Hadith Representative
Penangkapan dan pembunuhan Khubaib bin 'Adiy RA oleh Abu Sirwa'ah pada peristiwa Ar-Raji'
Imam Bukhari : 2818حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ وَهُوَ حَلِيفٌ لِبَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشَرَةَ رَهْطٍ سَرِيَّةً عَيْنًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الْأَنْصَارِيَّ جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَأَةِ وَهُوَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَيٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لَحْيَانَ فَنَفَرُوا لَهُمْ قَرِيبًا مِنْ مِائَتَيْ رَجُلٍ كُلُّهُمْ رَامٍ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمْ تَمْرًا تَزَوَّدُوهُ مِنْ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ فَلَمَّا رَآهُمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ وَأَحَاطَ بِهِمْ الْقَوْمُ فَقَالُوا لَهُمْ انْزِلُوا وَأَعْطُونَا بِأَيْدِيكُمْ وَلَكُمْ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ وَلَا نَقْتُلُ مِنْكُمْ أَحَدًا قَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَمِيرُ السَّرِيَّةِ أَمَّا أَنَا فَوَاللَّهِ لَا أَنْزِلُ الْيَوْمَ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ فَقَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةٍ فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلَاثَةُ رَهْطٍ بِالْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ مِنْهُمْ خُبَيْبٌ الْأَنْصَارِيُّ وَابْنُ دَثِنَةَ وَرَجُلٌ آخَرُ فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَأَوْثَقُوهُمْ فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ وَاللَّهِ لَا أَصْحَبُكُمْ إِنَّ لِي فِي هَؤُلَاءِ لَأُسْوَةً يُرِيدُ الْقَتْلَى فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَأَبَى فَقَتَلُوهُ فَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَابْنِ دَثِنَةَ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ فَابْتَاعَ خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًافَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عِيَاضٍ أَنَّ بِنْتَ الْحَارِثِ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُمْ حِينَ اجْتَمَعُوا اسْتَعَارَ مِنْهَا مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ فَأَخَذَ ابْنًا لِي وَأَنَا غَافِلَةٌ حِينَ أَتَاهُ قَالَتْ فَوَجَدْتُهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فِي وَجْهِي فَقَالَ تَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لِأَفْعَلَ ذَلِكَ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ فِي يَدِهِ وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ مِنْ اللَّهِ رَزَقَهُ خُبَيْبًا فَلَمَّا خَرَجُوا مِنْ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ ذَرُونِي أَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ فَتَرَكُوهُ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ لَوْلَا أَنْ تَظُنُّوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَطَوَّلْتُهَا اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا مَا أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًاعَلَى أَيِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِيوَذَلِكَ فِي ذَاتِ الْإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْيُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِفَقَتَلَهُ ابْنُ الْحَارِثِ فَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ لِكُلِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا فَاسْتَجَابَ اللَّهُ لِعَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ يَوْمَ أُصِيبَ فَأَخْبَرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْحَابَهُ خَبَرَهُمْ وَمَا أُصِيبُوا وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ كُفَّارِ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ لِيُؤْتَوْا بِشَيْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ وَكَانَ قَدْ قَتَلَ رَجُلًا مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ فَبُعِثَ عَلَى عَاصِمٍ مِثْلُ الظُّلَّةِ مِنْ الدَّبْرِ فَحَمَتْهُ مِنْ رَسُولِهِمْ فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى أَنْ يَقْطَعَ مِنْ لَحْمِهِ شَيْئًا
