ktieb Tiegħu -Al Lauhul mahfudh-, u d-destin tiegħu ġie determinat minnu. Apparti minn hekk, il-kwistjoni tad-destin ġiet spjegata fil-muhkam tal-ktieb Tiegħu - versi mill-Koran li t-tifsira tagħhom hija ċara -, huma jikkwotawh u jitgħallmu minnu. Jekk tistaqsi, 'għaliex Allah żvela vers bħal dan, għaliex qal dan?' Tassew il-Kumpanji wkoll qrawh kif qrajtu intom. Huma jafu kif jagħmlu t-ta'weel li intom ma tafux u wara dan, jgħidu; "Aħna nemmnu fil-Ktieb Ippreservat (Lauhul Mahfudh) u fid-destin, u li l-avversità ġiet miktuba. Għalhekk, dak kollu li hu destinat żgur li jiġri. Dak li Alla jrid żgur li jiġri, u dak li ma jridx żgur li mhux se jiġri. Tabilħaqq, ħadd minna m'għandu l-qawwa jew il-mezzi biex iwarrab il-ħsara jew jikseb benefiċċju. Imbagħad saru kuntenti u beżgħu jiddiskutu l-kwistjoni tad-destin."