Hadith Representative
Kisah Wahsyi: Masuk Islam setelah membunuh Hamzah, lalu menebus kesalahannya dengan membunuh Musailamah Al-Kaddhab
Imam Bukhari : 3764حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ الضَّمْرِيِّ قَالَخَرَجْتُ مَعَ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ فَلَمَّا قَدِمْنَا حِمْصَ قَالَ لِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَدِيٍّ هَلْ لَكَ فِي وَحْشِيٍّ نَسْأَلُهُ عَنْ قَتْلِ حَمْزَةَ قُلْتُ نَعَمْ وَكَانَ وَحْشِيٌّ يَسْكُنُ حِمْصَ فَسَأَلْنَا عَنْهُ فَقِيلَ لَنَا هُوَ ذَاكَ فِي ظِلِّ قَصْرِهِ كَأَنَّهُ حَمِيتٌ قَالَ فَجِئْنَا حَتَّى وَقَفْنَا عَلَيْهِ بِيَسِيرٍ فَسَلَّمْنَا فَرَدَّ السَّلَامَ قَالَ وَعُبَيْدُ اللَّهِ مُعْتَجِرٌ بِعِمَامَتِهِ مَا يَرَى وَحْشِيٌّ إِلَّا عَيْنَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ يَا وَحْشِيُّ أَتَعْرِفُنِي قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ثُمَّ قَالَ لَا وَاللَّهِ إِلَّا أَنِّي أَعْلَمُ أَنَّ عَدِيَّ بْنَ الْخِيَارِ تَزَوَّجَ امْرَأَةً يُقَالُ لَهَا أُمُّ قِتَالٍ بِنْتُ أَبِي الْعِيصِ فَوَلَدَتْ لَهُ غُلَامًا بِمَكَّةَ فَكُنْتُ أَسْتَرْضِعُ لَهُ فَحَمَلْتُ ذَلِكَ الْغُلَامَ مَعَ أُمِّهِ فَنَاوَلْتُهَا إِيَّاهُ فَلَكَأَنِّي نَظَرْتُ إِلَى قَدَمَيْكَ قَالَ فَكَشَفَ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ وَجْهِهِ ثُمَّ قَالَ أَلَا تُخْبِرُنَا بِقَتْلِ حَمْزَةَ قَالَ نَعَمْ إِنَّ حَمْزَةَ قَتَلَ طُعَيْمَةَ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ بِبَدْرٍ فَقَالَ لِي مَوْلَايَ جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍ إِنْ قَتَلْتَ حَمْزَةَ بِعَمِّي فَأَنْتَ حُرٌّ قَالَ فَلَمَّا أَنْ خَرَجَ النَّاسُ عَامَ عَيْنَيْنِ وَعَيْنَيْنِ جَبَلٌ بِحِيَالِ أُحُدٍ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ وَادٍ خَرَجْتُ مَعَ النَّاسِ إِلَى الْقِتَالِ فَلَمَّا أَنْ اصْطَفُّوا لِلْقِتَالِ خَرَجَ سِبَاعٌ فَقَالَ هَلْ مِنْ مُبَارِزٍ قَالَ فَخَرَجَ إِلَيْهِ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ يَا سِبَاعُ يَا ابْنَ أُمِّ أَنْمَارٍ مُقَطِّعَةِ الْبُظُورِ أَتُحَادُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثُمَّ شَدَّ عَلَيْهِ فَكَانَ كَأَمْسِ الذَّاهِبِ قَالَ وَكَمَنْتُ لِحَمْزَةَ تَحْتَ صَخْرَةٍ فَلَمَّا دَنَا