Hadits Perwakilan
Peristiwa Perang Uhud: Ujian pasukan pemanah, keteguhan Umar RA, dan penegasan Tauhid atas kesyirikan
Imom Buxoriy : 2812حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يُحَدِّثُ قَالَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الرَّجَّالَةِ يَوْمَ أُحُدٍ وَكَانُوا خَمْسِينَ رَجُلًا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جُبَيْرٍ فَقَالَ إِنْ رَأَيْتُمُونَا تَخْطَفُنَا الطَّيْرُ فَلَا تَبْرَحُوا مَكَانَكُمْ هَذَا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا هَزَمْنَا الْقَوْمَ وَأَوْطَأْنَاهُمْ فَلَا تَبْرَحُوا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ فَهَزَمُوهُمْ قَالَ فَأَنَا وَاللَّهِ رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ قَدْ بَدَتْ خَلَاخِلُهُنَّ وَأَسْوُقُهُنَّ رَافِعَاتٍ ثِيَابَهُنَّ فَقَالَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُبَيْرٍ الْغَنِيمَةَ أَيْ قَوْمِ الْغَنِيمَةَ ظَهَرَ أَصْحَابُكُمْ فَمَا تَنْتَظِرُونَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جُبَيْرٍ أَنَسِيتُمْ مَا قَالَ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّ النَّاسَ فَلَنُصِيبَنَّ مِنْ الْغَنِيمَةِ فَلَمَّا أَتَوْهُمْ صُرِفَتْ وُجُوهُهُمْ فَأَقْبَلُوا مُنْهَزِمِينَ فَذَاكَ إِذْ يَدْعُوهُمْ الرَّسُولُ فِي أُخْرَاهُمْ فَلَمْ يَبْقَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ اثْنَيْ عَشَرَ رَجُلًا فَأَصَابُوا مِنَّا سَبْعِينَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ أَصَابُوا مِنْ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَ بَدْرٍ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً سَبْعِينَ أَسِيرًا وَسَبْعِينَ قَتِيلًا فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَنَهَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُجِيبُوهُ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَمَّا هَؤُلَاءِ فَقَدْ قُتِلُوا فَمَا مَلَكَ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ وَاللَّهِ يَا عَدُوَّ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ عَدَدْتَ لَأَحْيَاءٌ كُلُّهُمْ وَقَدْ بَقِيَ لَكَ مَا يَسُوءُكَ قَالَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ وَالْحَرْبُ سِجَالٌ إِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ فِي الْقَوْمِ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي ثُمَّ أَخَذَ يَرْتَجِزُ أُعْلُ هُبَلْ أُعْلُ هُبَلْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُجِيبُوا لَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ قَالَ إِنَّ لَنَا الْعُزَّى وَلَا عُزَّى لَكُمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُجِيبُوا لَهُ قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ مَوْلَانَا وَلَا مَوْلَى لَكُمْ
Bizga ['Amru bin Xolid] aytib berdi ['Zuhayr] aytib berdi ['Abu Ishoq] aytdiki, men [Al-Baro' bin 'Ozib roziyallohu anhuma] ni eshitdim, dedi u, u aytdiki: Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam Uhud jangida Abdulloh bin Jubayrni ellik kishilik piyoda qo'shin (kamonchilar) qo'mondoni etib tayinladilar. U aytdi: "Agar bizni qushlar urib o'ldirayotganini ko'rsangiz, men sizga xabar berish uchun elchi yubormagunimcha, joyingizdan ketmang. Agar biz dushmanni mag'lub etib, ularni oyoq osti qilayotganimizni ko'rsangiz, men sizga elchi yubormagunimcha, joyingizdan ketmang." Nihoyat musulmonlar dushmanlarini mag'lub eta oldilar. Al-Baro' aytdi: "Menga kelsak, Allohga qasamki, ayollarning oyoqlarida bilaguzuklar ko'rinib tursin va boldirlarida kiyimlarini ko'targanliklari uchun ularning boldirlari aylanib yurganini ko'rdim." Abdulloh ibn Jubayrning odamlari: "Bular g'onimalar, ya'ni ayollar g'onimalar. Sizning sheriklaringiz ularni mag'lub etishdi, shuning uchun nimani kutyapsizlar?", dedilar. Abdulloh ibn Jubayr: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sizga nima deganini unutdingizmi?", dedilar. Ular: "Albatta, biz g'onimani olish uchun ularning oldiga borishimiz kerak", deb javob berishdi. Ular pastdagi qo'shinlarga yaqinlashganda, yuzlari (asosiy nishondan) burilib, tartibsiz yugurib ketishdi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam ularni orqalaridan chaqirganida, o'sha paytda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam bilan birga o'n ikkita qo'shindan boshqa hech kim qolmagan edi. Biz tomondan yetmish kishi halok bo'ldi. Shu bilan birga, Badr jangida Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam va uning sahobalari yuz qirq mushrik qo'shinini mag'lub etishga muvaffaq bo'lishdi, ya'ni yetmish kishi halok bo'ldi va yana yetmish kishi asirga olindi. Shunda Abu Sufyon: "Qo'shinlar orasida Muhammad bormi?" deb so'radi. U uch marta so'radi. Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam sahobalarga javob berishni taqiqladilar. Keyin yana: "Qo'shinlar orasida Ibn Abi Quhofa (Abu Bakr radiallohu anhu) bormi?" deb uch marta so'radi. Keyin yana: "Qo'shinlar orasida Ibn Xustub bormi?" deb uch marta so'radi. Keyin do'stlarining oldiga qaytib: "Ularning hammasi o'ldirildi", dedi. Shunday qilib, Umar his-tuyg'ularini jilovlay olmay: "Yolg'on gapiryapsiz. Ey Allohning dushmani, siz izlayotgan odamlar hali ham tirik va sizga yomonlik qilish uchun qoldirilgan", dedi. Abu Sufyon: "Bu urush Badr jangi uchun qasosdir, chunki urushda g'alaba ketma-ket keladi", dedi. Darhaqiqat, siz odamlarning (kofirlarning) jasadlarni kesayotganini va qurbonlarni bo'laklayotganini ko'rasiz, men esa bunga buyruq bermaganman, lekin bundan xavotirlanmayman ham." Keyin Abu Sufyon siyratni xirgoyi qila boshladi: "Hubal buyukdir, Hubal buyukdir". Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam: "Nega javob bermaysiz?" dedilar. Sahobalar: "Ey Allohning Rasuli, nima deyishimiz kerak?" deb so'rashdi. U: "Ayting: Alloh yagona, eng ulug' va eng oliydir", dedilar. Abu Sufyon yana: "Bizda Hubal xudosi bor, sizda esa u yo'q", dedilar. Shunda Payg'ambar sollallohu alayhi vasallam yana: "Nega javob bermaysiz?" dedilar. Sahobalar: "Ey Allohning Rasuli, nima deyishimiz kerak?" deb so'rashdi. U: "Ayting: Alloh bizning himoyachimiz, sizlarning himoyachingiz yo'q", dedi.