Hadith Representative
Peristiwa Perang Uhud: Ujian pasukan pemanah, keteguhan Umar RA, dan penegasan Tauhid atas kesyirikan
Imam Bukhari : 2812حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يُحَدِّثُ قَالَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الرَّجَّالَةِ يَوْمَ أُحُدٍ وَكَانُوا خَمْسِينَ رَجُلًا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جُبَيْرٍ فَقَالَ إِنْ رَأَيْتُمُونَا تَخْطَفُنَا الطَّيْرُ فَلَا تَبْرَحُوا مَكَانَكُمْ هَذَا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا هَزَمْنَا الْقَوْمَ وَأَوْطَأْنَاهُمْ فَلَا تَبْرَحُوا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ فَهَزَمُوهُمْ قَالَ فَأَنَا وَاللَّهِ رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ قَدْ بَدَتْ خَلَاخِلُهُنَّ وَأَسْوُقُهُنَّ رَافِعَاتٍ ثِيَابَهُنَّ فَقَالَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُبَيْرٍ الْغَنِيمَةَ أَيْ قَوْمِ الْغَنِيمَةَ ظَهَرَ أَصْحَابُكُمْ فَمَا تَنْتَظِرُونَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جُبَيْرٍ أَنَسِيتُمْ مَا قَالَ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّ النَّاسَ فَلَنُصِيبَنَّ مِنْ الْغَنِيمَةِ فَلَمَّا أَتَوْهُمْ صُرِفَتْ وُجُوهُهُمْ فَأَقْبَلُوا مُنْهَزِمِينَ فَذَاكَ إِذْ يَدْعُوهُمْ الرَّسُولُ فِي أُخْرَاهُمْ فَلَمْ يَبْقَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ اثْنَيْ عَشَرَ رَجُلًا فَأَصَابُوا مِنَّا سَبْعِينَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ أَصَابُوا مِنْ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَ بَدْرٍ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً سَبْعِينَ أَسِيرًا وَسَبْعِينَ قَتِيلًا فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَنَهَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُجِيبُوهُ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَمَّا هَؤُلَاءِ فَقَدْ قُتِلُوا فَمَا مَلَكَ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ وَاللَّهِ يَا عَدُوَّ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ عَدَدْتَ لَأَحْيَاءٌ كُلُّهُمْ وَقَدْ بَقِيَ لَكَ مَا يَسُوءُكَ قَالَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ وَالْحَرْبُ سِجَالٌ إِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ فِي الْقَوْمِ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي ثُمَّ أَخَذَ يَرْتَجِزُ أُعْلُ هُبَلْ أُعْلُ هُبَلْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُجِيبُوا لَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ قَالَ إِنَّ لَنَا الْعُزَّى وَلَا عُزَّى لَكُمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُجِيبُوا لَهُ قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ مَوْلَانَا وَلَا مَوْلَى لَكُمْ