مِنِّي رَمَيْتُهُ بِحَرْبَتِي فَأَضَعُهَا فِي ثُنَّتِهِ حَتَّى خَرَجَتْ مِنْ بَيْنِ وَرِكَيْهِ قَالَ فَكَانَ ذَاكَ الْعَهْدَ بِهِ فَلَمَّا رَجَعَ النَّاسُ رَجَعْتُ مَعَهُمْ فَأَقَمْتُ بِمَكَّةَ حَتَّى فَشَا فِيهَا الْإِسْلَامُ ثُمَّ خَرَجْتُ إِلَى الطَّائِفِ فَأَرْسَلُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَسُولًا فَقِيلَ لِي إِنَّهُ لَا يَهِيجُ الرُّسُلَ قَالَ فَخَرَجْتُ مَعَهُمْ حَتَّى قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا رَآنِي قَالَ آنْتَ وَحْشِيٌّ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ أَنْتَ قَتَلْتَ حَمْزَةَ قُلْتُ قَدْ كَانَ مِنْ الْأَمْرِ مَا بَلَغَكَ قَالَ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُغَيِّبَ وَجْهَكَ عَنِّي قَالَ فَخَرَجْتُ فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ مُسَيْلِمَةُ الْكَذَّابُ قُلْتُ لَأَخْرُجَنَّ إِلَى مُسَيْلِمَةَ لَعَلِّي أَقْتُلُهُ فَأُكَافِئَ بِهِ حَمْزَةَ قَالَ فَخَرَجْتُ مَعَ النَّاسِ فَكَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ قَالَ فَإِذَا رَجُلٌ قَائِمٌ فِي ثَلْمَةِ جِدَارٍ كَأَنَّهُ جَمَلٌ أَوْرَقُ ثَائِرُ الرَّأْسِ قَالَ فَرَمَيْتُهُ بِحَرْبَتِي فَأَضَعُهَا بَيْنَ ثَدْيَيْهِ حَتَّى خَرَجَتْ مِنْ بَيْنِ كَتِفَيْهِ قَالَ وَوَثَبَ إِلَيْهِ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَضَرَبَهُ بِالسَّيْفِ عَلَى هَامَتِهِقَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ فَأَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُ فَقَالَتْ جَارِيَةٌ عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ وَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَتَلَهُ الْعَبْدُ الْأَسْوَدُ
[އަބޫ ޖަޢުފަރު މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުالله] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [ޙުޖައިން ބިން އަލް މުޘައްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް ބިން ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުﷲ ބިން އަލް ފަދުލް] ގެ އަރިހުން [ސުލައިމާން ބިން ޔަސާރު] ގެ އަރިހުން [ޖަޢުފަރު ބިން ޢަމްރު ބިން އުމައްޔާ އަދު ދްލަމްރީ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، ‘އަހަރެން އުބައިދުالله ބިން ޢަދީ ބިން ހިޔާރާއެކު ސީރިޔާއަށް ނުކުތީމެވެ. އަހަރެމެން ހިމްޝްއާ ހަމައަށް އާދެވުމުން، ޢުބައިދުالله ބިން ޢާދީ އަހަރެންނަށް ވިދާޅުވީ، [ވަޙްޝީ] އާއި ބައްދަލުކޮށް، ހަމްޒާ މަރާލި -ޙާދިސާ- އާ ބެހޭގޮތުން އަހާނަން ހެއްޔެވެ؟’ އަހަރެން ބުނީމެވެ. ވަޙްޝީ އޭރު ދިރިއުޅެމުން ދިޔައީ ހިމްޝްގައި، އަޅުގަނޑުމެން އޭނާގެ ވާހަކަ ސުވާލު ކުރުމުން، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދައްކާލީ ވަޙްޝީ ހުރީ އޭނާގެ ގޭގެ ހިޔަލުގައި، ކަޅު މީހެއްހެންނެވެ'. ޖަޢުފަރު ބިން ޢަމްރު އަދު ދްލަމްރީ ވިދާޅުވިއެވެ. ޢުބައިދުالله ދެން ބޯ ނިވާކޮށްފައި ފަޅާލީ، އުބައިދުاللهގެ ދެލޮލާއި ފައި ފިޔަވައި ވަޙްޝީއަށް އޭނާ ނުފެންނަ ގޮތަށެވެ. އުބައިދުالله ސުވާލު ކުރެއްވީ އޭ ވަޙްޝީ އަހަރެން ދެނެގަންނަނީ ހެއްޔެވެ؟ ވަޙްޝީ އޭނާއަށް ބަލާލިއިރު، ދެން އޭނާ ބުނީ اللهގެ ޙަޟްރަތުގައި ނޫން! އަދީ ބިން ޚިޔާރު ކައިވެނި ކުރެއްވީ އަބޫ އަލްޢިޝްގެ ދަރިކަނބަލުން އުއްމު ޤިޠާލް ކިޔާ އަންހެނަކާކަން އެނގޭކަން ފިޔަވައި، އަޅުގަނޑު ކަލޭގެފާނު ދެނެގަނެވޭކަށް ނެތެވެ. އެކަމަނާގެ ކިބައިން މައްކާގައި ކުއްޖަކު އުފަންވުމުން، އެހެން މީހަކު ކިރުދޭން އެދުމުން، ދެން އަހަރެން ކުޑަކުއްޖާ މަންމައާއެކު ގެންދިޔައީ، އަހަރެންނަށް ފެނުނު ފަދައިން، ކަލޭގެ ފައިމައްޗަށް ބަލާލިޔަސް'. ޖަޢުފަރު ބިން ޢަމްރޫ އަދުދުލަމްރީ ވިދާޅުވިއެވެ، އޭގެ ފަހުން ޢުބައިދުالله އޭނާގެ މޫނު ނިވާކޮށްދެއްވައި، ދެން ވިދާޅުވީ، ޙަމްޒާ މަރާލި ވާހަކަ ކިޔައިދެއްވާނެތޯއެވެ؟ ވަޙްޝީ ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އާދެ، އެވަގުތު ހަމްޒާ ބަދުރު ހަނގުރާމައިގައި ތޫޢިމާ ބިން ޢަދީ މަރާލެއްވި އިރު، ދެން އަހަރެންގެ ވެރިމީހާ ޒުބައިރު ބިން މުޠުޢީމް އަޅުގަނޑަށް ވިދާޅުވިއެވެ. ރައްޔިތުން އެއްފަހަރާ އައިނައިންއަށް ނުކުތްއިރު، - އުހުދުގެ ތިރީގައި އޮންނަ ކުޑަ ފަރުބަދައެއް ފަރުބަދައަކުން ވަކިކޮށްފައި - އަހަރެން އެމީހުންނާއެކު ހަނގުރާމައިގައި ބައިވެރިވުމަށް ނުކުތީމެވެ، ސިފައިން ހަނގުރާމައަށް ކުރިމަތިލާން ޖެހުމުން، ސިބާ’ ނުކުމެގެން އައީ، ވާދަކުރަން ކެރޭނީ ކާކަށް ހެއްޔެވެ؟ ހަމްޒާ ބިން ޢަބްދުލް އަލް މުންޠަލިބް ނުކުމެވަޑައިގަތީ، 'އޭ ދަރިފުޅާ - އަންހެން ޖިންސީ ގުނަވަންތަކުގެ ކޮޅަކުން - ނުކުމެވަޑައިގެންނެވި - މީހަކަށް ފުރައްސާރަކުރުމާއި ފުރައްސާރަކުރުމުގެ ބަސް - ޕެންޓް - ކަމަށް ވިދާޅުވެ، الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ގޮންޖަހާނެ ހެއްޔެވެ؟' ދެން ހަމްޒާއަށް އޭނާ ނިންމާލެވުނެވެ. ދެން އަހަރެން ސިއްރުން ބޮޑު ހިލަގަނޑެއްގެ ފަހަތުގައި ހަމްޒާއަށް އަމާޒުކޮށް، އޭނާ އަހަރެންގެ ކައިރިން ފާއިތުވާންދެން، އަދި އޭނާ އަހަރެންނާ ވަރަށް ގާތުގައި ހުރެ، އަހަރެން ވަގުތުން ވަޅި އުކާލާފައި އޭނާގެ ބަނޑުގެ ތިރީގައި ޖެހީ، ވަޅިން ޖެހުނު ސަރަހައްދުގައި ހުރި އެއްޗެއް ނުކުންނަންދެން'. ވަހުޝީ ކުރިއަށް ގެންދެވީ 'އަދި އެއީ އަހަރެންގެ ވައުދު ކަމަށް ވާނެ' ކަމަށެވެ. ރައްޔިތުން އެނބުރި ގެއަށް އައިއިރު އަޅުގަނޑު އެނބުރި އައީ އެމީހުންނާއެކު'. ވަޙްޝީ ކުރިއަށް ގެންދެވީ، 'އަހަރެން މައްކާގައި ހުރީ އިސްލާމްދީން އެތަނުގައި ފެތުރެންދެން، ދެން އަހަރެން ޠާޢީފަށް ނުކުތީ، ޠާޢީފުގެ މީހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް އެތައް ރަސޫލުންނެއް ފޮނުވުމުން، ދެން ރަސޫލުންގެ ތެރެއިން އެކަކު އަހަރެންނަށް ބުނީ، 'އެކަލޭގެފާނު ރަސޫލާއަށް ގެއްލުމެއް ނުދޭނެ' ކަމަށެވެ. ވަޙްޝީ ކުރިއަށް ގެންދެވީ، 'އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި ބައްދަލުވާންދެން އަހަރެން އެމީހުންނާއެކު ދިޔައީމެވެ. އަހަރެން ފެނުމުން އޭނާ ސުވާލުކުރީ: 'ތިޔައީ ވަހުޝީ ހެއްޔެވެ؟' އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ 'އާނ' އެވެ. އޭނާ ބުންޏެވެ: 'ހަމްޒާ މަރާލީ ހެއްޔެވެ؟' ވަޙްޝީ ޖަވާބު ދިނީ 'އެއީ ކަލޭގެފާނާ ހަމައަށް ފޯރާފައިވާ ގޮތަށް' ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ވަޙްޝީ ބުނީ ދެން އަހަރެން އެނބުރި ގެއަށް ދިޔައީމެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަވަހާރަވުމުން މުސައިލަމާ އަލް ކަދާބު ފާޅުވެވަޑައިގަތުމުން، އަޅުގަނޑު ބުނީމެވެ، ‘މުސައިލަމާ ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރާނަން، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އަޅުގަނޑަށް އޭނާ މަރާލެވޭނެ އަދި ހަމްޒާ މަރާލުމުގެ ގޯހަށް ކައްފާރާ ކުރެވޭނެ’، އެހެންކަމުން މުސައިލަމާ ހަނގުރާމަ ކުރަން އުޅޭ މީހުންނާއެކު ނުކުތީމެވެ. އަހަރެން އިންތިޒާރު ކުރަމުން އައި ފުރުސަތެކެވެ. ދެން ފެނުނީ ގޭގެ އެއް ފާރުގައި މެޓް އިސްތަށިގަނޑެއް ލިބިފައިވާ އަޅިކުލައިގެ ޖަމަލެއް ފަދައިން ހުއްޓިފައި ހުރި މީހެކެވެ.' ވަހްޝީ ކުރިއަށް ގެންދެވީ، 'ދެން އަހަރެންގެ ދަނޑި އުކާލީ އޭނާގެ މޭގެ މެދުގައި ޖެހެންދެން އޭނާގެ ކޮނޑުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެންދާންދެން' ކަމަށެވެ. ވަހްޝީ ބުނީ ދެން އަންސާރު މީހަކު އޭނާއަށް ހަމަލާދީ ކަނޑިއަކުން ބޯ ކަނޑާލަން އުޅުނު ކަމަށެވެ. [ޢަބްދުالله ބިން އަލް ފަދުލް] ވިދާޅުވީ، [ސުލައިމާން ބިން ޔަޞްރު] އަޅުގަނޑަށް އަންގަވައިދެއްވީ، [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ބުނި އަޑު އިވިވަޑައިގެންނެވި ވާހަކައެވެ.