Hadith Representative
Nasihat Umar bin Abdul Aziz dan Ibnu Umar tentang takdir: berpegang pada sunnah, tidak memperdebatkannya, dan peringatan tentang orang yang mendustakannya
Imam Abu Dawud : 3996حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ ح و حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمُؤَذِّنُ قَالَ حَدَّثَنَا أَسَدُ بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ دُلَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيَّ يُحَدِّثُنَا عَنِ النَّضْرِ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ عَنْ أَبِي الصَّلْتِ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ ابْنِ كَثِيرٍ وَمَعْنَاهُمْ قَالَ كَتَبَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ يَسْأَلُهُ عَنْ الْقَدَرِ فَكَتَبَ أَمَّا بَعْدُ أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَالِاقْتِصَادِ فِي أَمْرِهِ وَاتِّبَاعِ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَرْكِ مَا أَحْدَثَ الْمُحْدِثُونَ بَعْدَ مَا جَرَتْ بِهِ سُنَّتُهُ وَكُفُوا مُؤْنَتَهُ فَعَلَيْكَ بِلُزُومِ السُّنَّةِ فَإِنَّهَا لَكَ بِإِذْنِ اللَّهِ عِصْمَةٌ ثُمَّ اعْلَمْ أَنَّهُ لَمْ يَبْتَدِعْ النَّاسُ بِدْعَةً إِلَّا قَدْ مَضَى قَبْلَهَا مَا هُوَ دَلِيلٌ عَلَيْهَا أَوْ عِبْرَةٌ فِيهَا فَإِنَّ السُّنَّةَ إِنَّمَا سَنَّهَا مَنْ قَدْ عَلِمَ مَا فِي خِلَافِهَا وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ كَثِيرٍ مَنْ قَدْ عَلِمَ مِنْ الْخَطَإِ وَالزَّلَلِ وَالْحُمْقِ وَالتَّعَمُّقِ فَارْضَ لِنَفْسِكَ مَا رَضِيَ بِهِ الْقَوْمُ لِأَنْفُسِهِمْ فَإِنَّهُمْ عَلَى عِلْمٍ وَقَفُوا وَبِبَصَرٍ نَافِذٍ كَفُّوا وَهُمْ عَلَى كَشْفِ الْأُمُورِ كَانُوا أَقْوَى وَبِفَضْلِ مَا كَانُوا فِيهِ أَوْلَى فَإِنْ كَانَ الْهُدَى مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ لَقَدْ سَبَقْتُمُوهُمْ إِلَيْهِ وَلَئِنْ قُلْتُمْ إِنَّمَا حَدَثَ بَعْدَهُمْ مَا أَحْدَثَهُ إِلَّا مَنْ اتَّبَعَ غَيْرَ سَبِيلِهِمْ وَرَغِبَ بِنَفْسِهِ عَنْهُمْ فَإِنَّهُمْ هُمْ السَّابِقُونَ فَقَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ بِمَا يَكْفِي وَوَصَفُوا مِنْهُ مَا يَشْفِي فَمَا دُونَهُمْ مِنْ مَقْصَرٍ وَمَا فَوْقَهُمْ مِنْ مَحْسَرٍ وَقَدْ قَصَّرَ قَوْمٌ دُونَهُمْ فَجَفَوْا وَطَمَحَ عَنْهُمْ أَقْوَامٌ فَغَلَوْا وَإِنَّهُمْ بَيْنَ ذَلِكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُ عَنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ فَعَلَى الْخَبِيرِ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَعْتَ مَا أَعْلَمُ مَا أَحْدَثَ النَّاسُ مِنْ مُحْدَثَةٍ وَلَا ابْتَدَعُوا مِنْ بِدْعَةٍ هِيَ أَبْيَنُ أَثَرًا وَلَا أَثْبَتُ أَمْرًا مِنْ الْإِقْرَارِ بِالْقَدَرِ لَقَدْ كَانَ ذَكَرَهُ فِي الْجَاهِلِيَّةِ الْجُهَلَاءُ يَتَكَلَّمُونَ بِهِ فِي كَلَامِهِمْ وَفِي شِعْرِهِمْ يُعَزُّونَ بِهِ أَنْفُسَهُمْ عَلَى مَا فَاتَهُمْ ثُمَّ لَمْ يَزِدْهُ الْإِسْلَامُ بَعْدُ إِلَّا شِدَّةً وَلَقَدْ ذَكَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ وَلَا حَدِيثَيْنِ وَقَدْ سَمِعَهُ مِنْهُ الْمُسْلِمُونَ فَتَكَلَّمُوا بِهِ فِي حَيَاتِهِ وَبَعْدَ وَفَاتِهِ يَقِينًا وَتَسْلِيمًا لِرَبِّهِمْ وَتَضْعِيفًا لِأَنْفُسِهِمْ أَنْ يَكُونَ شَيْءٌ لَمْ يُحِطْ بِهِ عِلْمُهُ وَلَمْ يُحْصِهِ كِتَابُهُ وَلَمْ يَمْضِ فِيهِ قَدَرُهُ وَإِنَّهُ مَعَ ذَلِكَ لَفِي مُحْكَمِ كِتَابِهِ مِنْهُ اقْتَبَسُوهُ وَمِنْهُ تَعَلَّمُوهُ وَلَئِنْ قُلْتُمْ لِمَ أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ كَذَا لِمَ قَالَ كَذَا لَقَدْ قَرَءُوا مِنْهُ مَا قَرَأْتُمْ وَعَلِمُوا مِنْ تَأْوِيلِهِ مَا جَهِلْتُمْ وَقَالُوا بَعْدَ ذَلِكَ كُلِّهِ بِكِتَابٍ وَقَدَرٍ وَكُتِبَتِ الشَّقَاوَةُ وَمَا يُقْدَرْ يَكُنْ وَمَا شَاءَ اللَّهُ كَانَ وَمَا لَمْ يَشَأْ لَمْ يَكُنْ وَلَا نَمْلِكُ لِأَنْفُسِنَا ضَرًّا وَلَا نَفْعًا ثُمَّ رَغِبُوا بَعْدَ ذَلِكَ وَرَهِبُوا
