Hadith Representative
Peristiwa Perang Uhud: Ujian pasukan pemanah, keteguhan Umar RA, dan penegasan Tauhid atas kesyirikan
Imam Bukhari : 2812حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يُحَدِّثُ قَالَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الرَّجَّالَةِ يَوْمَ أُحُدٍ وَكَانُوا خَمْسِينَ رَجُلًا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جُبَيْرٍ فَقَالَ إِنْ رَأَيْتُمُونَا تَخْطَفُنَا الطَّيْرُ فَلَا تَبْرَحُوا مَكَانَكُمْ هَذَا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا هَزَمْنَا الْقَوْمَ وَأَوْطَأْنَاهُمْ فَلَا تَبْرَحُوا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ فَهَزَمُوهُمْ قَالَ فَأَنَا وَاللَّهِ رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ قَدْ بَدَتْ خَلَاخِلُهُنَّ وَأَسْوُقُهُنَّ رَافِعَاتٍ ثِيَابَهُنَّ فَقَالَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُبَيْرٍ الْغَنِيمَةَ أَيْ قَوْمِ الْغَنِيمَةَ ظَهَرَ أَصْحَابُكُمْ فَمَا تَنْتَظِرُونَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جُبَيْرٍ أَنَسِيتُمْ مَا قَالَ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّ النَّاسَ فَلَنُصِيبَنَّ مِنْ الْغَنِيمَةِ فَلَمَّا أَتَوْهُمْ صُرِفَتْ وُجُوهُهُمْ فَأَقْبَلُوا مُنْهَزِمِينَ فَذَاكَ إِذْ يَدْعُوهُمْ الرَّسُولُ فِي أُخْرَاهُمْ فَلَمْ يَبْقَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ اثْنَيْ عَشَرَ رَجُلًا فَأَصَابُوا مِنَّا سَبْعِينَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ أَصَابُوا مِنْ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَ بَدْرٍ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً سَبْعِينَ أَسِيرًا وَسَبْعِينَ قَتِيلًا فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَنَهَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُجِيبُوهُ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَمَّا هَؤُلَاءِ فَقَدْ قُتِلُوا فَمَا مَلَكَ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ وَاللَّهِ يَا عَدُوَّ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ عَدَدْتَ لَأَحْيَاءٌ كُلُّهُمْ وَقَدْ بَقِيَ لَكَ مَا يَسُوءُكَ قَالَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ وَالْحَرْبُ سِجَالٌ إِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ فِي الْقَوْمِ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي ثُمَّ أَخَذَ يَرْتَجِزُ أُعْلُ هُبَلْ أُعْلُ هُبَلْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُجِيبُوا لَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ قَالَ إِنَّ لَنَا الْعُزَّى وَلَا عُزَّى لَكُمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُجِيبُوا لَهُ قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ مَوْلَانَا وَلَا مَوْلَى لَكُمْ
[ޢަމްރޫ ބިން ޚާލިދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޒުހައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫ އިސްޙާޤު] ބުނީ އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވިއްޖެ [އަލް ބާރޫ’ ބިން ޢަޒީބު ރަޑިޔާالله އަންހުމާ] ރިވާކުރައްވާ ވާހަކަ، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ފަންސާސް މީހުން ތިބި އުހުދު ހަނގުރާމައިގައި ފައިމަގުގައި - ބާރުގަދަ ސިފައިންގެ - ކޮމާންޑަރަކަށް ޢަބްދުالله ބިން ޖުބައިރު އައްޔަން ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އަހަރެމެން ދުޝްމަނުން ބަލިކޮށް ފިއްތާލާތަން ފެނިއްޖެނަމަ، އަހަރެން ރަސޫލަކު ފޮނުވަންދެން ތިބާގެ ތަނުން ނުނިކުމެގެން ނުވާނެއެވެ'. އެންމެ ފަހުން މުސްލިމުންނަށް އެމީހުންގެ ދުޝްމަނުން ބަލިކޮށްލެވުނެވެ. އަލް ބާރޯ’ ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަޅުގަނޑަށް ވިސްނާލާއިރު، الله ގެ ޙަޟްރަތުން އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ އަންހެނުން - ދުޝްމަނުން - ހެދުން އުފުލާތީ ފައިގައި ޖަހާފައިވާ ބުރުގާތަކާއި ކަކުލުގެ ކުދިން ފެންނަންދެން ދުވަމުން ދިޔަތަނެވެ'. އެހެންކަމުން ޢަބްދުالله ބިން ޖުބައިރުގެ ފިރިހެނުން ވިދާޅުވިއެވެ: އެއީ ޣަނީމާ - ހަނގުރާމައިގެ ޣަނީމާ -، މާނައަކީ އަންހެނުން ޣަނީމާގެ ގޮތުގައެވެ. ތިބާގެ އެކުވެރިން އެމީހުން ބަލިކޮށްފި، އެހެންވީމާ ތިބާ އިންތިޒާރު ކުރަނީ ކޮން ކަމަކަށް ހެއްޔެވެ؟' ދެން ޢަބްދުﷲ ބިން ޖުބައިރު ވިދާޅުވިއެވެ: الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވި އެއްޗެއް ހަނދާން ނެތިއްޖެ ހެއްޔެވެ؟ އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ: 'އަހަރެމެން އެމީހުންގެ ގާތަށް ދާން ޖެހޭނީ އަހަރެމެންނަށް ޣަނީމާ ހޯދުމަށްޓަކައެވެ.' ތިރީ ލަޝްކަރަށް އައިއިރު، އެމީހުންގެ މޫނުތައް އަނބުރާލާފައި - އެމީހުންގެ މައިގަނޑު އަމާޒުން - އެކި ދިމަދިމާއަށް ދާންދެނެވެ. އެއީ އެދުވަސްވަރު ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ބާރަ ސިފައިން ފިޔަވައި އެހެން މީހަކު ނެތް އިރު، ރަސޫލު ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެމީހުންގެ ފަހަތުން ގޮވާލެއްވި ހާދިސާއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ފަރާތުން ހަތްދިހަ މީހުން މަރުވިއެވެ. މި ވަގުތު ބަދުރުގެ ހަނގުރާމައިގައި ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ޞަޙާބީން މުޝްރިކުންގެ ސަތޭކަ ސާޅީސް ސިފައިން ބަލިކޮށް، އޭގެ ތެރެއިން ހަތްދިހަ މީހުން މަރާލައި، ހަތްދިހަ މީހުން އަސީރުވެފައިވެއެވެ. އެވަގުތު އަބޫ ސުފްޔާން ވިދާޅުވިއެވެ: މުޙައްމަދު ލަޝްކަރުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިވަޑައިގަންނަވަނީ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ތިން ފަހަރު އަހާލިއެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަނީ ޞަޙާބީން އެކަލޭގެފާނަށް އިޖާބަ ދެއްވުން މަނާކުރައްވާފައެވެ. ދެން އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ: 'ލަޝްކަރުގެ ތެރޭގައި އިބްނު އަބީ ޤަހާފާ -އަބޫބަކުރު ރަދުލިއަالله އަންހޫ- ވޮޑިގެންވަނީ ހެއްޔެވެ؟' ތިން ފަހަރު އެވެ. ދެން އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވީ: ‘އިބްނު އަލް ޚައްޠަބު ލަޝްކަރުގެ ތެރޭގައި ހެއްޔެވެ؟’، ތިން ފަހަރުއެވެ. ދެން އެނބުރި އޭނާގެ އެކުވެރިންގެ ގާތަށް ގޮސް ބުނީ: 'އެ އެންމެން މަރާލާފައިވާ' ކަމަށެވެ. ދެން ޢުމަރަށް އޭނާގެ ޖަޒުބާތުތައް ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވިގެން ބުންޏެވެ: ‘ތިޔައީ ދޮގުހަދާ ވާހަކައެކެވެ. الله ގެ ދުޝްމަނުން، ހަމަކަށަވަރުން ތިބާ ހޯދަމުންދާ މީހުން އެންމެން އަދިވެސް ދިރިތިބި، އަދިވެސް ތިބާއަށް ގެއްލުން ދިނުމަށް ދޫކޮށްލާފައިވެއެވެ'. އަބޫ ސުފްޔާން ވިދާޅުވީ، މި ހަނގުރާމައަކީ ބަދުރުގެ ހަނގުރާމައިގެ ބަދަލު ހިފުމުގެ ގޮތުން ކުރާ ހަނގުރާމައެއް ކަމުގައި ވާތީ ހަނގުރާމައިގައި ކާމިޔާބީތައް އެކަކު އަނެކަކަށް ތަބާވާތީއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ތިޔަބޭފުޅުންނަށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާނެ -ކާފަރުން- ހަށިގަނޑުތައް ކަނޑާލައި، ޝިކާރައަކަށްވާ މީހުން ކޮށާލާކަން އަޅުގަނޑު އަމުރު ނުކުރި ނަމަވެސް އަޅުގަނޑު އެކަމާވެސް ކަންބޮޑު ނުވަން'. ދެން އަބޫ ސުފްޔާން އާޔަތެއް ހޫމް ކުރަން ފެށީ: 'ބޮޑުއީ ޙުބާލް، ބޮޑު ޙުބާލް' އެވެ. ފަހެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ޞަޙާބީން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ: 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެން ބުނަންވީ ކީކޭ ހެއްޔެވެ؟'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ބުނާށެވެ: الله އަކީ އެންމެ ބޮޑު، އެންމެ މަތިވެރި އިލާހެވެ'. އަބޫ ސުފްޔާން އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެމެންގެ ކަލާނގެއެއް ކަމަށްވާ ހޫބަލް ހުރިއިރު ކަލޭގެފާނަށް އެއްވެސް ކަލާނގެއެއް ނެތެވެ'. ފަހެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم އަނެއްކާވެސް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ޞަޙާބީން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ: 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެން ބުނަންވީ ކީކޭ ހެއްޔެވެ؟'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.