ነጊሩና ኣሎ [ዓምሩ ቢን ኮሊድ] ነጊሩና ኣሎ [ዙሃየር] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኢስሓቅ] ኢሉ ሰሚዐ [ኣል ባሮ' ቢን ዓዚብ ራድሊያላሁ ዓንሁማ] ኢሉዎ፡ ኢሉ፤ ረሱል ሰለላሁዓላይሂዋሰላም ንኣብደላህ ቢን ጁበይር ኣብ ውግእ ኡሁድ ኣዛዚ ናይ እግሪ ሰራዊት - ቀስተ ደመና - ገይሩ ሸይሞሞ፣ ቁጽሮም ሓምሳ ሰባት ነበረ። ንሱ ድማ፡ ‘ብኣዕዋፍ ክንውቃዕ እንተ ርኢኹምና፡ ሽዑ ልኡኽ ክሳብ ዝሕብረኩም ካብ ቦታኹም ኣይትውጻኡ። ንጸላኢ ስዒርና ክንረግጾ እንተርኢኹምና ድማ ክሳብ ልኡኽ ዝሰድድ ካብ ቦታኹም ኣይትውጻእ'። ኣብ መወዳእታ ኣስላም ንጸላእቶም ክስዕሩ ክኢሎም። ኣል ባሮ' ከምዚ በለ: ' እንተ ኣነ ብሓቂ ብኣላህ ደቂ ኣንስትዮ -ጸላእቲ- ክዳውንተን ስለ ዘልዓላ ኣብ እግረንን ምራኹተንን ኣምባር ምእንቲ ክረአ ክጎያ ርእየ'። ስለዚ ሰብኡት ዓብደላ ቢን ጁበይር ከምዚ በሉ፦ ‘እተን ጎኒማ - ምርኮ ኲናት - ማለት እተን ደቂ ኣንስትዮ ጎኒማ እየን። ኣዕሩኽትኻ ስዒሮምዎም እዮም እሞ፡ እንታይ ትጽበ ኣለኻ?'. ስለዚ ዓብደላ ቢን ጁበይር ከምዚ በለ:- ‘ረሱሉላህ ሰለላሁዓላይዋሰላም ዝበሎኻ ረሲዕካዮ ዲኻ?’። ንሳቶም ድማ ‘ብሓቂ ጎኒማ ምእንቲ ክንረክብ ናብኦም ክንከይድ ኣለና’ ኢሎም መለሱ። ናብቶም ኣብ ታሕቲ ዝነበሩ ወተሃደራት ምስ ቀረቡ፡ ገጾም - ካብቲ ቀንዲ ዕላማ - ተገላጊሎም - ክሳብ ብህውከት ዝጎዩ ዝነበሩ። ንሱ እዩ እቲ ረሱል ሰለላሁዓላይዋሰላም ብድሕሪኦም ክጽውዖም ከሎ ኣብቲ ግዜ እቲ ብዘይካ ዓሰርተው ክልተ ሰራዊት ምስ ነቢ ሰለላሁዓለይሂዋሰላም ዝተረፈ ሰብ ኣይነበረን። ካብ ወገንና ሰብዓ ሰባት ሞይቶም። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ኣብ ውግእ ባድር ነቢ ሰለላሁዓላይሂዋሰላምን ብጾቱን ሚእትን ኣርብዓን ሰራዊት ሙሽሪኪን ማለት ሰብዓ ሰባት ክቕተሉ ክኢሎም ካልኦት ሰብዓ ሰባት ድማ ምሩኻት ኮይኖም። ኣብቲ ግዜ እቲ ኣቡ ሱፍያን ከምዚ በሎም፦ ‘ኣብ ማእከል ሰራዊት መሓመድ ኣሎ ድዩ?’። ሰለስተ ግዜ ሓተተ። ረሱል ሰለላሁዓላይሂዋሰላም ንሰሓባ መልሲ ከይህቡ ከልኪሎም። ብድሕሪኡ እንደገና ከምዚ በለ: ‘ኣብ ማእከል ሰራዊት -ኣቡበከር ራዲያላሁ ዓንሁ- ኢብን ኣቢ ቆሓፋ ኣሎ ድዩ?’ በለ። ሰለስተ ግዜ። ሽዑ ደጊሙ ‘ኢብን ኣል ኮትቶብ ኣብ ማእከል ሰራዊት ኣሎ ድዩ?’ በለ፣ ሰለስተ ግዜ። ድሕሪኡ ናብ ኣዕሩኽቱ ተመሊሱ፡ ‘ኩሎም ተቐቲሎም’ በለ። ስለዚ ዑመር ስምዒታቱ ክቆጻጸር ስለዘይከኣለ: ትሕሱ ኣለኻ። በላህ ኣንታ ጸላኢ ኣላህ ብሓቂ እቶም ትደልዮ ዘለኻ ሰባት ኩሎም ብህይወት ኣለዉ ሕጂ ውን ክፉእ ኣብ ልዕሌኻ ከብጽሑ ተሪፎም ኣለዉ'። ኣቡ ሱፍያን ከምዚ በለ፦ ‘እዚ ኲናት እዚ ንኲናት ባድር መልሲ እዩ ነይሩ ምኽንያቱ ኣብ ኲናት ዓወታት ይመጹን ይኸዱን እዮም። ብርግጽ ኣነ ዘይኣዘዝክዎ ግን ከኣ ኣነ እውን ዘይጭነቐሉ ካፍር ሬሳታት ክቖርጹን ግዳያት ክቖርጹን ክትረኽቡ ኢኹም’ ኢሉ መለሰሉ። ሽዑ ኣቡ ሱፍያን ነቲ ግጥሚ ክሕንጥጥ ጀመረ፡ ‘ዓቢ ሑባል፡ ዓቢ ሑባል’። ስለዚ ረሱል ሰለላሁዓላይሂዋሰላም ከምዚ ኢሎም: ንምንታይ ዘይትምልሱ?' እቶም ሰሓባ ድማ ‘ኦ ረሱል ረሱል እንታይ ክንብል?’ ኢሎም ሓተቱ። ንሱ ድማ በል: ኣላህ ልዑልን ልዑልን እዩ’። ኣቡ ሱፍያን ደጊሙ 'ንስኻትኩም ዘይብልኩም ኣምላኽ ሑባል ኣለና' በለ። ስለዚ ረሱል ሰለላሁዓላይሂዋሰላም ደጊሞም ከምዚ ኢሎም : ንምንታይ ዘይትምልሱ?' እቶም ሰሓባ ድማ ‘ኦ ረሱል ረሱል እንታይ ክንብል?’ ኢሎም ሓተቱ። ንሱ ድማ 'በሎ: ኣላህ ሓላዊና እዩ ንስኻትኩም ሓላዊ ዘይብልኩም'።