Һөйләне беҙгә [Әбү Әл Яман] беҙгә һөйләне [Сөғәйеп] [Әз Зөһрийҙән] әйтте, ул миңә әйтте [Ғәмру бин Әби Суфьян бин Джәрия Ац Цаҡофий], ул Бәни Зөһүрәнең союздашы һәм ул Әбү Һүрәйһүрә сәхәбәләре араһында әйтте, тип [Әбү Һүрәйһүрәһүрәһ; Рәсүлуллаһ Саллаллаһуғәләйүсәллам ун кеше шымсы итеп хәрби экспедиция ебәрә һәм ул ғәскәрҙәрҙең етәксеһе итеп Әшим бин Сабит Әл-Әншориҙы, Әшим бин Ғүмәр бин Әл-Хоттхобтың олатаһын тәғәйенләй. Улар юлға сыға, тик улар Ғөшфән менән Мәккә араһында урынлашҡан Әл-Хәҙәгә килеп еткәнсе, улар ҡайҙа икәнлеген ғәҙәттә Бану Лахян тип аталған Худзаил ҡәбиләһе халҡына әйтәләр. Шулай итеп, был ырыу ике йөҙгә яҡын кешене туплай, улар барыһы ла уҡ атыуҙа оҫта була. Шулай уҡ мосолман хәрби экспедицияһы ағзаларының эҙҙәрен эҙләгәндәр. Уларҙы күргәс, Ғәшим ғәскәрҙәре менән бәләкәй генә ҡалҡыулыҡ -фад-фад- артына йәшенде. Әммә ырыу шунда уҡ уларҙы уратып ала ла: «Төшөгөҙ ҙә ҡулығыҙҙа булғанды беҙгә тапшырығыҙ», — тип ҡысҡыра. Һеҙҙең өсөн гарантия һәм килешеп, беҙ һеҙҙең берегеҙҙе лә үлтермәйәсәкбеҙ». Ғәшим бин Сабит, хәрби экспедиция етәксеһе булараҡ: «Ә миңә килгәндә, Аллаһ менән ант итәм, мин кафыр гарантияһы менән төшмәйем», — тигән. Йә Аллаһ, беҙҙең хәлде пәйғәмбәреңә һөйлә. Шулай итеп, ырыу уларға уҡ менән һөжүм иткән, улар Ғәшимде һәм уның ете кешеһен үлтергәнсе. Ниһайәт, экспедицияның иҫән ҡалған өс ағзаһы гарантиялар һәм килешелгәндәр менән килешеп, һыуҙан төшә. Улар араһында Хөбәйб Әл Аншорий һәм Ибнү Дацина һәм тағы бер кеше бар ине. -Өсөһө төшкәндән һуң- улар уны тотоп, өсәүһен бәйләү өсөн йәйә ептәрен ебәрҙеләр. Өсөнсө кеше: «Был хыянаттың башы», — тигән. Валлаһи, мин һиңә эйәрмәйем. Ысынлап та, улар минең өсөн өлгө булып тора». Ул уларҙы үлтергән дуҫын әйтергә теләгән. Шулай итеп, улар уны һөйрәп алып, үҙҙәре артынан эйәрергә мәжбүр иткән, әммә ул баш тартҡан, ниһайәт, үлтергәнсе. Һуңынан улар Хөбәйб һәм Ибнү Дацина менән китә, ниһайәт, Бәҙер һуғышынан һуң икеһен дә Мәккәлә һата. Хөбәйбте Бану Әл Харис бин Әмир бин Нәүфәл бин Ғәбдү Мәнәф һатып ала. Быға тиклем Хөбәйб Бәҙер һуғышы ваҡытында Әл Харис бин Әмирҙе үлтергән кеше була. Тимәк, Хөбәйб әсир булып улар ҡулында була. [Ғөбәйҙулла бин Ғийәҙл] миңә [Әл-Хәриттең ҡыҙы -Зәйнәб-] уға һөйләне, улар -Хөбәйбте үлтерергә- килешкәс, Хөбәйб -Зәйнәптән- бритва бурысҡа алған, уның лобковый сәстәрен ҡырҡырға, шуға күрә ул уны уға бурысҡа биргән. Шунан Хубайб минең баламды мин ғәмһеҙ булғанда алып китте, шул балам уға яҡынлашҡанға. -Зәйнәб-: «Мин улымды -Хөбәйб- бритва тотоп торғанда, уның ҡуйынында тап иттем», — тине. Мин ысынлап та шаҡ ҡаттым шул мәлдә'. Хөбәйб минең йөҙөмдәге тетрәнеүҙе күреп: «Мин уны үлтерәм тип борсолаһыңмы? Ысынлап та, мин уны эшләмәйем'. -Зәйнәб әйтте-; Ысынлап та, Валлаһи, мин Хөбәйб кеүек яҡшы тотҡон күргәнем юҡ. Аллаһ менән ант итәм, бер көндө мин уны, ҡулдары тимер менән бығауланған булһа ла, ҡулынан йөҙөм ашағанын күрҙем, шулай уҡ Мәккәлә емеш-еләк миҙгеле түгел ине». Ул: «Ысынлап та, Хөбәйбкә биргән ниғмәт Аллаһ Тәғәләнең ниғмәте ине», — тигән. Хәләл ерҙә Хөбәйбте үлтерергә Харом еренән сығып китергә йыйынғанда, Хөбәйб уларға: «Ике рәҡәғәт намаҙ уҡырға рөхсәт итегеҙ», — тигән. Шуға күрә уны саҡырғандар. Шулай итеп, Хөбәйб ике рәҡәғәт намаҙ уҡыны, шунан әйтте: «Әгәр ҙә һин ҡурҡам тип уйламаһаң, әлбиттә, намаҙымды оҙайтыр инем». Йә Аллаһ, уларҙың барыһын да юҡ ит». -Шунан ул шиғыр бирҙе-; — Мине уның ҡулынан үлтергәнсе, миңә барыбер . gai muslim # Ҡайҙа минең тәнемдә мин Аллаһ юлында үлтерелдем'. # 'Һәр нәмәнең Аллаһы Тәғәлә яғынан сауабы булырға тейеш # теләһә, йыртылған иткә фатиха бирә'. Ниһайәт, Ибн Әл Харис уны үлтерә. Ә Хөбәйб үлтерелергә йыйынған һәр мосолман өсөн сабырлыҡ формаһы булараҡ ике рәҡәғәт намаҙын өлгө итеп ҡуйған тәүге кеше була. Һәм Аллаһы Тәғәлә Ғәшим бин Сабит үлтерелгәндә уның доғаһына яуап бирҙе. Шунан һуң пәйғәмбәребеҙ сәхәбәләренә уларҙың хәбәрҙәрен, улар кисергән афәтте хәбәр итә. -Әшим үлгән ваҡытта- Ҡөрәйеш кафырҙар Ғәшимгә кешеләр ебәреп, уның үлтерелеүен әйтәләр, улар килеп, Ғәшимдең кәүҙәһенән нимәлер алһындар, уны таныһындар өсөн. Быға тиклем Әшим, ысынлап та, Бәҙер һуғышы ваҡытында уларҙың бер түрәһен үлтергән. -Әшимдән үс алырға теләгәндә- Аллаһы Тәғәлә Ғәшимгә бал ҡорттары ғәскәрен ебәрә, улар уны ҡоройштарҙың кафыр илселәренән һаҡлай, улар Ғәшимдең тәненән бер киҫәк ит тә ала алмай.