Esan zigun [Muhammad bin Kathir] esan zuen; esan zigun [Sufyan] esan zuen; gizon batek gutun bat idatzi zigun [Umar bin Abdul Aziz] patuari buruz galdetuz. -beste modu batean aipatzen da- Esan zigun [Ar Rabi' bin Sulaiman Al Muadzdzin] esan zuen; esan zigun [Asad bin Musa] esan zuen; esan zigun [Hammad bin Dulail] esan zuen; Entzun nion [Sufyan Ats Tsauri] [An Nadhr-engandik] kontatzen. -beste modu batean aipatzen da- Esan zigun [Hannad bin As Sari] [Qabishah-engandik] esan zuen; esan zigun [Abu Raja'-rengandik] [Abu Ash Shalt] -eta hau da Ibn Kathirren haditha- esan zuen, 'Gizon batek gutun bat idatzi zigun Umar bin Abdul Aziz-i patuari buruz galdetuz. Umar bin Abdul Aziz-ek erantzun bat idatzi zuen orduan; Amma Ba'du. Ala beldurtzeko eta koherenteak izateko hitzematen dizuet - gehitu edo kendu gabe - Bere aginduak betetzean, Bere Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-en sunna jarraituz eta bere sunna ezarri ondoren gauza berriak sortzen dituzten pertsonek sortutakoa alde batera utziz, nahiz eta bere sunnarekin pozik egon. Sunnari eutsi behar diozue, Ala-ren baimenarekin bidetik ateratzetik babestuko zaituelako. Badakizue, jendeak ez du heresiarik egiten azaltzen duen frogarik edo bertatik ikas daitekeen ikasgairik ez badago. Izan ere, sunna, zeinaren iturria Bera den - Ala eta Bere Mezularia - kontrakoa dagoeneko badakiena - Ibnu Kathirrek ez zuen aipatu, 'hainbat akats, ergelkeria eta auto-konplikazio ezagutzen dituena'. Beraz, pozik egon zaitezte zuen aurrekoek - zuen lagunek - zutenarekin. Izan ere, haiek - lagunek -, duten ezagutzaren altuerarekin eta beren adimen bikainarekin ere neurritsuak dira. Hala ere, ezagutzari dagokionez, jakintsuagoak dira, eta bertuteari dagokionez, eztabaidatzeko duinagoak dira. Egia zurekin badago, orduan jada aurretik ibili zarete. Esaten baduzu haien ondoren gauza berriak bakarrik gertatu direla, haien gidaritza jarraitu ez zutenek —Laguntzaileek— eta beren pentsamenduekin pozik zeudenek izan ezik asmatu ez dituztenak, jakin ezazu Lagunak izan zirela arazo honekin lehenik topo egin zutenak. Patuaz neurriz hitz egin zuten, ez zuten gutxietsi, baina ez zuten gehiegi handitu ere. Izan ere, haietatik aparte bazeuden hainbeste gutxietsi zuten pertsonak, ezen alde egin baitzuten, eta bazeuden hain sutsuak ezen gehiegi egin baitzuten —mugak hautsiz—. Eta, hain zuzen ere, horien artean Lagunen jarrera bide zuzenean zegoen. Patuan sinesteari buruz galdetuz gutun bat idatzi duzu, beraz, Alaren baimenarekin, pertsona egokia aukeratu duzu —galde iezadazu. Ez dakit gizakiek ekarri duten ezer berri edo heretikorik, zeinaren eragina oso argia eta ziurra den patua aitortzearen kontua izan ezik. Jahilliyah garaiko jende ezjakinak ere patuaren aitortza eztabaidatzen zuen galdutako plazerei buruzko esaeretan eta poesian, gero Islama etorri zen eta are gehiago azpimarratu zuen, Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, ez zigun gogorarazi hadith batean edo bitan bakarrik, musulmanek ere berarengandik entzun zuten, patuaz hitz egiten zuten bizirik zegoenean edo hil ondoren konfiantzazko eta beren Jaunaren onarpen jarrerarekin eta apaldu egin ziren iraganean ezagutzen zena baino ez zegoela. -Alak hari buruz duen ezagutza eta bere liburuan idatzita dago -Al Lauhul mahfudh-, eta bere patua berak zehaztu du. Horrez gain, patuaren gaia bere liburuko muhkam-ean azaldu da -Koraneko bertsoak, zeinen esanahia argia den-, aipatzen dute eta ikasten dute. 'Zergatik agertu zuen Allahk bertso hau, zergatik esan zuen hau?' galdetzen baduzu, Egia esan, Lagunek ere irakurri dute zuk irakurri duzun bezala. Badakite nola egin ta'weel, zuk ez dakizuna, eta ondoren, esaten dute: "Gordetako Liburuan (Lauhul Mahfudh) eta patuan sinesten dugu, eta zoritxarra idatzita dagoela. Beraz, patua den guztia gertatuko da ziur. Ala-k nahi duena gertatuko da ziur, eta nahi ez duena ez da gertatuko ziur. Izan ere, inork ez du kaltea saihesteko edo onura lortzeko botererik edo bitartekorik. Orduan pozik geratu ziren eta beldurtu egin ziren patuaren gaiaz eztabaidatzeaz".